31 Ekim 2018 Çarşamba

BORSALAR FED'E GERİ ADIM ATTIRABİLİR Mİ

 Abd ve borsalarında ciddi şekilde olumsuz fiyatlamaların görüldüğü bir ayı geride bıraktık; S&P 500 son yirmi iki iş gününün on altısında değer kaybetti; aylık değer kaybı %10'a yaklaştı. Fed başkanı Powell geçen ayki toplantısında finansal piyasalarda bir sorun çıkması durumunda Fed'in bu duruma müdahale edeceğini belirtmişti o yüzden Fed'in muhtemel müdahale senaryoları son zamanlarda ciddi şekilde fiyatlanmaya ve tartışılmaya başladı.



-Konu Dışı-

Bu blogtaki yazılar ve yazara ait yorumlar yazarın görüşlerini yansıtmakta, kişi ya da kurumların yatırım kararlarını etkilemeyi ya da yönlendirmeyi amaçlamamaktadır. Blog, yatırım danışmanlığı niteliği ve amacı taşımamaktadır. Bu blogtaki yazı ve yorumları dikkate alarak yatırım kararı verenler tamamen kendi kararlarıyla risk almış sayılırlar.

-Konu Dışı-

Fed'in müdahale ihtimalinden önce Abd  ve dünya borsaları ne durumda belirtmekte fayda var. Abd borsalarını sürükleyen FAANG(Facebook, Apple, Amazon, Netflix, Google) hisseleri Ekim ayında çok büyük değer kayıplarına uğradılar; Facebook %11, Apple %5.5, Amazon ve Netflix %24, Google(Alphabet) ise %14 değer kaybetti. S&P 500'ün neredeyse yarısı ayı piyasasına girdi,(zirveden %20 değer kaybetti.) Servet erimesi yüz milyarlarca dolara ulaştı.

 Piyasa profesyonellerinin günlük etkilerden arındırılmış şekilde pozisyonlarını gösteren Smart Money İndex(Akıllı Para endeksi) kriz fiyatlaması gösteriyor.
borsa krizi 2018
Akıllı Para Endeksi/Dow Jones 26 Ekim 2018
 Stoxx Avrupa Bankaları endeksi 2008 Krizi'nden beri en büyük satışa geçen hafta maruz kaldılar.(İtalya'nın da etkisiyle)


borsalarda kriz olur mu 2018

Çin'de devlet kurumlarının müdahalesine rağmen borsalarda olumsuzluk devam ediyor.


Dünya borsalarındaki satışların nedeni nedir?

1. Küresel likiditenin azalması; bunu uzunca da anlatabiliriz ama çok basit bir grafik işimizi görür.
borsa kriz 2019
Merkez Bankaları Bilançoları ve Dünya borsalarının toplam değeri
 Grafiği daha geriye götürünce de resim değişmiyor; 2008'den beri küresel likidite devamlı artar iken doğal olarak rezerv paralar değer kaybediyordu, merkez bankalarının politikaları sebebiyle tahviller de değerlenemeyince küresel anlamda bütün para borsalara aktı; bunu uzunca anlatmak yerine paylaşım sonunda link vereceğim daha önce Dünya borsalarının ne kadar anormal fiyatlandığına dair birçok paylaşım yapmıştım. Görüldüğü gibi küresel likidite azalınca da doğal olarak borsalar değer kaybediyor. 

Not: Fed bu ay bilanço küçültmesini ağırdan alıyor; ay sona ermediği için planda değişiklikten söz edemiyoruz; bu durumun tek mantıklı açıklaması borsalardaki olumsuz durumun daha da artmasını engellemek

2. Alternatif getirilerin artması; Küresel borsalar aşırı değerli iken risksiz varlıkların getirisi ise giderek artıyor ve bu durum da doğal olarak borsaları olumsuz etkiliyor; Tahvillerin getirilerinin artması hem bilanço yönünden hem de alternatif açısından borsaları olumsuz etkiliyor.

