4 Kasım 2018 Pazar

ENFLASYON BEKLENTİLERİ EKİM 2018

 Ekim enflasyonu yarın saat 10:00'da açıklanacak; bütün kurumlar beklentilerini açıklamış durumdalar  o yüzden muhtemel enflasyon senaryolarını yazmak istedim.

 Senaryo-1: Ekim ayı enflasyonunun Negatif geleceğini ifade eden bazı ekonomistler oldu ama hiçbir saygın kurumdan böyle bir açıklama gelmedi o yüzden beklentinin gerçekleşeceğini pek tahmin etmiyorum; yine takip ettiğim verilerde böyle bir işaret yok. Tüik'te yakın zamanda yapılan görev değişikliğinden sonra olumlu olmayacak bir sonuç olur; daha önce bir çok paylaşımda enflasyon konusunda manipülasyon yapılmadığını, yapılamayacağı ve böyle bir şeyin olumlu bir sonuç da vermeyeceğini yazmıştım; Tüik ve Merkez Bankası verilerinde hata olabilir fakat manipülasyon yoktur diye düşünüyorum, buna rağmen gerçekleşmiş idari işlem sonrası marjinal bir düşüş gerçekten gerçekleşse bile olumlu olmayabilir.


Tüik enflasyon verilerini manipüle mi ediyor?

Senaryo-2: Ekim ayın enflasyonunun %2 veya biraz altında gelme ihtimali yüksek şu ana kadar  ilan  edilen beklentilere bakılınca;

Bloomberg HT'nin Ekim ayın enflasyon tahmini anketinden çıkan beklenti %1.87;ankete katılanlar arasında en düşük beklentiyi ifade eden kurum %1.1 beklenti ifade etmişken en yüksek beklenti %3.8

Reuters'ın Ekim ayı Enflasyon tahmini anketindeki beklenti ise %2; ankete katılan kurumlar arasında en düşük beklentiyi bildiren kurum %0.15'lik bir artış beklerken en yüksek beklenti %4 civarında.

Merkez bankası beklenti anketinde ise Ekim ayın enflasyon beklentisi %1.99 idi.

 yani özetle genel beklenti enflasyonun %2 civarında gelecek olması; Ekim 2017 enflasyonu da %2 civarında olduğu için yıllık enflasyonda ciddi bir değişim olmayacağıdır.

 Bu senaryonun  gerçekleşmesi durumunda olumlu olumsuz birçok sonuç çıkarılabilir -rakam görmeden yorumlamak istemedim- son zamanlarda alınan kararlarda, atılan adımlarda bu şekilde bir beklentinin etkilerini görüyoruz.

Senaryo-3 : Ekim 2018 enflasyonu çok uzun zamandan beri olduğu gibi İto'nun perakende satış fiyatlarında artışa yakın bir rakam olabilir; Reuters ve Bloomberg HT'deki olumsuz beklenti ifade eden kuruluşlarda da benzer bir rakam ifade edilmiş o yüzden enflasyonun %2'nin çok üstünde hatta %4 civarında gelmesi de ciddi bir ihtimal; böyle bir senaryoda merkez bankası üzerinde yine faiz baskısı ortaya çıkacaktır.

 Son zamanlarda enflasyon tahmini konusunda ciddi hatalar yapılıyor bunun ana sebebi bozulan fiyatlama davranışları, çok ani değişimler vs. sebebiyle modellerin hatalı sonuç vermesi bu sebeple bu senaryoların çok uzağında rakamlar da görebiliriz ki geçen ay gördük.


 bir diğer önemli konu ise Üfe'de nasıl bir rakam görüleceği, Üfe'de gelinen nokta sebebiyle artık Üfe de Tüfe kadar önem kazandı demek mümkün.

(Güncelleme)

Ekim 2018 Enflasyon Beklentisi

''Enflasyon ile topyekün mücadele'' kampanyası başladığından beri piyasada 2018 Ekim ayı enflasyon beklentileri konusunda bir iyimserlik mevcut; Ekim ayları normalde enflasyon konusunda senenin en olumsuz ayı olmasına rağmen nispeten olumlu bir enflasyon beklentisi sağlanmıştı ama  İstanbul Ticaret Odası'nın bugün açıkladığı perakende fiyatlarının bir önceki aya göre %3.47 arttığı bilgisinde sonra piyasada bir miktar kötümserlik ortaya çıktı diyebiliriz. 



İstanbul Sanayi Odası'nın(İto) açıkladığı aylık perakende fiyatları verisi son yıllarda enflasyon konusunda öncü gösterge gibi yorumlanıyor;bu durumun sebebini grafikten anlayabiliriz.


