20 Haziran 2019 Perşembe

2020 Ekonomik kriz yılı mı

 Daha önce bu paylaşımda gelecek sene küresel kriz yaşanabileceğini işaret eden verileri ve 2020 yılı için küresel ekonominin zayıflıklarına dair makalelere bu paylaşımda yer vermiştim. Bu paylaşım ise 2020 ekonomik kriz yılı olacaksa bunun en önemli sebeplerinden biri olacak Donald trump ile alakalı. Normal şartlar altında ekonomiyi günlük siyaset ile açıklamak pek doğru sonuç vermez ama 2020 senaryolarını Donald Trump'ın siyasi kariyerinden ayırmak zorlaşıyor.

 Yaklaşık iki ay önce bütün veriler, raporlar 2020 yılının 2019'dan daha iyi olacağını gösteriyordu fakat Abd ekonomisine odaklanırsak 2020'nin 2019'dan çok da iyi olmayacağı görünüyordu ki her iki sene de 2018'den uzak ara kötü olması bekleniyordu.(Nispi olarak) Reel ekonomi değil de finansal piyasalara dair beklentilerde  -özellikle borsalarda- bu görünüm çok daha net durumdaydı. Abd-Çin ticaret müzakerelerinin beklentilerin aksine birden bire olumsuz sonuçlanması sebebiyle 2020 yılına dair beklentiler hızla bozuldu, finansal piyasalardan başlayan olumsuz fiyatlamalar çok geçmeden reel ekonomilerde de hissedilmeye başladı. Daha önce şu paylaşımda -Ticaret savaşları- Abd ile Çin'in mevcut sorunları çözebilecek makul bir çerçevede buluşmasının çok zor olduğunu anladığım kadarıyla ifade etmeye çalışmıştım fakat müzakere masasının devrilmesi fazlasıyla ilginç bir şekilde oldu.

19 Haziran 2019 Çarşamba

Dolar İçin Kritik Karar

 Bugün gerçekleşecek olan Fed toplantısı hem bizi hem de dünya ekonomisinin geleceğini yakından ilgilendiriyor, Piyasa Fed'ten bugün için herhangi bir faiz indirimi beklemiyor ama Temmuz ayı için faiz indirimi beklentisi son derece güçlü ve Fed piyasa fiyatlamaları doğrultusunda gelecek ay bir faiz indirimi yapacaksa buna bu toplantıda işaret etmesi bekleniyor.

 Fed, üç adet faiz artırımı hedefiyle başladığı 2019 senesinde piyasa Fed'ten 2-3 faiz indirimi bekliyor fakat Fed'in duruşu halen kağıt üzerinde 2019 yılının sonuna kadar bir adet faiz artırımı iken açıklamalarda ise Fed'in faizleri sene sonuna kadar sabit tutacağı yönündeydi ama son günlerde Fed Başkanı Powell dahil birçok Fed yöneticisi faiz indirimlerine yeşil ışık yakan açıklamalarda bulundular. Piyasa fiyatlamalarına göre Temmuz ayında faiz indirimi ihtimali %70'e yakın iken Ağustos ayında ikinci faiz indirimi ihtimali %48 kısacası Fed'ten marjinal bir politika değişimi bekleniyor örneğin bugün Goldman Sachs, Fed'in faizleri bir yıl içinde sıfırlayabileceğine dair bir açıklama yayınladı.

