31 Mayıs 2019 Cuma

2019 Ekonomik Hedefleri ve Gerçekleşmeler

 2019'un birinci çeyrek büyüme verisi açıklandı o yüzden Türkiye'nin 2019 hedefleri ile gerçekleşmeleri karşılaştırabiliriz. Türkiye'nin 2019 hedefleri geçtiğimiz yıl Eylül ayının sonlarında açıklanan yeni ekonomi programında belirlenmişti.(OVP) Normal şartlar altında ülkemizde orta vadeli programlar çok da önemsenmez, geçmiş yıllarda OVP açıklandıktan çok kısa süre sonra belirtilen hedeflerin aksine politikalara şahitlik ettik fakat son OVP olan yeni ekonomi programı hem hazırlanış süreci hem de içeriğiyle geçmiş OVP'lerden ayrılmıştı o yüzden yeni ekonomi programı hedefleri geçmişe göre daha ciddi hedeflerdi, geçtiğimiz Eylül ayından beri ekonomi yönetiminin her faaliyetinde yeni ekonomi programına(YEP) atıf görüyoruz o yüzden bu programın kenara atıldığını iddia edemeyiz. YEP, ilk açıklandığında eleştiriler de aldı ama genel kanaat iyimser de olsa ayakları yere basan bir program olmasıydı o yüzden YEP hedefleri ile gerçekleşmeler arasındaki ilişki önemlidir.



Büyüme Hedefi


 Yeni Ekonomi programında 2019 yılı büyüme hedefi %2,3 idi fakat açıklandığı döneme göre bu rakam zaten iyimserdi bununla beraber Türkiye'nin 2019 büyümesi beklentileri de program dışında da nispeten iyimserdi.

 Bugün açıklanan 2019 birinci çeyrek büyümesi sonrası 2019 yılı hedefinin tutturulması çok çok zor. 2020 ve 2021 hedefleri de muhtemelen tutturulamayacak. 

2020 Büyüme Hedefi: %3.5
2021 Büyüme Hedefi: %5.0

yeni ekonomi programı hedefler
Saygın Kurumların 2019 Büyüme beklentileri



Enflasyon Hedefi


 Yeni ekonomi programında enflasyon hedefi şu şekildeydi:

2019 Yıl Sonu Enflasyon Tahmini: %15.9
2020 Yıl Sonu Enflasyon Tahmini: % 9.8
2021 Yıl Sonu Enflasyon Tahmini: % 6.0

 Bu hedefler açıklandığında 2019 ve 2020 yılları realist, 2021 hedefi ise temenni gibi duruyordu fakat henüz tamamen ihtimal dışı olmasa da 2019 ve 2020 hedeflerine ulaşmak zor görülüyor; ekonomi yönetimi/Merkez Bankası %15.9'dan daha iyi bir rakama yıl sonunda ulaşılacağından bahsetse de piyasa beklentileri %18 civarlarına yükseldi; 2019 hedefi olan %15.9 hedefi gerçekleşse bile yeterli değil çünkü bu hedef %2.3 büyüyen ve 26 milyar dolar  cari açık veren bir Türkiye beklentisinde %15.9 idi; şu anki beklentilere göre Türkiye ekonomisinin daralması yüksek ihtimal, Türkiye daralmazsa bile çok küçük bir büyüme bekleniyor, diğer yandan cari açık beklentisi YEP'te belirtilen hedefe göre  çok çok iyi bir seviyeye düştü. 

Cari Açık Hedefi


 Yeni ekonomi programında 2019 yılı cari açığı 26 milyar dolar olarak tahmin edilmişti fakat şu an en kötümser beklentilere göre bile 2019 yılı cari açığı bu rakamlara ulaşmayacak, beklenti yıl sonunda cari açığın 15 milyar dolar civarında olması. 2019 Yaz aylarında Türkiye cari fazla verebilir.

Bütçe açığı Hedefi


 YEP'te 2019 yılı için 76 milyar dolarlık tasarruf sözü verilmişti; 2019 Yılı bütçe açığı 81 milyar TL olarak belirlenmiş olmasına rağmen Ocak-Nisan arası 54 milyar TL bütçe açığına ulaşıldı bile üstelik bu süreçte vergi dışı gelirler geçen seneye göre 30 milyar TL civarında arttı; bu ekstra gelirler olmasa idi yılın dördüncü ayında 2019 yılı bütçe açığı hedefine ulaşılacaktı. Ekonomi yönetimi bütçe açığı hedefi için gerçekçi bir çaba göstermedi.-Link-

Dolar Kuru Hedefi

 YEP açıklandığı gün dolar/tl kuru 6.3 idi; YEP'te dolar kuru beklentisi ifade edilmemiş olsa da verilerden çıkan sonuç 2019 yılı ortalama dolar/tl kuru beklentisi 5.6, 2020 yılı için ise 6.0 seviyesiydi; programın açıklandığı gün bu rakamlar çok ciddi şekilde eleştirilmiş olsa da sonra gerçekten bu hedefler ulaşılabilir hale geldi(en azından 2019 yılı için) fakat geçtiğimiz Mart ayı sonrası bu ihtimal artık çok zayıf.

İthalat ve İhracat Hedefi

  Yeni ekonomi programında 2019 yılı ihracat hedefi 182 milyar dolar, ithalat hedefi ise 244 milyar dolardı. Nisan ayı verilerine göre son 12 ayda ihracat 179 milyar dolar olarak gerçekleşmiş iken ithalat ise 219 milyar dolar olarak gerçekleşti. Yıl sonunda ithalat hedefi beklenenden de iyi olacak gibi duruyor; küresel ekonomi ve özellikle Avrupa'da ciddi bir sorun yaşanmaz ise ihracat hedefine de ulaşılması ihtimali çok kuvvetli.

 Yeni ekonomi programındaki işsizlik beklentisi gerçekçi değildi ve diğer beklentilerle çelişiyordu o yüzden yazımda işsizlik beklentisi karşılaştırmasına yer vermedim.



Twitter: Yusuf Yüksel


Facebook: Yusuf Yüksel

2 yorum:

  1. katkı: büyüme başlığında açıklanan büyüme verileri de olabilirmiş

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Haklısınız, eklemeliydim, bugün yoğunum ama ileride düzenlerim.

      Sil

Yusuf yuksel