Ekim 2018 Enflasyon beklentisi
2018 Ekim ayı Enflasyon Beklentisi

 Görüldüğü gibi son yıllarda enflasyon verisi ile İTO'nun perakende fiyatlarının değişimi arasında çok çok kuvvetli bir bağ mevcut; Bu veri öncesi Birçok ekonomist Ekim ayı enflasyonu için %1.5-2.0 gibi rakamlar ifade ederken veri sonrası %2.0-2.5 gibi rakamlar ifade edilmeye başlandı.(Enflasyon ile mücadele kampanyasında fiyat indirimi sağlanan ürünlerin çoğu enflasyon sepetinde o yüzden ciddi bir farklılık ortaya çıkması mümkün)

 2017 Ekim ayın enflasyonu % 2.08 civarında gerçekleşmişti; bu paylaşımın güncellenmemiş  kısmında Merkez Bankası beklenti anketini yorumlamıştım oradaki rakam da %1.99 idi yani piyasa beklentisi gerçekleşmesi durumunda yıllık enflasyonda çok ufak bir değişim olacaktı; İto verisi sonrası ise beklentiler makul bir enflasyon artışına döndü.

 Enflasyonun açıklanacağı günden bir gün önce Abd'nin İran yaptırımları, Bir gün sonra ise Abd seçimleri var o yüzden stresli bir dönemde açıklama gerçekleşecek yine yarın (2 Kasım) Abd'de istihdam raporu açıklanacak ki özellikle saatlik kazanların 2008 Krizi önceki seviyelere dönmesi beklentisi ile Abd'de enflasyon beklentileri de kuvvetlenecektir; Fed gelecek sene üç adet faiz artırımı planlar iken piyasada 2-4 arası faiz artırımı beklentileri ifade edilmeye başladı ve bu durum bir faiz artışı beklenmiyor olsa da 8 Kasım Fed Toplantısı'nın önemini artırıyor; Fed'in daha az ya da daha çok faiz artırımı iması piyasayı ciddi şekilde etkileyecektir. Kısacası enflasyon verimiz ciddi şekilde stresli bir haftada açıklanacak.

4 Kasım-İran yaptırımları
5 Kasım- Ekim Enflasyonu
6 Kasım-Abd Seçimleri
8 Kasım- Fed Kasım Toplantısı


(Güncelleme)


Merkez bankası Ekim 2018  beklenti anketi raporunu  yayınladı, Enflasyon İle Mücadele İçin %10 İndirim Kampanyası sonrası enflasyonda ciddi bir iyileşme olacağı beklentisi son zamanlarda dile getiriliyor ama beklenti anketinde böyle bir görünüm yok. Ankete göre Ekim ayında enflasyonda bir iyileşmeden söz etmek zor.


 Öncelikle Merkez Bankası'nın aylık yayınladığı beklenti raporlarını açıklamakta fayda var; Beklenti Anketleri Merkez Bankası'nın reel sektör, finansal sektör ve profesyonellere yaptırdığı anketin sonucudur yani beklenti anketleri Merkez bankasının hedefi ya da çalışması değildir.

 Ankete göre Ekim ayı enflasyon(Tüfe) beklentisi %1.99 olmuş, geçen ay Ekim ayı beklentisi %2.05'ti yani enflasyonda dikkat çekici bir iyileşme beklentisi ifade edilmemiş. Geçen yıl Ekim Ayı Enflasyonu %2.1 civarlarında idi yani ankete katılanların beklentileri gerçekleşirse yıllık enflasyonda çok ufak bir gerileme olabilir. Yıl sonu enflasyon beklentisi de geçen ay %20'nin biraz altında iken bu ay %24'ün biraz üstüne çıkmış. 

 Ekim 2019 enflasyon beklentisi %17, Ekim 2020 enflasyon beklentisi ise %13 olarak tahmin edilmiş.

Anket katılımcıları Merkez Bankası'nın bu ay faiz artırmayacağı tahmininde bulunmuş, DİBS'lerin Bu ay yıllık %26 bileşik faiz vereceğini gelecek sene bu ay ise bu oranın halen %20'lerin üzerinde olacağını ifade etmişler, uzun vadeli tahvillerde ise 5 yıllık tahvillerin gelecek sene %20 civarında, 10 yıllık tahvillerin ise %18 civarında faiz vermesi beklentisi ifade edilmiş. Özetle uzun ya da kısa vadeli fazilerin önümüzdeki 12 ayda ciddi şekilde gerileyeceğine dair bir beklenti yok.

2018 yıl sonu Dolar/TL beklentisi 5.99, 12 sonraki Dolar/TL beklentisi ise 6.53 olmuş. Sene sonu cari açık beklentisi 40 milyar dolara, 2019 yılı cari açığının ise 30 milyar dolara gerilemesi tahmini yapılmış. 2018 yılı milli hasılanın %3.2 büyümesi, 2019'da ise büyümenin %1.9'a düşmesi beklentisi ifade edilmiş.

 Özetle ankete katılanlar enflasyon, döviz kuru,cari açığın ekonomik yavaşlama etkisiyle çok hızlı artmayacağını 2019 yılının dengelenme yılı olacağını 2020 itibariyle ise tekrardan olumlu ivmelenme beklentisini dile getirmiş.

Ekleme: Enflasyonda zirve görüldü mü? 

Twitter Adresim: Yusuf Yüksel