18 Haziran 2019 Salı

VARLIK ALIM PROGRAMLARI

 Bugün ECB Başkanı Draghi'den enflasyonda yükselme gerçekleşmezse ECB'nin ekstra gevşeyebileceği açıklaması geldi; ECB'nin faiz oranları zaten sembolik olarak %0'ın altında yani ECB'nin faizleri indirebileceği bir alanı yok, ECB'den gelen mesaj varlık alım programlarının (Para basma) tekrardan gündemimize girebileceği anlamına geliyor.  Abd başkanı Donald Trump'ın Çin'e karşı uygulamaya aldığı ek vergiler sonrası yaşanan sürtüşme sebebiyle yaklaşık iki aydır küresel ekonomi hızla soğuyor ve finansal piyasalarda küresel kriz/resesyon ihtimali ciddi şekilde fiyatlanıyor (-2020 küresel kriz yılı mı-) fakat sorun şu ki büyük merkez bankalarının hiçbirinin bir resesyon veya kriz ortamında geçmişte olduğu gibi faiz indirimleri ile çözüm üretebilme kapasiteleri yok.(Kesinlikle okumanızı tavsiye ederim.-Her Şeyin balonu-) ECB(Avrupa Merkez Bankası) ve BOJ'un (Japonya Merkez Bankası) politika faizleri sembolik olarak negatif iken BOE'nin (İngiltere) politika faiz %0.75'te, Fed'in(ABD) faiz politika faizi ise %2.5 seviyesindedir. PBOC'un (Çin) para politikası zaten geçmişten beri çok farklı bir çizgidedir ve devamlı olarak Çin'de para arzı abartılı şekilde artar fakat diğer merkez bankaları tekrardan varlık alım programları başlatırsa PBOC'un da para arzını çok daha yüksek rakamlara çıkaracağını tahmin etmek güç değil, kısacası 2020 yılı gerçekten ekonomik kriz yılı olursa bütün dünyada tekrardan varlık alım programlarına(para basma) şahit  olabiliriz.

Not: 2020'nin kriz yılı olup olmayacağı bir belirsizlik, büyük merkez bankalarının bir krize klişe şekilde finansal gevşeme ile müdahale etmemesi de günümüz dünyasında bir seçenektir. Konu bütünlüğünü bozmaması için başka paylaşımlarda anladığım kadarıyla açıklayacağım.

Konu Dışı: PBOC'un para politikası daha çok Çin ekonomik modeli ile alakalıdır ve bu politikanın sonuçları dolaylı olarak küresel olsa da doğrudan hitap ettiği bölge sadece Çin'dir.(Ticaret savaşları konusunda bunu daha ayrıntılı olarak anladığım kadarıyla açıklamıştım.-Ticaret Savaşları-)

17 Haziran 2019 Pazartesi

Türkiye sabit kura geçer mi

 Geçtiğimiz hafta sonu Devlet Bahçeli bir konuşmasında Türkiye'nin kambiyo rejimi ile ilgili muğlak bir ifade kullandı ve ardından sosyal medyada Türkiye sabit kura geçer mi sorusu sorulmaya başladı. Devlet Bahçeli'nin açıklamasında net bir işaret yok, hükumet geçmişte kambiyo rejimi hakkındaki her tartışmada Türkiye'nin mevcut sistemde bir değişikliğe gitmeyeceğini açık ve net şekilde ifade etti ve bunun aksini ima edecek güçlü bir gelişme yaşanmadı; çok daha zorlu şartlarda bile Türkiye'nin kambiyo rejimi tartışmaya açılmamıştır.

Kambiyo rejimi nedir


 Kambiyo rejimi bir ülkenin döviz piyasasını yönetme biçimine verilen isimdir; uygulamadan uygulamaya ciddi farklılıklar içerse de iki ana sistem vardır; dalgalı kur ve sabit kur.(kambiyo kontrolü) Dalgalı kur rejiminde yerel para biriminin değerlenmesi arz-talep ilişkisine bağlı olarak piyasada gerçekleşir iken sabit kur rejiminde ise yerel para biriminin döviz birimlerine karşı değerine merkez bankası karar verir.

Türkiye Sabit kur rejimine geçer mi


 Sabit kur rejimi tartışmalarında sık sık bu rejimde Türk Lirasının yüksek bir değerde sabitleneceği ifade ediliyor ki bu hatalıdır basitçe ifade edersek bugün sabit kur rejimi uygulanıyor olsaydı Türk Lirası yine 5.9 seviyesinin yakınında bir yerde sabitlenecek idi. Merkez Bankası Türk Lirasını dolar/tl 1 liraya sabitleyemez mi? Tabii ki sabitleyebilir fakat Merkez Bankası Türk Lirasını 1 liraya sabitleyip o seviyede kalmasını sağlayabilecek kadar rezerve sahip olsa zaten dalgalı kur rejiminde de dolar/tl 1 lira civarında olurdu yani dalgalı kur rejimi de döviz kuru müdahalesine tamamen kapalı değildir. Dalgalı kur-sabit kur farklılığının temel etkisi yerel para biriminin değerine değil, oynaklığınadır. Türkiye'de reel ekonomi Türk Lirasının değerinin düşük olması kadar oynaklığı ile de sorun yaşamaktadır, yüksek oynaklık iş adamlarının üretim, satış, yatırım planlarını bozmaktadır basitçe ifade edersek devamlı olarak 5.5-6.0 seviyesinde hareket eden bir kurun ekonomiye zararı 6.0 seviyesinde sabit bir kur kadar olmayabilir.

