10 Temmuz 2020 Cuma

Merkez Bankası Net Döviz Rezervi Temmuz 2020

Merkez Bankası Net Döviz Rezervi Temmuz 2020


  Bir önceki hafta Merkez Bankası net döviz rezervi 29.1 milyar dolardı.(26 Haziran ) Bu hafta açıklanan son veriye göre Merkez Bankası Net Döviz Rezervi 30.2 milyar dolara yükselmiş.( 3 Temmuz 2020 tarihi  itibariyle Merkez Bankası net döviz rezervi)


 Merkez Bankasının döviz rezervleri ile beraber swap stoku da artık sık sık sorulmaya başladı. İki verinin açıklanma tarihleri uyuşmuyor fakat fikir vermesi açısından Mayıs ayında merkez bankasının toplam swap yükümlülüğü 55.3 milyar dolardı. (
Merkez Bankası swap işlemleri ne anlama geliyor)



Merkez Bankası net döviz rezervi(Aylara Göre)




Merkez bankasının net döviz rezervlerinin değişimi ise şu şekilde olmuş;


8 Temmuz 2020 Çarşamba

Neye yatırım yapmalı

Ekonomik krizde neye yatırım yapılır


Giriş Notu: Bu yazıyı 2018'de ekonomik krizde neye yatırım yapılır , resesyondan neye yatırım yapılır gibi soruların sıklıkla sorulması üzerine 2008 özelinde geçmiş krizlerde yatırımcıların neye yatırım yaptığı, geçmişte kriz dönemlerinde piyasaları etkileyen dinamiklerin ne olduğu konuları hakkında yazmıştım. 2020'de krizin başlaması ile ekonomik krizde neye yatırım yapılır sorusu geçmişte kalan bir konudan çok güncel bir konuya dönüştü ve daha çok güncel olarak piyasalarda neler oluyor sorusuna cevap arayanların ulaştığı bir yazıya dönüştü. Ben de bu yazıda güncel olarak piyasada gerçekleşen gelişmeleri paylaşıyorum. Bunun dışında resesyonda neye yatırım yapılır gibi genellemeci bir sorunun net bir cevabı olamaz, geçmiş yazıyı neden resesyonda neye yatırım yapılır sorusunun net bir cevabı olamayacağını ayrıntılı şekilde açıklamak için güncelledim.

Bu paylaşımda neler var:


  • Borsalar neden yükseliyor
  • Dolar baskısı sona mı eriyor
  • TL neden baskı altında
  •  Ekonomik krizde neye yatırım yapılır


Borsalar neden yükseliyor

 Tarihi büyüklükte bir kriz yaşadığımız şu dönemde borsalar tarihi rekorlarına yakın seviyelerde değer görüyor. Borsalar neden artıyor sorusuna cevap vermeden önce borsalar neden artmıyor sorusuna cevap vermek de gerekiyor sanırım.

 Son zamanlarda Robinhood uygulaması ile özdeşleşen tuhaf bir yatırımcı profilinin bu artışta payı var; konu dışı ama Robinhood uygulamasının bahsedildiği gibi çok önemli bir işlem hacmi olmadığı ifade ediliyor bu doğrudur ama Robinhood uygulaması karantina sürecinde ortaya çıkan amatör ve bilinçsiz yeni yatırımcı profili ile özdeşleştiği için ön plana çıkıyor. Robinhood gibi çok sayıda uygulama var ve bu uygulamalar aracılığıyla çok tuhaf olaylarla karşılaşıyoruz.(Robinhood uygulaması nedir)

neye yatırım yapmalıyım
Çevrim içi aracıların yeni hesaplarındaki dikkat çekici artış

 Borsalardaki yükselişte bahsettiğim sorunlu yeni müşteri profilinin katkısı var ama bu olayı sadece bununla açıklamaya çalışmak hatalı olur. Ayrı bir konu ama bahsettiğim sorunlu müşteri profilinin en önemli sebebi de yine ekonomi yönetimleridir. Gelişmiş ülkelerde on yıldan uzun süredir mevduat/tahviller reel getiri vaat etmiyor. Borsalar tarihi rekor seviyelerinden krizde bile çok uzaklaşmayınca servetini korumaya çalışan alt ve orta gelir grubu çaresiz getiri arıyor.(Karşılıksız paranın bedelini kim ödüyor)

7 Temmuz 2020 Salı

Reel efektif döviz kuru endeksi ne demektir

Reel efektif döviz kuru nedir


 Reel efektif döviz kuru Türk Lirasının değerini takip için başvurulabilecek en değerli verilerden biridir. Doların gerçek değeri için nasıl DXY takip edilirse Türk Lirasının reel değeri için reel efektif döviz kuru endeksi takip edilir. Reel efektif döviz kurunu Türk Lirası endeksi olarak kabul edebiliriz.

