25 Eylül 2018 Salı

ASGARİ ÜCRET 2019'DA NE OLACAK

 2019 Yılı asgari ücret ne kadar olacak tartışmaları başladı, bir tarafta reel sektörün sıkıntıları diğer tarafta ise asgari ücretin belirleneceği zamanın seçim dönemi olması sebebiyle 2019 yılı asgari ücret tahminleri hakkında birçok senaryo var. Asgari ücret,  25-31 Aralık arasında net olarak belirlenecek.

Senaryo-1: Reel sektörün sıkıntılarından dolayı asgari ücrete enflasyonun da altında bir zam yapılabilir ama bu durumda asgari ücretli çok ağır şekilde mağdur edilecektir, seçimden hemen önce böyle bir durumun gerçekleşmesi mümkün olmadığını düşünüyorum.

Senaryo-2: Asgari ücrete enflasyon oranında zam yapılır. 

  Sene sonu enflasyon beklentisi şu an %20 civarında, bu da asgari ücretin 1.800 Lira civarına yükseleceği anlamına gelir, bu miktarda bir zam özellikle asgari ücretli vatandaşın ciddi şekilde sıkıntı yaşamasına sebep olabilir çünkü enflasyon %20 olsa da asgari ücretlinin enflasyonu %20'nin çok üzerinde; gıda, kira, ısınma masrafları son bir senede enflasyonun çok üzerinde arttı. Bu senaryoda da asgari ücretli memnun edilemeyecektir, özellikle son gelen doğal gaz zamlarından sonra kira+ doğal gaz masrafları ortalama şehirlerde bile kış aylarında en azından 1.000-1.200 lirayı bulacaktır. Gıda fiyatlarının yaz ayındaki durumuna bakılırsa bu kış gıda konusunda da çok abartılı rakamları göreceğimizi tahmin etmek zor değil.

Senaryo-3: Asgari ücretliye kendi enflasyonu kadar zam yapılabilir.

 Asgari ücretli vatandaşın enflasyonunun 2018 yılında %30 civarında olduğunu tahmin ediyorum. Bu zamla da asgari ücret 2.000 Lira civarında olacaktır, kişisel görüşüm en adil senaryo budur ama bu durumun da yan etkileri ne yazık ki olacaktır. Reel sektör PMI verilerine göre reel sektör orta vadede işçi çıkarmayı hazırlanıyorken  enflasyonun üzerinde asgari ücret zammı ne yazık ki toplu işten çıkarmaları söz konusu edecektir, bir diğer olumsuz nokta ise bu senaryo ile enflasyonun  daha da olumsuz noktalara gitmesinin yolu açılır ve yakın zamanda yapılan zammın büyük kısmı tekrardan enflasyon etkisiyle buhar olur yani bu senaryo ile hem reel sektör üzerindeki yük artırılır hem de asgari ücretli vatandaşın ücreti artırıldığı halde alım gücü, zam kadar artamaz. Enflasyon ile mücadele ise ciddi şekilde sekteye uğrar.

 Devletin asgari ücret üzerinden reel sektöre destek verme ihtimali de bir çözüm ama bu tür adımların atılmayacağı Yeni Ekonomi Programı'nda(OVP)  net olarak belirtildi, üçüncü aydan programın değerinin düşürülmesi hatalı olur, üstelik bu konu da devlet bütçesi ciddi bir yük altına girmesine sebep olabilir ki şu an Türk ekonomisinin en iyi olduğu konulardan biri bütçe dengesidir o konuda da olumsuz bir noktaya düşmemiz kötü olur, üstelik yakın zamanda bütçede ciddi bozulma Türkiye'yi çifte açık sıkıntısına sürükleyebilir.

 -Konu Dışı-

 Çifte Açık; hem cari açığın hem de bütçe açığının yüksek olduğu durumu ifade eder; çifte açık sorunu yaşayan ekonomi yavaşlarsa bütçe açığı, hızlanırsa cari açık sorunu şiddetlenir o yüzden de çözümü zordur, bir ülkede cari açıkla beraber bütçe açığı olmamalıdır.

-Konu Dışı-

Senaryo-4: Seçim sebebiyle popülist adımlar atılabilir.

 Mart seçimleri öncesi iktidarın popülist adım atması ya da muhalefetin asgari ücret üzerinden iktidarı yüksek zam yapmaya  zorlayacak vaatler de bulunma  ihtimali var; Türkiye'de emekliler ve asgari ücretliler ücret üzerinden vaatlere son derece hassaslar.  Asgari ücret keşke 5.000 lira olsa ama geçmişte de görüldüğü gibi realiteden kopuk asgari ücret zammı sadece enflasyona sebep oluyor, asgari ücretlinin alım gücünü artırmıyor. Popülist adımların ekonomik göstergeleri alt üst etmekten başka faydası olmaz.

Facebook ve Gmail hesaplarımı çok sık kontrol etmiyorum ama Twitter'dan bana hızlıca ulaşabilirsiniz.
Ekleme: Tüik enflasyon verilerini manipüle mi ediyor?