15 Haziran 2019 Cumartesi

Türkiye'nin kredi notu ne demektir

 Bu gece Moody's beklenmedik bir şekilde Türkiye'nin kredi notunu Ba3'ten B1'e düşürdü. Bu karar ile Moody's'e göre Türkiye'nin kredi notu spekülatif sınıfından yüksek spekülatif sınıfına düştü. Son durumda S&P'nin notu Moody's'in notuyla aynı seviyede iken Fitch'in notu diğer iki kuruluşun iki kademe üstündedir.


 Kredi derecelendirme kuruluşları nedir? Ne Yaparlar?


 Kredi derecelendirme kuruluşları ülkelerin, şirketlerin, kurumların yükümlülüklerini zamanında ve tam olarak yerine getirip getiremeyeceğini değerlendiren kuruluşlardır; dünyada onlarca kredi derecelendirme kuruluşu vardır ama bunlardan Fitch, S&P ve Moody's ise diğerlerine göre daha fazla itibar görürler. Her kurum değerlendirmesini kendi hesabına göre yapar. Kredi derecelendirme kuruluşları gerçekleştirdikleri değerlendirmeler sebebiyle piyasaya çok güçlü şekilde etki edebiliyor olsalar da bir denetlenme mekanizmasına bağlı değillerdir.

13 Haziran 2019 Perşembe

Merkez Bankası Net Döviz Rezervi Haziran 2019



 Merkez bankasının net döviz rezervleri hakkında internet ortamında net bir veri bulmak zor çünkü her haber kaynağı farklı bir bakış açısıyla haberi sunduğu için Merkez Bankasının net döviz rezervi hakkında bilgi bulmak zorlaşıyor. Bir önceki hafta Merkez Bankası net döviz rezervi 28.2 milyar dolardı.(31 Mayıs) Bugün açıklanan son veriye göre Merkez Bankası Net Döviz Rezervi 28.5 milyar dolara yükselmiş.(7 Haziran itibariyle Merkez Bankası net döviz rezervi)

11 Haziran 2019 Salı

12 Haziran 2019 PPK Toplantısı

 Merkez Bankası Para Politikası Kurulu(PPK) Haziran toplantısı yarın gerçekleşecek ve kararlar saat 14:00'te açıklanacak. Piyasa Merkez Bankası'nın faizlerde değişikliğe gitmemesini bekliyor,  bununla beraber birkaç kurum ise yarınki toplantıdan 50-100 baz puan arasında faiz indirimi bekliyor. Merkez Bankası son toplantısında Haziran ayında faiz indirimi yapılabileceğine dair işaret vermişti ama daha sonraki gelişmeler ile bu ihtimal ciddi şekilde zayıfladı; 23 Haziran İstanbul seçimleri öncesi bir faiz indirimi çok ciddi sürpriz olur.  Yarınki toplantıda beklentiler doğrultusunda faizler sabit kalsa bile piyasa açısından Merkez Bankası'nın  ilk faiz indirimi için işaret edeceği zaman önemli olacak.(Bir işaret gelirse)

2 Haziran 2019 Pazar

2019 Mayıs Ayı Enflasyonu

 2019 Mayıs ayı enflasyonu bugün saat 10:00'da açıklanacak, anketlere göre mayıs 2019 enflasyonunun %1.25 civarında gerçekleşmesi bekleniyor. 2019 Mayıs ayı enflasyonu beklentiler doğrultusunda açıklanırsa yıllık enflasyon %19.1 seviyesine gerileyecek.

 Bloomberg HT Mayıs ayı anketinde medyan beklenti %1.25, AA Finans anketinde ise beklenti %1.28 olmuş. Foreks Turkey'in anketine göre medyan beklenti %1.25 olmuş.


Yusuf yuksel