3. Çok  başarılı şirketlerin fiyatlanması; Bugün dünya borsalarında düzeltmeden yeni bahsetmeye başladıysak bunun ana sebebi Abd borsaları yoksa Abd dışında dünya borsalarında düzeltme uzun süre önce başladı; Abd borsalarını sürükleyen hisseler ise FAANG özelinde teknoloji hisseleridir. Abd'de ağırlıklı olarak teknoloji hisselerinin fiyatlaması çok pahallı; örneğin Abd'nin en büyük 300 şirketinin hisse fiyatı yaptığı satışın 265 katı, ikinci 300'de bu oran 10, üçüncü 300'de ise 4 ve aşağıya gittikçe bu oran düşmeye devam ediyor; yazının sonundaki linkte benzer anormallikler görebilirsiniz. İnsanlar nasıl oluyor da böyle anormal fiyatlamaları devam ettiriyor sorusunun cevabı ise ''dot-com çılgınlığı'' tecrübesi kaynaklı.

  1990'larda garajda kurulup milyar dolar değerine ulaşan şirketlerin hikayeleri borsaları sürüklüyordu bu durum bir noktadan sonra çılgınlık noktasına geldi örneğin Amazon, dot-com balonu patlamadan önce +100 dolar iken balon söndükten sonra 7 dolar seviyelerine düştü; Dot-com çılgınlığı döneminde yatırımcıların çoğu yatırım yapılan şirketlerin bugün değil ama ileride çok başarılı olacağına inanıyorlardı ki haksız da çıkmadılar; Amazon, Dot-Com balonu sonrası 20 yılda 200-250 kat civarında değer kazandı, yatırımcılar benzer hikayelerin yaşanacağını umuyorlar ama fiyatlamalar da dot-com çılgınlığına benzer, getirisi olmayan şirketlerin devamlı olarak değerlenmesini piyasa kaldıramaz ve bir noktada düzeltme ya da çöküş kaçınılmaz olur.

Fed ne zaman müdahale edebilir?

 Şu an Abd ve dolaylı olarak dünya borsaları saydığım sebepler ile değer kaybetmeye başladı; bu satışların geçici bir düzeltme olmadığını gösteren işaretler her gün artıyor; satışların en önemli iki sebebi faizlerin artması(alternatif varlıklar) ve Merkez Bankalarının bilançosunun büyümemesi hatta küçülmeye başlaması(paranın azalması) Fed bu konuda atacağı adımlar ile borsaları destekleyebilir.

 Daha önce başka konularda da görüşlerini paylaştığım Merrill Lynch'in dünyadaki fon yöneticileri ile aylık yaptığı küresel görünüm anketine göre fon yöneticileri S&P 500'deki değer kaybının %20-30'lara ulaşması durumunda Fed'in bu duruma müdahale etmesini bekliyorlar; şu an değer kaybı %10 civarında.
fed faiz artırımını durduracak mı 2018
Fed  S&P 500'ün hangi seviyeye geldiğinde faiz artırımını durdurur?

 Borsaların etkisi ile Fed'in faiz politikalarını tamamen değiştirdiği senaryolarda muhtemelen küresel risk iştahı da ciddi şekilde azalmış olacağı için Türkiye'nin bu durumdan çok pozitif etkilenmesini düşünmek şimdilik zor ama en azından Fed'in faiz artırımlarını daha ağırdan alma Fed ya da diğer büyük merkez bankalarının bilanço küçültme konusunda daha yavaş hareket etmesi senaryosunda bu durumdan en fazla fayda gören ülkelerden biri Türkiye olabilir ama uzun vadede de dünyadaki risklerin çok daha ciddi şekilde artması ise kaçınılmaz olur.

 Şu paylaşım ve paylaşımın içindeki linklerde Abd ve dünya borsalarındaki fiyatlamaların anormalliklerine yönelik birçok bilgi paylaşmıştım. Link 

Twitter adresim Yusuf Yuksel