16 Eylül 2018 Pazar

ABD ÇİN'E EKONOMİK SEBEPLERLE Mİ TİCARET SAVAŞI AÇTI YOKSA POLİTİK Mİ

 Geçen hafta Abd Başkanı Trump'ın Çin'den ithal edilen 200 milyar dolar değerinde ürüne ek vergi getireceğine dair  açıklamaları olmuştu. Trump, Çin'den ithal edilen 200 milyar dolar değerindeki ürüne ek vergi getirileceğini ve Çin'in bu adıma karşı misillemesi olursa  Çin'den ithal edilen bütün ürünlere ek vergi getirileceğini belirtti. Bugün uluslararası saygın haber kaynaklarında çıkan habere göre; Trump, Çin'e getirilecek yeni 200 milyar dolar değerindeki ürünü kapsayan yaptırımı Pazartesi ya da Salı günü açıklayacak.

  Abd, Çin'e karşı ilk yaptırımı 50 milyar dolar değerinde ürünü kapsıyordu. Abd(Trump), Çin'i bu yaptırıma Karşılık vermemeleri konusunda tehdit etmişti ve eğer  misilleme olursa Çin'e 200 milyar dolar değerinde ürünü kapsayan ek vergi uygulayacaklarını ifade etmişti. Çin, Abd tehdidine rağmen mütekabiliyet esasına göre  Abd'den ithal edilen 50 milyar dolar değerinde ürüne ek vergi uygulamıştı, Abd ise bahsettiği 200 milyar dolar değerinde ürüne bugün ya da yarın ek vergi açıklanması bekleniyor.

  Daha önce başka paylaşımlarda Abd'nin Çin ile ikili ticaretinin sürdürülemez noktalara ulaştığını ve bunun için bir adım atması gerektiğini, Çin'in ise buna karşı çok haklı itirazları olduğunu yazmıştım ama Abd'nin attığı adımları sadece ekonomik  gerekçelere bağlamak zor hatta imkansız.


  Öncelikle daha önce Abd'nin Çin'e  ticaret savaşı açma gerekçesini ve Çin'in Abd taleplerine neden olumlu cevap veremeyeceğini iki ayrı paylaşımda anlatmaya çalışmıştım, bu iki paylaşımı okumadıysanız okumanızı kuvvetle tavsiye ederim çünkü bu paylaşımda anlatacağım şeyleri diğer iki makalenin üzerine bina ettim ve tekrara düşmemek için aynı şeyleri bir daha anlatmayacağım.



 Abd, Çin'den ithal ettiği 200 milyar dolar değerinde ürüne ek vergi getirecek ve verdiğim linklerde anlattığım gibi bunun için çok geçerli ekonomik sebepler var ama Ticaret Savaşları başladığı günden beri atılan adımlardan çıkan sonuç Abd'nin atmak zorunda olduğu adımları, Trump politik fayda amacıyla kullanıyor.

 Bugün uluslararası basında çıkan haber doğru ise yarın ya da ertesi gün abd Çin'den ithal ettiği 200 milyar dolar değerinde ürüne ek vergi uygulayacak, daha önce de 50 milyar dolar değerinde ürün için aynı adım atılmıştı yani toplamda 250 milyar dolar değerinde ürünün Abd'e girmesi engellenmek isteniyor, hali hazırda bu kadar daha ürüne vergi getirileceği ifade edilmiş durumda...

 Trump bu adımları gerekçesini bu ürünlerin Abd'de üretilmesini sağlama gibi haklı bir sebebe bağlıyor. Peki böyle bir şey mümkün mü?
Hayır.

 Abd'de şu an işsizlik oranı %3.8, işsizlik oranı %3-4'ün altına düşmesi zaten çok mümkün değildir.

-Konu Dışı-
 Her ülkede nüfusun %3-4'ünü temsil edecek kadar nüfus iş gücüne katılmaz ya da katılamaz. bu kitle;
- Yeni iş kurmak üzere olanlar.
- İş değiştirirken işsiz kalanlar.
- Çalışmaya gönüllü olmayanlar. (Başka gelirler sebebiyle çok sınırlı çalışma koşullarında çalışma isteyenler.)
- Uyuşturucu bağımlılığı ya da Alkoliklik gibi çalışmaya engel sorunları olanlar.
- Asıl mesleğini açıklayamayanlar.( Kriminal işlerle meşgul olup işsiz görülenler.)
-Konu Dışı-

 Abd'nin  250 milyar dolara denk gelecek bir miktarda üretimini artırması için kabaca 5 milyon, büyük tehdit olan Çin'den ithal edilen bütün ürünleri Abd'de üretilmesi için ise 10 milyon kişilik bir iş gücüne ihtiyacı var.

Abd'de işsizlik yokken Abd 5-10 milyon(Abd'deki iş gücünün %3-6'sına denk gelir.) yeni çalışanla üretilebilecek bir üretimi Abd'de  gerçekleştirmesi imkansızdır. Bu argümana getirilecek itirazlara da  cevap vereyim.