 Basitçe ifade etmek gerekirse reel efektif döviz kuru bize Türk Lirasının belli para birimlerine göre gerçek değerini ifade eder örnekle açıklamak gerekirse biz Türk Lirasının değerini ifade ederken genelde Türk Lirasının dolara karşı nominal değerini kıstas alıyoruz ama bu çok doğru bir değerlendirme değil çünkü belirttiğim gibi dolar da sabit bir değer değil. Mesela bu yazı yazılırken dolar endeksi 103'ün üzerindeydi ve son bir yılda dolar endeksindeki oynaklık %10 civarında. (94.6-103.8) Yani dolar mı değerleniyor yoksa TL mi değer kaybediyor sorusunun cevabı sürekli olarak değişir ki bu sadece bir döviz kuru ! Türk lirasının etkileşim halinde olduğu onlarca para birimi var.


6 Temmuz 2020 Pazartesi

Enflasyon ataleti nedir

 Enflasyon görünümü kötüleşiyor. Haziran ayı enflasyon beklentisi aylık %0,6 yıllık olarak ise %12 civarında iken gerçekleşme aylık %1,13 yıllık ise %12,64 oldu.  Enflasyondaki eğilimi takip etmek için daha fazla önemsenen B ve C endekslerinde de önemli artışlar var.


enflasyon ataleti nedir

  Enflasyondaki artışın nedenini bulmaya çalışırsak bunun maliyetlerdeki artışlardan kaynaklandığını ifade etmek zor çünkü bu türlü bir ivmeyi öncelikle üretici fiyatlarında görmemiz gerekir ama ÜFE'de böyle bir görünüm yok.


inertia nedir

 Talep kaynaklı bir artıştan bahsedebilmemiz için öncelikle işletmelerin kapasitesinin üzerinde bir talebin ortaya çıkması beklenir ama böyle bir  durumdan da bahsedemiyoruz.



enflasyonda atalet nedir

 Hem talep hem de maliyet yönlü ekstra bir baskı ortada yok iken enflasyonun artış eğilimi göstermesini enflasyonda atalet etkisi ile açıklamak mümkün olabilir.


Enflasyon ataleti nedir


2 Temmuz 2020 Perşembe

2020'de Türkiye Ekonomisi Nasıl Olacak

 Türkiye ekonomisi ve dünyadan olumlu veriler gelmeye devam ediyor. Bu hafta birçok ülkeden PMI verileri geldi ve verilerin geldiği bütün ülkelerde olumlu bir seyir var.

türkiye ekonomisi 2020

 PMI verileri bize ekonomiye dair beklentileri ifade eder ama ekonomik aktivite ile ilgili verilerde de iyileşme var. Dünyadaki ticaretin ivmesi hakkında çıkarım yaptığımız Baltık kuru yük endeksi ( Endeks navlun fiyatları hakkında bilgi verir ve dünya ticareti güçleniyorsa navlun fiyatları yükseleceği için endeksin yükselmesi ticaretin artışı olarak yorumlanır.) neredeyse kriz öncesi seviyelere geldi.


2020 türkiye ekonomisi
Baltık kuru yük endeksi

 Hem beklentilerde hem de realitedeki iyimserlik ''V'' tipi toparlanma senaryolarını tekrardan gündeme getirdi ama gelişmeleri hızlı toparlanma olarak yorumlamak için şimdilik çok erken olabilir çünkü öncelikle sürekli olarak iyi gelen verilerde önemli bir baz etkisi katkısı var ve piyasaların buna tepkisinde ise bu etki fiyatlamalara pek dahil edilmiyor yani bir veride %50 düşüşten sonra verinin başladığı noktaya geri dönmesi için %100 artması gerekir ama örneğin %50 düşüşten sonra %70'lik bir geri dönüşte bunun insan algısına yansıması düşüşten daha büyük bir yükseliş olabilmektedir.

1 Temmuz 2020 Çarşamba

Sahte altın spekülasyonu

 Dün altın fiyatları Çin'den gelen sahte altın haberiyle yükseldi. Çinli ''Kingold Jewelry'' isimli şirketine ait 83 ton (4.7 milyar dolar değerinde) altınının sahte olduğu iddia edildi. Şirket NASDAQ'ta işlem görüyor ve şirketin değeri yıl başından beri 30-40 dolara arasında hareket ederken bugün değeri 1 doların altına düştü. Eylül 2019 Bilançosuna göre şirketin varlıkları 3.3 milyar dolar iken (!) yükümlülüğü 2,4 milyar dolardı.

