13 Ağustos 2020 Perşembe

ABD'de sermaye kazancı vergisi düşürülebilir

 Finansal piyasalar için yeni bir olumlu haber akışına şahit olabiliriz. ABD Başkanı Trump, ABD'de sermaye kazancı vergisini azaltmayı değerlendirdiğini ifade etti. Trump'ın bu türlü bir karara yetkisi sınırlı bu sebeple de kapsamlı bir değişiklik istiyorsa kongreden onay alması gerekiyor fakat kendi yetkisi alanında olan kısım için Trump'ın girişimde bulunması bekleniyor.


Sermaye Kazancı Vergisi (Capital Gain Tax) nedir: Sermaye kazancı vergisi; tahvil, hisse, gayrimenkul gibi varlıklardan elde edilen kardan alınan vergiye verilen isimdir.


  Trump, sermaye kazançlarından alınan vergiyi azaltarak istihdamı desteklemek istediğini açıkladı. Sermaye kazancından alınan vergi ile istihdam arasında bağ kurmak zihni bir efor gerektiriyor.




Merkez Bankası Net Döviz Rezervi Ağustos 2020

Merkez Bankası Net Döviz Rezervi Ağustos 2020


  Bir önceki hafta Merkez Bankası net döviz rezervi 26.5 milyar dolardı.(31 Temmuz ) Bu hafta açıklanan son veriye göre Merkez Bankası Net Döviz Rezervi 27.7 milyar dolara yükselmiş.( 7 Ağustos 2020 tarihi  itibariyle Merkez Bankası net döviz rezervi)


 Merkez Bankasının döviz rezervleri ile beraber swap stoku da artık sık sık sorulmaya başladı. İki verinin açıklanma tarihleri uyuşmuyor fakat fikir vermesi açısından Haziran ayında merkez bankasının toplam swap yükümlülüğü 58.9 milyar dolardı. (
Merkez Bankası swap işlemleri ne anlama geliyor)



Merkez Bankası net döviz rezervi(Aylara Göre)




Merkez bankasının net döviz rezervlerinin değişimi ise şu şekilde olmuş;


12 Ağustos 2020 Çarşamba

Türkiye'nin bor rezervi

 Türkiye'nin bor rezervi genelde tuhaf hikayelerde kendine yer bulan bir fenomen. Toplumda yaygın olarak Türkiye'nin bor rezervi çıkarılmıyor/kullanılmıyor inancı mevcut. Türkiye'nin bor rezervi, Eti maden tarafından çıkarılıp dünyaya pazarlanıyor şirket 2016 verilerine göre Türkiye'nin en fazla ihracat yapan 15.; en fazla ülkeye ihracat yapan 14. firmasıdır.

 Türkiye bor madenini kullanabiliyor mu sorusunun günümüzde halen sorulabiliyor olmasının sebebi bor rezervinin bir dönem gerçekten Türkiye'ye sınıf atlatma potansiyeline sahip olmasıdır; bu potansiyel ülke adına beklenen ölçüde gerçek bir menfaate dönüşememesi durumu da toplumda komplo teorileri ile açıklanmaktadır fakat ifade ettiğim gibi bor bir reptillian, dünyayı yöneten aileler hikayesi değildir.


Türkiye'nin bor rezervi neden büyük potansiyelini kaybetti


  Bor yakın geçmişe kadar son derece önemli ve stratejik bir maden olma potansiyeli taşıyordu. Daha geçmişe gidersek yetmişli yıllarda yaşanan iki büyük petrol krizi dünyayı mahvetmişti ve güncel problem dışında şöyle bir sorun da vardı; %300 değerlenince dünya ekonomisini çok büyük sıkıntıya sokan petrol sınırsız bir kaynak değildi ve o günün perspektifinden bakınca içinde bulunduğumuz zaman diliminde(2020-2030) petrolün dünyada tükenmesi veya çok az kalması bekleniyordu. Yetmişli yıllarda petrolün tükenmesi veya çok pahalanması durumunda kullanılmaya başlayacak yeni enerji kaynağı doğada bol bol bulunan hidrojendi. 

 Filmlere bile konu olan bor ile çalışan araç, bir enerji kaynağı olan bor hikayesinin kaynağı budur. Basitçe ifadesiyle dünyada petrol bitince insanlar taşıtlarda hidrojen kullanacaktı ve hidrojeni taşıtlarda kullanılabilmesi için bordan üretilecek olan türev ürünler eşsizdi; bu sebeple de borun ekonomik ve stratejik önemi dünyada inanılmaz şekilde artacaktı yani bor bir yakıt/enerji kaynağı değildir, bor güçlü bir yakıt kullanılacaksa yalıtımda eşsizdir.