1. Endüstri 4.0 sonrası bu kadar büyük bir iş gücüne ihtiyaç duyulmadan da bu üretim sağlanabilir.  Doğrudur ama;

a- Abd, endüstri 4.0'a geçişi tamamlamamıştır ve yakında da tamamlamayacaktır, seçimden hemen önce Çin ile gerginliği yükseltecek bu adımların bu kadar hızlı atılması gereksizdir.

b- Bu argüman kendi içinde çelişkilidir çünkü Abd, endüstri 4.0'a geçince ya da geçerse Çin zaten Abd'e karşı fiyat rekabeti ile sağladığı ticaret fazlasını koruyamayacaktır; Endüstri 4.0 sonrası Abd'nin Çin ile yaşadığı ticari sorunlar zaten kendi kendine çözülmüş olacaktır. Abd, yakın zamanda Endüstri 4.0'a geçecekse Çin'le sorun yaşamasını gerektirecek bir şey ortada yoktur.

2. Abd, bahsi geçen devasa üretimi yakın vadede değil, orta-uzun vadede Abd'e taşınmasını istiyor.

  Bu da haklı bir itiraz ama o zaman neden uzun vadede adım adım çözülecek bir problem için bugünden bu kadar büyük ve  Abd'nin mevcut şartlarında faydasız adımlar hemen atılıyor. Bunu yaklaşan Abd seçimleri dışında bir sebebe bağlamak mümkün değil.

 Peki abd yakın zamanda 5-10 milyon yeni iş gücü ortaya çıkarabilir mi? 

  Şu an tek mantıklı ihtimal Abd'e göç kabul etmektir, göç karşıtı Trump değil çok makul bir yönetici bile 5-10 milyon göçmeni(aileleri ile beraber bu rakamın da iki katı bir nüfus) kısa zamanda ülkeye kabul etmez,edemez. 
  
Hem göçmen karşıtı olup hem de Abd'nin ticaret açığına itiraz etmek de çelişki içeren bir tavırdır.

  Abd'nin mevcut nüfusunun yetersiz olmasına rağmen iş gücü sorununu yok sayalım. Bu durum da Abd, bahsi geçen üretimi ülkesine taşıyamaz.

   Abd'de bu kadar büyük bir üretimi gerçekleştirebilecek atıl kapasite yok, yeni yatırım gerekiyor ve bunun için de en az birkaç seneye ihtiyaç var. Bu faktör de bizi Trump'ın aceleciliğinin ekonomik değil, politik sebeplerden kaynaklandığını gösteriyor.

 Bir aşama daha ileriye gidelim, Abd'nin iş gücü bahsi geçen üretimi sağlayabilecek kapasitede olsun ve Abd'nin bahsi geçen üretimi sağlayabilecek üretim alt yapısı da hazır olsa bile Abd 250-500 milyar değerinde üretimi Abd'e taşıyamaz.

 Abd'liler Çin'den ithal edilen ürünleri daha cazip buldukları için ülkelerine taşıyorlar, ana faktör ise ucuzluk aynı ürünler Abd'de üretilirse bunun çok çok iyimser hesapla Abd Enflasyonunu %3-5 artıracağını kabul edelim, Abd'de(Fed) bu durumda enflasyonu önlemek için faiz artıracaktır fakat burada da yine bir çelişki var, Abd'nin ticaret savaşlarını başlatmasının en önemli ve haklı sebebi zaten Çin'in önderliğinde dünyanın Abd ekonomisini sürdürülemez bir noktaya sürüklemesidir, Abd ekonomisi birden bire ortaya çıkabilecek %3-5 enflasyona gerekli cevabı verebilecek kadar sağlıklı olsaydı zaten Ticaret Savaşları gibi bir olay dünya gündemine girmeyecekti, Abd'nin ticaret savaşlarını başlatmasının altındaki sebep geri dönülemeyecek noktadan önce borçluluk sorununu yönetilebilecek bir seviyeye getirmektir.

Şu paylaşımda Çin önderliğinde dünyanın Abd'i nasıl bir çıkmaza sürüklediğini anlatmaya çalıştım, Abd'nin ticaret savaşlarını başlatmasının altındaki en önemli faktör çok uzun yıllardan beri borcu borçla sürdürme üzerine kurulmuş bu sistemin sürdürülemez noktaya gelmek üzere olmasıdır ve Abd'nin geç olmadan önlem alması gerekmektedir.

Abd ekonomisi nasıl bir çıkmazda ? 

Basitçe enflasyon nedir? Enflasyon ile nasıl mücadele edilir? bilmiyorsanız öncelikle şu paylaşımı okumalısınız.

Enflasyon nedir?

 Bütün bu iyimser bakış açıları bize Abd'nin Çin'den almadığı ürünleri başka ülkelerden almak zorunda kalacağını gösteriyor ve bunun için de dünya ekonomisi ciddi risklerle yüzleşiyor.

  Sonuç olarak da şunu söyleyebiliriz: Abd çok geçerli ve haklı sebeplerle Çin ile olan ikili ticaretine itiraz ediyor ama izlenen yöntem ise Abd'nin çıkarlarından çok Trump'ın politik hedeflerine hizmet ediyor. Abd kesinlikle Çin ile ikili ticaretini düzenlemelidir ve tahminim düzeltecektir de ama bunun için mantıklı yöneticilerin doğru hamlelerine ihtiyaç var. Trump'ın hamleleri ise hem Abd'nin çıkarına değil hem de dünyanın ciddi şekilde aleyhinedir.

 Makaleyi değerlendirirseniz mutlu olurum.

  Ticaret savaşlarının oluşturduğu riski daha iyi anlamak için şu paylaşımı da okumanızı tavsiye ederim.

Varlık Alım Programlarının Sonlandırılması