17 Ekim 2019 Perşembe

Trump Azledilecek mi

 Barış Pınarı Harekatı başladığından beri neredeyse her gün Abd Başkanı Donald Trump'ın Türkiye hakkında anormal seviyede çelişkiler barındıran birkaç mesajına maruz kalıyoruz. Donald Trump her zaman ilginçlikleri ile ön plana çıkan bir insandı ama son zamanlarda sadece Türkiye konusunda değil, her konuda kendisi için bile anormal seviyede çelişkili mesajlar veriyor. Bu durum Trump'ın azil süreci sebebiyle çok stresli olmasına bağlanıyor. Trump gibi bir insanı sevmek gerçekten zor ama kendisi Abd'de Türkiye'nin tezlerine ılımlı yaklaşan belki de tek kişi ve doğal olarak Trump'ın azil süreci bizi de ilgilendiriyor.

 Trump'ın başkanlık seçimi dönemi Rusya ile olan ilişkisi, Rusya'nın kanıtlanmış şekilde Trump lehine Abd seçimlerine hile karıştırması sebebiyle Trump'ın başkanlık koltuğuna oturmasıyla eş zamanlı olarak '' Trump azledilecek mi '' sorusu sorulmaya başlanmıştı. Rusya soruşturmasında(devam ediyor) Trump'ı görevden almak için yeterli kanıtlar bulunamamıştı, en azından o soruşturmanın senatodan geçip Trump'ı başkanlıktan etmesine ihtimal verilmiyordu ama geçen ay patlak veren Ukrayna Skandalı Trump'ı çok zor duruma soktu ve yakın zamanda Trump'ın azil sürecinin resmen başlaması bekleniyor.

16 Ekim 2019 Çarşamba

Borsa İle Türk Lirası neden ayrışıyor

Borsa ile Türk Lirası neden ayrışıyor


 Şu an küresel konjonktür Türkiye'nin lehine değişiyor ama Türk varlıklarını etkileyen ana hikaye Barış Pınarı Operasyonu ve bunun sebep olduğu dolaylı  gelişmelerdir. Harekatın başından  beri Trump'ın itirazlarıyla beraber Abd önderliğinde batılı ülkeler Türkiye'ye karşı son derece olumsuz bir tavır takınmış durumdalar ve bu durum da doğal olarak Türk varlıklarını olumsuz etkiliyor. Aynı sebepten etkilenen Türk varlıklarının fiyatlama konusunda çok ciddi şekilde ayrışması çift yönlü komplo teorilerini de beraberinde getiriyor fakat mevcut ayrışma anormal değil.

  Daha önce başka makalelerde de konuya değinmiştim; tekrarlıyayım. Türk Lirasının üzerinde yüksek dış borçluluk, zayıf döviz rezervi kaynaklı baskı mevcuttur fakat bu doğal baskının dışında geçen sene Türk Lirasının çok fazla değer kaybetmesinde spekülatörlerinde önemli katkısı vardı ve geçen yazdan başlamak üzere alınan önlemlerle bu faktör bazı olumsuz etkilere de yol açması pahasına zayıflatıldı.

14 Ekim 2019 Pazartesi

Caatsa Yaptırımları Nedir

 Caatsa; Abd'nin düşmanlarıyla yaptırımlar yoluyla mücadele etme yasasının kısaltılmış adıdır. Türkiye'nin Suriye Operasyonu sonrası tekrardan farklı yaptırımlar ile beraber gündeme gelmiştir.


Donald Trump Caatsa Yaptırımlarını önleyebilir mi



  Donald Trump'ın isterse bile Türkiye'ye yaptırımları engelleyemeyeceği iddiası da bazı medya organlarında dile getirilmektedir, bu bilgi tamamen hatalıdır; Donald Trump kendi başına Türkiye'ye yaptırım uygulamayı engelleyebilir.