 Borun hikayesi buydu ama şu an hepimizin şahit olduğu gibi petrol bitmedi ve önümüzdeki 50-60 yılda yeni rezervler pek bulunmazsa bile bitmeyecek; bunun yanında dünyada petrolün 50-60 yıl daha kullanılması pek mümkün görülmüyor hatta 20-30 yıl içinde fosil yakıt ile çalışan taşıtların üretimi tarih olacak gibi görünüyor.

 Yine enerji kaynağı olarak hidrojen günümüzde pek makbul bir alternatif değil; fosil yakıtların yerini kuvvetle muhtemel yeşil enerji alacak ki son günlerde bu hikayenin de güçlendiğine dair işaretler var.(Yeşil ekonomi nedir)


Türkiye'nin bor rezervi günümüzde ne kadar değerli


Ölü kedi sıçraması nedir

 Ölü kedi sıçraması (Dead Cat Bounce) güçlü bir düşüş sonrası varlık fiyatlarında görülen geçici iyileşmeye verilen isimdir. Ölü kedi sıçraması kavramı hayatını kaybetmiş bir kedinin bile yeterli yükseklikten aşağı bırakılması durumunda zıplayacağı metaforundan yola çıkarak üretilmiş bir terimdir.

Ölü kedi sıçraması neden olur


  • Amatör yatırımcılar

Ölü kedi sıçramasına sebep olan en önemli dinamik amatör yatırımcılardır. Belli bir varlıklar mantıklı veya mantıksız bir sebeple iyi getiri elde edebilen amatör yatırımcılar bu durumun bir sonu olması gerektiğini çoğu zaman idrak edemez veya görmezden gelmeyi yeğler bu da bahsettiğim varlıklarda ortaya çıkan büyük satışlarda dayak yiyen yatırımcının satışlar durulduktan hemen sonra güçlü şekilde alıma geçmesi ve ardından bir posta daha dayak yemesine sebebiyet vermektedir. Varlıkla duygusal bağ kurmanın da bu olayda önemli etkisi vardır.


ölü kedi sıçraması nedir

Altın fiyatları ne olur

 Ons altın dünkü büyük düşüş sonrası bugün kayıplarını bir miktar geri alıyor. Dünden beri altındaki büyük düşüşe sebep aranıyor; görünür sebep Rusya'dan gelen aşı haberi olsa da yaşanan olayı bu gelişmeye bağlamak zor. Bence yaşanan durumu düzeltme ihtiyacı olarak yorumlamak daha uygun.

 Olumlu beklentilerin güçlü olduğu bir varlıkta risk alma eğilimi artar ama bir noktadan sonra bu riskler yatırımcıların taşımaktan çekineceği seviyelere yükselir ve basit bir gelişme bile ani bir risk kaçışını tetikleyebilir. Finansal piyasalarda bu duruma Minsky anı denir ve dün yaşanan olay da buydu.(Minsky anı nedir)

 Altındaki güçlü satışa rağmen altın fiyatlarını etkileyen dinamiklerde önemli bir değişimden söz etmek mümkün değil ve daha önemlisi altın için orta-uzun vadede çok olumlu bir gelişmeye yakın zamanda şahit olabiliriz. 

 Bugün ABD'de tüfe açıklanacak ve enflasyonda ufak da olsa bir kıpırdanma var. ABD'de enflasyonun %0,8'e yükselmesi bekleniyor. En temel misyonu insanları enflasyondan korumak olan altın açısından bu durum olumlu bir gelişme ama asıl olumlu haber FED'in enflasyona olan yaklaşımında önemli bir değişim ihtimalinin ortaya çıkmış olmasıdır.

Ekleme: Abd'de aylık %0,2 gelmesi beklenen çekirdek enflasyon %0,6 gerçekleşti yine %1,1 beklenen yıllık çekirdek enflasyon % 1,6 oldu. Manşet enflasyon da %0,8 beklenirken %1 oldu.

