18 Eylül 2018 Salı

TCMB GERÇEKTEN 118 TON ALTIN SATTI MI

 Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası rezervindeki altının yakın zamanda 118 ton altın azalması hem Türkiye'de hem de dünyada ciddi şekilde ilgi çekti, haziranın ortasından bugüne merkez bankası 118 ton altın rezervi azalmış. Bu durumun bu kadar ciddi etki uyandırmasında ''118 ton'' ifadesinin sansasyonel büyüklüğü de ciddi şekilde etkili oldu, kur şoku yaşanan bir ülkede ''TCMB yakın zamanda 5 milyar dolar rezerv sattı.'' şeklinde bir haber bu kadar çok dikkat çekmezdi ki 118 ton altın, 5 milyar dolar değerinde bile değildir. 

  Bu satışın sebebi sadece döviz şoku da değildir, TCMB'i altın satmaya(118 ton satış yok.) iten sebep bir miktar teknik bir hata sonucu ve bu hatayı sadece TCMB değil, dünyadaki birçok merkez bankası da geçen sene yaptı.


  Geçen sene Türkiye'de ve dünyada birçok merkez bankası rezervlerindeki altın miktarını yükseltmişti çünkü altın fiyatlarını desteklemesi muhtemel birçok gelişme dünyada mevcuttu. Bu gelişmeler;

1- Trump'ın birçok krize sebep olacağının beklentisi.

K.Kore Gerilimi, Katar Gerilimi, Ticaret Savaşları-Çin, Meksika,Kanada, Avrupa-, İran Yaptırımları, Trump'ın azledilme ihtimali, Suriye Savaşı vs. vs. Doğal olarak bu gerilimlerin hepsinin altın fiyatlarını desteklemesi beklenirdi.

2- Küresel olarak büyümenin kuvvetlenmesi bekleniyordu, bu durumda küresel enflasyon da artacağı için yatırımcıların enflasyondan kaçınmak için altına yönelmesi muhtemeldi fakat  birçok ülkede büyüme beklenenin altında performans gösterdi, diğer yandan Abd ise beklenenin çok üstünde performans göstererek doları destekledi.(Dolar ile altın fiyatları genelde ters korelasyon gösterir.)

Enflasyon nedir?

3- Doların nispeten değersizleşmesi bekleniyordu çünkü Trump başka bir sebep olmasa bile doları aşağı çekmek için yeterli bir faktör ki son bir senede bu görevini hakkıyla yerine getirdi. Avrupa ise Eylül sonunda Varlık alım programını sonlandıracağını açıklamıştı yani dolar ciddi değer kaybetme ihtimali söz konusuydu.  Avrupa varlık alım programını sonlandırmayı erteledi; diğer yandan Fed ise bilanço küçültmesini hızlandırdı, faiz artırımları gerçekleştirdi; bu durum da beklentinin tam aksine dolar ciddi şekilde değer kazanmasını sağladı.

Varlık Alım Programları

 Özetle sene başında altın ciddi bir getiri vaat ederken şu an tam aksine önemli miktarda değer kaybetmiş durumda ve birçok merkez bankasının yaptığı yatırım da doğal olarak olumsuz sonuçlandı.

  Merkez bankasının herhangi başka bir varlığını değil de altın rezervini azaltmasının sebebinin gereğinden fazla altın sahibi olduğunu düşünmesine bağlıyorum. 

 Teorik olarak merkez bankasının Altın, dolar, avro, yen bulundurması arasında bir fark yoktur çünkü hepsi uluslararası rezervdir  fakat pratikte ise ciddi farkları vardır. 

1-Piyasanızın avroya ihtiyaç duyacaksa ama sizde altın varsa piyasanızın ihtiyacını karşılayabilirsiniz, bunu sağlarken altın satıp avro almanız gerekecektir ki çok küçük makaslarla bile bu işlemi gerçekleştiriyorsanız yine de bir maliyete katlanmış olursunuz.

2- Avroya ihtiyaç duyarken elinizde altın varsa gereksiz risk barındırıyor olursunuz.(Avronun kur değişimi riski)

   Bu sebeplerden dolayı merkez bankası karlılık peşinde pek koşmaz daha çok piyasanın ihtiyaçlarına göre adım atarlar.

 Buraya kadar bahsettiğim durum merkez bankasının net rezervinden azalan altınlar ile alakalı fakat bahsi geçen 118 ton altının tamamı merkez bankasının kendine ait olan altınları da değil.

  Merkez bankasının kullanımında olan döviz rezervinin çok büyük kısmı bankaların merkez bankasında bulundurduğu zorunlu karşılıklardır.(Brüt döviz rezervi) Banka müşterileri altınlarını bozdurması ya da  bankaların merkez bankasının kendilerine  sunduğu zorunlu karşılık bulundurma opsiyonlarını altından yana kullanmaması da bu büyük rezerv azalmasında etkili oldu.

  Altının Türk lirasına karşı çok ciddi değer kazanması diğer yandan dolar ve avroya göre ise ciddi bir fırsat zararı olması sebebiyle banka hesaplarındaki altın miktarının azalması normal.

 Merkez bankası için paylaşımın başında anlattığım etkiler bankalar için de geçerli o yüzden bankalar merkez bankasında tuttukları zorunlu karşılıklarında, altın tercihini nispeten azaltmış olduklarını düşünüyorum.

    Sonuç olarak olumsuz bir durum ve abartılı bir haber ile karşı karşıyayız.

 Merkez bankasının altın rezervi ile para basma arasında çok yaygın bilinen yanlış bilgiler de var, o konuya hiç değinmedim daha önce şu paylaşımda o konuyu açıklamıştım.

Karşılıksız para basma