  • Türkiye'ye  Caatsa yasası kapsamında yaptırımlar uygulanacaksa bunun yürürlüğe girmesi Abd Başkanının imzası ile gerçekleşecektir ki başkanın imza süreci ile ilgili hiçbir sınırlama yoktur yani Donald Trump isterse Türkiye'ye karşı uygulanacak yaptırımları sümen altı edebilir.

  • Abd Başkanının yasal olarak yaptırımları altı ay (180 gün) erteleme hakkı mevcuttur ki Türkiye-Abd arasında bir uzlaşma olacaksa bu sürecin işleme ihtimali yüksektir.

  • Caatsa yaptırımları uygulanmaya başlarsa bile başkanın nispeten önemsiz yaptırımları seçme olanağı vardır; bu da müzakereler için ekstra bir süre demektir.

Döviz Tevdiat Hesapları

Döviz tevdiat hesaplarındaki(DTH) meblağ haftalardır rekor kırıyor, şu an döviz tevdiat hesaplarının toplam büyüklüğü 190-195 milyar dolar seviyesine çıkmış durumdadır, sene başından beri Döviz Tevdiat hesaplarındaki döviz miktarı kabaca 30 milyar dolar artmış. Geçen sene Bronson krizinde Türk Lirasının ciddi şekilde değer kaybetmesi sebebiyle döviz tevdiat hesaplarında  büyük bir çözülme yaşanmıştı o günden beri geçen Nisan ayındaki ihmal edilebilir düşüş dışında dolarizasyon devamlı olarak artmaktadır.


Türk Lirası Değer Kaybederse DTH’lar çözülür mü


 Döviz Tevdiat hesapları son zamanlarda sık sık rekor kırarken Türk Lirasının gevşemesi gerektiği ve eğer Türk Lirası ciddi şekilde değer kaybederse DTH’ların çözülebileceğine dair yorumlar görüyoruz. Son yıllarda döviz kurundaki her güçlü hareket DTH’larda çözülmeye sebep olmuş, bu doğru ama bu çözülmeleri her defasında çok daha güçlü alımlar izlemiş yani dövizden kar etmek sadece yatırımcının dövize eğilimini pekiştirmiş üstelik bu bakış açısı doğru olsaydı Türk Lirasının istikrar kazanmasının dövize olan talebi düşürmesi beklenirdi ama böyle bir gerçekleşme yok.

Merkez Bankası Net Döviz Rezervi Ekim 2019



 Merkez bankasının net döviz rezervleri hakkında internet ortamında net bir veri bulmak zor çünkü her haber kaynağı farklı bir bakış açısıyla haberi sunduğu için Merkez Bankasının net döviz rezervi hakkında bilgi bulmak zorlaşıyor. Bir önceki hafta Merkez Bankası net döviz rezervi 35.8 milyar dolardı.(27 Eylül ) Bugün açıklanan son veriye göre Merkez Bankası Net Döviz Rezervi 36.1 milyar dolara yükselmiş.(4 Ekim itibariyle Merkez Bankası net döviz rezervi)

8 Ekim 2019 Salı

8 Ekim'de Büyük Manipülasyon İddiası

 Dün Türkiye-Abd İlişkileri açısından ilginç bir gün yaşandı. Sabah Abd Başkanı Trump’tan Türkiye’nin muhtemel Suriye operasyonuna destek olarak yorumlanabilecek bir mesaj geldi ve bu mesajdan birkaç saat sonra ise Abd Başkanı Trump bu defa Türkiye’yi muhtemel bir Suriye operasyonu yapmaması için tehdit etti, bugün ise Trump’tan Türkiye ile arasının iyi olduğuna dair mesaj geldi.


  Mesajlardaki saçmalık ötesi çelişki Trump’ın Türkiye üzerinden Abd kamuoyuna mesaj vermesi olarak açıklanabilir, Trump’ın Suriye’den çıkılması gerektiğine dair mesajı çok ciddi eleştirileri beraberinde getirdi ki bu eleştirilere partisinden senatörler de katıldı, Trump da muhtemelen eski açıklamasından çark etmek için Türkiye’yi hedef aldı ve bu durum doğal olarak Türk Lirasında daha önceden öngörülmüş olması mümkün olmayan olumsuz fiyatlamalara sebep oldu.