11 Ağustos 2020 Salı

Neye yatırım yapmalı

Ekonomik krizde neye yatırım yapılır


Giriş Notu: Bu yazıyı 2018'de ekonomik krizde neye yatırım yapılır , resesyondan neye yatırım yapılır gibi soruların sıklıkla sorulması üzerine 2008 özelinde geçmiş krizlerde yatırımcıların neye yatırım yaptığı, geçmişte kriz dönemlerinde piyasaları etkileyen dinamiklerin ne olduğu konuları hakkında yazmıştım. 2020'de krizin başlaması ile ekonomik krizde neye yatırım yapılır sorusu geçmişte kalan bir konudan çok güncel bir konuya dönüştü ve daha çok güncel olarak piyasalarda neler oluyor sorusuna cevap arayanların ulaştığı bir yazıya dönüştü. Ben de bu yazıda güncel olarak piyasada gerçekleşen gelişmeleri paylaşıyorum. Bunun dışında resesyonda neye yatırım yapılır gibi genellemeci bir sorunun net bir cevabı olamaz, geçmiş yazıyı neden resesyonda neye yatırım yapılır sorusunun net bir cevabı olamayacağını ayrıntılı şekilde açıklamak için güncelledim.

Bu paylaşımda neler var:




  • Altın neden büyük değer kaybına uğradı
  • Trump'tan piyasalar için önemli kararlar
  • Türk varlıklarında gerçekleşen değer kaybına karşı yerli kurumların ilk hamleleri
  • Türk varlıklarına ne oluyor
  •  Ekonomik krizde neye yatırım yapılır



Altın neden büyük değer kaybına uğradı

 Gram altın uzun zamandan sonra ilk güçlü düzeltmesini yaptı. Aynı günde hem Türk Lirasının değerlenmesi hem de ons altının önemli miktarda geri çekilmesi sebebiyle gram altında %5 civarında gerileme yaşanıyor.

 Ons altın neden geriliyor sorusunun basit cevabı Rusya'nın Covid-19 için aşı bulduğu iddiası ile risk iştahının düşmesidir. Rusya Başkanı Putin bugün ''Sputnik'' isimli bir aşıya onay verdiklerini açıkladı ve piyasalar bu olayı olumlu karşıladı fakat aşı haberi insanları ikna etmişe benzemiyor.


neye yatırım yapmalı 2020

 İlacı bulduğu iddia edilen şirketin hisselerindeki prim ancak öğlenden sonra %5'i aştı ki Covid-19'a ilaç üretecek bir şirketin günlerce tavan yapması beklenir. İlacın test aşaması dünyadaki standartlardan bayağı farklı geçmiş ve ilacın ismi bile güven vermiyor. Sputnik, uzay yarışında eski Sovyetlerin ABD'i geçtiği, uzaya çıkan  ilk uzay aracının ismi... Birçok makul gerekçesi olan komplo teorisine göre uzay yarışında birçok insan bu boş rekabetin kurbanı oldu. Yuri Gagarin, uzaya ilk giden değil, ilk dönen kozmonot...Sağlıkla alakalı bir konuda bunu yarışa çevirmek ciddi hataları beraberinde getirebilir.

Konu Dışı: Rusya veya başka ülkelerde aşı bulunursa bile bunu bulan şirket aşıdan abartılı bir ekonomik kazanım sağlayamayacak, uluslararası kurallar içinde bulunduğumuz pandemi ortamında bir şirketin ilaç üretip kartele dönüşmesine izin vermiyor.

Merkez Bankası Politika faizi nedir

 Merkez Bankası politika faizi; Merkez Bankası'nın iktisadi faaliyetleri yönlendirmek için piyasayı fonladığı faizi verilen isimdir. Merkez Bankası faiz oranı olarak da isimlendirilir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın kullandığı politika faizi, haftalık repo işlemleri için TCMB'nin belirlediği faizdir.

 TCMB politika faizi ile ilgili kararlar PPK toplantılarında alınır ve Merkez Bankası'nın ana görevi fiyat istikrarını sağlama olduğu için Merkez Bankası'nın faiz kararlarını enflasyonu baz alarak vermesi beklenir. Merkez Bankası politika faizi ile TCMB'nin ortalama fonlama maliyeti her zaman aynı olmak zorunda değildir. Mesela yakın zamana kadar TCMB piyasayı politika faizinin altında fonlarken şu an TCMB'nin ortalama fonlaması politika faizinin üstündedir.



merkez bankası politika faizi ne demek


TCMB Politika Faizi: Haftalık repo nedir


 Yukarıda da ifade ettiğim gibi TCMB politika faizini haftalık repo üzerinden belirler. TCMB'nin haftalık repo işlemleri şu şekilde gerçekleşir; bankalar haftalık repo ihaleleri ile ellerindeki menkul kıymetleri ( Tahvil, Bono vs.) Merkez Bankası'na verirler ve TCMB de bankalara resmi olarak açıklanan Merkez Bankası politika faizi maliyetiyle likidite sağlar. Vade sonunda ise para Merkez Bankası'na, menkul kıymetler ise sahiplerine geri döner. Bu yöntemle Merkez Bankası piyasadaki likiditeyi doğrudan kredileri, faizleri, Türk Lirasının değerini dolaylı olarak etkiler.