çin'de 83 ton sahte altın

 Çin'de 83 ton sahte altın yakalandı iddiası


 Çinli altın üreticisi Kingold Jewelry, Çinli finansal kuruluşlardan (Gölge bankalar) altın teminat göstererek kredi çekiyormuş ve geçtiğimiz aylarda şirket bir ödemesini gerçekleştirmeyince gölge banka altınları bozdurmak istemiş ama gölge bankadaki külçenin altın kaplı bakır olduğu ortaya çıkmış. Haberin etkisiyle birçok gölge banka Kingold Jewelry'den aldıkları teminatları kontrol ettirmişler ve aynı sonuca ulaşmışlar. Kingold Jewelry'nin Çin'de gölge bankalardan bahsettiğim yolla temin ettiği 2.5 milyar dolar değerinde kredi var.

30 Haziran 2020 Salı

2020 Turizm Krizi

 Avrupa Birliği bugün Coronavirüs salgını sebebiyle seyahat uyarısında bulunduğu ülkelerin listesini güncelleyecek. Seyehat uyarısı olan ülkelere ziyaret durumunda dönüşte karantina ve benzeri süreçler yaşanması, seyahat sigortaları konusunda çıkarılan zorluklar ve benzeri zorluklar sebebiyle listede olan ülkeleri ziyaret etmek Avrupalı turistler için son derece dezavantajlı ve kuvvetle muhtemel tercih edilmeyecek. Avrupa Birliği seyahat uyarılarını kaldırmayı gündeme almak için son iki haftadaki yeni vaka sayısının nüfusa oranını değerlendirdiği ve buna göre karar alındığı ifade ediliyor. Avrupa'da son iki haftada yeni vakalanın nüfusa oranı 100 binde 16 iken bu rakam bizde 100 binde 22. Türkiye'ye gelir olarak kaliteli turistler Avrupa'dan gelmesi sebebiyle Avrupa'nın Türkiye'ye yönelik uyarıyı kaldırması son derece önemli ve bu konuda gerçekten karar istatistiklere göre alınıyorsa Türkiye kritik bir yerde ama realist bakmak gerekirse bu dönemde Avrupa'nın vatandaşlarına seyahat etme konusunda zorluk çıkarmasını sadece sağlık gerekçesine bağlamak zor.


2020 Turizm Krizi


 Turizm sektörü dünyada yıllık %3-5 büyüyen bir sektör yine yabancı turist sayısı dünyada sektörün büyümesine paralel artar; geçmişteki krizlerde sektördeki daralma çok sınırlı olmuşken 2020'de sektör tarihi bir darbe yiyecek beklentisi çok güçlü. Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü (UNWTO) beklentilerine göre bu sene dünyada yabancı turist sayısı %60-80 azalabilir. 2020'nin ilk çeyreğinde şimdiden yabancı turist sayısı %22 azalmış.( Pandeminin etkisi ilk çeyreğin sonlarında hissedilmeye başladı.) Mart ayında dünyada yabancı turist sayısı 67 milyon azalırken 80 milyar dolarlık gelir kaybı ortaya çıkmış.

2020 türkiye turizm krizi
2020 ve 2019 yılları arasında Ocak-Mart arası kıtalara göre yabancı turist sayısında değişim (Yüzdelik)

29 Haziran 2020 Pazartesi

Facebook Boykotu

 Facebook boykotu büyüyor. Geçtiğimiz Cuma, dünyaca ünlü kişisel ürün markası Unilever'in Facebook boykotuna katılıp yıl sonuna kadar Facebook'a reklam vermeyeceğini açıklaması sonrası Facebook hisseleri günü %8 civarında değer kaybederek tamamladı. Yine Coca-Cola stratejik bir kararla (Facebook ve dolaylı olarak Cumhuriyetçileri karşısına almayarak) bir ay boyunca Facebook-İnstagram-Twitter gibi sosyal medya araçlarına reklam vermeyeceğini ve şirketlerin yayın politikasını yeniden değerlendirerek daha sonra karara varacağını açıkladı. Starbucks, Verizon gibi onlarca global şirket Facebook Boykotuna destek veriyor.

 Facebook boykotu sebebiyle Facebook hisselerindeki değer kaybı 60 milyar dolara yaklaşırken Marc Zuckenberg'in kişisel serveti 8 milyar dolardan fazla eridi.

facebook boycott