6 Ekim 2019 Pazar

2020 Ekonomik kriz yılı mı

2020 Ekonomik Kriz Yılı Mı



2020 ve sonrası için küresel ekonomiye dair beklentiler kötüleşiyor yakın zamana kadar 2020 ekonomik kriz yılı olacak beklentisi daha çok haber akışı etkisinde iken son zamanlarda küresel resesyon beklentileri daha çok verilerden besleniyor. Geçtiğimiz hafta ISM manufacturing Endeksi(Satın alma yöneticileri endeksi) 47.8’e düşerek Haziran 2009’dan beri(Finansal Kriz) en düşük seviyeye geriledi. 

ISM Manufakturing Endeksi: Abd’de her ayın ilk günü açıklanan ve bir önceki ayda imalat sektörünün durumu hakkında bilgi veren ankettir. 50’nin üstü imalat sektörünün büyüdüğünü, altı ise küçüldüğünü ifade eder. 


ISM verisinin bu hafta nispeten önemli olmasının sebebi sürpriz bir şekilde dünyanın her yerinden ekonomilerin zayıfladığını işaret eden verilerin gelmesiydi; geçtiğimiz hafta Birleşik Krallık, İtalya, Güney Kore, Endonezya, Güney Afrika vb. Birçok ülkede de PMI verileri 50’nin altındaydı.

30 Eylül 2019 Pazartesi

Yeni Ekonomi Programı 2020

 Bugün Yeni ekonomi programı 2020 (Orta Vadeli Program) açıklanacak. Normal şartlar altında ülkemizde orta vadeli programlar çok da önemsenmez, geçmiş yıllarda OVP açıklandıktan çok kısa süre sonra belirtilen hedeflerin aksine politikalara şahitlik ettik bu sebeple geçmişte OVP'ler piyasa için de pek de bir anlam ifade etmezdi fakat son OVP olan Yeni Ekonomi Programı geçmiş OVP'lerden ciddi şekilde ayrıştı; Eylül ayından beri ekonomi yönetimi her kararında Yeni Ekonomi Programına atıf yaptı. Bugün açıklanacak Yeni Ekonomi Programı 2020 hükumetin yakın gelecekteki politikaları konusunda önemli işaretler barındıracak. 

 2019'da açıklanan Yeni ekonomi Programının hedefleri ile şu ana kadar gerçekleşmeler ise şu şekilde oldu:


Büyüme Hedefi


 Yeni ekonomi programında 2019 yılı büyüme hedefi %2,3 idi fakat açıklanan verilere göre bu hedefin yakalanması pek mümkün görülmüyor; 2019'un birinci çeyreğinde Türkiye %2,6 daralırken ikinci çeyrekte ise %1.5 daraldı. Merkez Bankası beklenti anketine göre Türkiye ekonomisinin büyüklüğü 2019'da değişmeyecek.(%0.01 büyüme) Eski OVP'de 2020 Hedefi %3,5 iken 2021 hedefi %5 idi, ilk gelen işaretler bu hedeflerin güncelleneceği yönünde.



Enflasyon hedefi



Yeni ekonomi programında enflasyon hedefi şu şekildeydi:

2019 Yıl Sonu Enflasyon Tahmini: %15.9
2020 Yıl Sonu Enflasyon Tahmini: % 9.8
2021 Yıl Sonu Enflasyon Tahmini: % 6.0

 2019'da Büyümenin beklentiden kötü, cari açığın ise beklentiden çok daha iyi bir duruma gelmesi sebebiyle enflasyon hedefi beklenenden de iyi bir seviyeye düştü. Enflasyonun 2019 sonunda kabaca %14, 12 ay içinde ise %12 olması bekleniyor.