TCMB'nin bir hafta vadeli repo ihalesi açmaması

 

  Son günlerde Merkez Bankası'nın haftalık repo ihalesi açmamasına şahit oluyoruz; geçmişte de bu olayın çok daha uzun süre gerçekleşmesine şahit olmuştuk. Merkez Bankası haftalık repo ihalesi açmayarak piyasadaki likiditeyi azaltır, piyasadaki likidite azaldıkça paraya olan talep artacağı için faizler yukarı çıkar ki şu an bu duruma şahitlik ediyoruz. Bunun dışında piyasadaki likidite azaldıkça insanlar likidite arayışı içine girerler ve akla gelen ilk  çözüm döviz satışı olur,bu durumun da Türk Lirasını desteklemesi beklenir. TCMB son günlerde ilave likidite imkanlarını sonlandırarak ve haftalık repo ihalesi açmayarak Türk Lirası likiditesini azaltmak yoluyla TL'i destekliyor. 









Twitter: Yusuf Yüksel

10 Ağustos 2020 Pazartesi

İhtiyat Akçesi Nedir

Merkez Bankası İhtiyat Akçesi nedir



  Bu paylaşımı uzun zaman önce ihtiyat akçesi nedir sorusu cevap olması için yazmıştım ama gelinen noktada ihtiyat akçesi nedir sorusun kadar ne değildir sorusu da önemli bir soru haline geldi. Merkez Bankası ihtiyat akçesinin hazineye aktarılması sonrası ihtiyat akçesi sosyal medyada yeni bir efsaneye dönüşmek üzere... Sosyal medyada şu türlü yorumlar görüyoruz; Türkiye'nin döviz açığı şöyle, rezervleri şu durumda (Önemli sorunlar) ülkenin kefen parası (İhtiyat akçesi) harcandı ! Merkez Bankası ihtiyat akçesinin böyle bir cümlede kendine yer bulabiliyor olması son derece tuhaf ve bahsettiğim ihtiyat akçesinin efsaneleşmesi ile alakalı bir durumdur. Şunu net olarak ifade etmek gerekiyor; ihtiyat akçesi yorumlarda yer bulduğu kadar önemli bir kavram değildir, Merkez Bankası'nın ihtiyat akçesinin hazineye aktarılmasına atfedilen önem abartılmıştır ve en önemlisi bu adımın piyasalara olan etkisindeki önemli ayrıntılar tamamen unutulmuştur.

Konu Dışı: Son zamanlarda Merkez Bankası'nın para arzını önemli miktarda artırması, kamu bütçe açığındaki artış ivmesi gibi konular önemli mevzular ama bu konuda buna değinmedim ve İhtiyat akçesinin bu sorunlara etkisi çok az.


İhtiyat Akçesi, ülkenin kefen parası mıdır





 İhtiyat akçesinin efsaneleşmesi sürecinde en fazla işlenen temalardan biri bu... ''İhtiyat akçesi, ülkenin kefen parasıdır.'' Bu cümle uzak geçmişte belki doğruydu, bugün ise yanlış... 2019 yılında Merkez Bankası'nın ihtiyat akçesi hazineye aktarıldı, bu konuya ayrıca döneceğim ama öncelikle Merkez Bankası için Türk Lirası cinsinden paranın ne ifade ettiğini yeniden hatırlamak gerekiyor. Merkez Bankası'nın ihtiyat akçesini hazineye aktarması bir nevi para basma işlemidir ve bu işlem ile Merkez Bankası, hazineye +40 milyar TL para aktarmıştı. Alttaki resimde Merkez Bankası'nın haftalık para arzı verileri mevcut, son zamanlarda görülmemiş bir para arzı artışına şahit oluyoruz bu ayrı bir konu ama alttaki rakamlarla (İstediğiniz para arzını baz alın) kabaca 40 milyar TL'i bir teraziye koyunca alttaki işlemi gerçekleştiren kurum için kabaca 40 milyar TL'nin büyük öneme haiz olduğunu ifade etmek çok mantıklı değil.


ihtiyat akçesi nedir