25 Eylül 2020 Cuma

Merkez Bankası Net Döviz Rezervi Eylül 2020

Merkez Bankası Net Döviz Rezervi Eylül 2020


  Bir önceki hafta Merkez Bankası net döviz rezervi 20.3 milyar dolardı.(11 Eylül ) Bu hafta açıklanan son veriye göre Merkez Bankası Net Döviz Rezervi 18.8 milyar dolara gerilemiş.( 18 Eylül 2020 tarihi  itibariyle Merkez Bankası net döviz rezervi)


 Merkez Bankasının döviz rezervleri ile beraber swap stoku da artık sık sık sorulmaya başladı. İki verinin açıklanma tarihleri uyuşmuyor fakat fikir vermesi açısından Temmuz ayında merkez bankasının toplam swap yükümlülüğü 58.2 milyar dolardı. (
Merkez Bankası swap işlemleri ne anlama geliyor)



Merkez Bankası net döviz rezervi(Aylara Göre)




Merkez bankasının net döviz rezervlerinin değişimi ise şu şekilde olmuş;



18 Eylül 2020- 18.8 milyar dolar

Ağustos 2020- 23.2 milyar dolar
Temmuz 2020- 26.5 milyar dolar
Haziran 2020 - 29.1 milyar dolar
Mayıs 2020- 33.0 milyar dolar
Nisan 2020- 25.2 milyar dolar
Mart 2020- 32.6 milyar dolar
Şubat 2020- 38.0 milyar dolar
Ocak 2020 - 36.8 milyar dolar
Aralık 2019 - 40.1 milyar dolar
Kasım 2019 - 38.3 milyar dolar
Ekim 2019 - 35.3 milyar dolar
Eylül 2019 - 35.8 milyar dolar 
Ağustos 2019 - 34.9 milyar dolar
Temmuz 2019 - 32.6 milyar dolar 
Haziran 2019 - 29.1 milyar dolar
Mayıs 2019 - 28.2 milyar dolar



merkez bankası net döviz rezervi Eylül 2020
Merkez Bankası net döviz rezervi





Yıllara Göre Merkez Bankası net döviz rezervi


Not: 2002'den daha eski veri bulamadım.


2002: 10,5

2003: 16,3
2004: 20,0
2005: 37,0
2006: 45,5
2007: 55,8
2008: 57,0
2009: 56,7
2010: 63,5
2011: 52,3
2012: 53,8
2013: 46,8
2014: 42,2
2015: 29,5
2016: 35,5
2017: 31,2
2018: 30,3
2019: 36.8

18 Eylül 2020: 18,8



Merkez Bankası Brüt Döviz Rezervi Eylül 2020



  Merkez Bankası brüt döviz rezervi  geçen hafta  88,2 milyar dolar seviyesindeydi, bu hafta ise Merkez Bankası brüt döviz rezervi 86.3 milyar dolar seviyesine gerilemiş.



Merkez Bankası brüt döviz rezervinin (86.3 milyar dolar) 43.2 milyar dolarlık kısmı ise altın rezervidir.




Merkez Bankası Brüt Rezervi (Aylara Göre)

  
Merkez Bankası brüt Döviz rezervleri ise  şu şekilde değişime uğramış;


18 Eylül 2020- 86.3 milyar dolar

Ağustos 2020- 84.6 milyar dolar
Temmuz 2020- 90.3 milyar dolar
Haziran 2020- 90.2 milyar dolar
Mayıs 2020- 91.0 milyar dolar
Nisan 2020- 86.4 milyar dolar
Mart 2020- 95.4 milyar dolar
Şubat 2020- 107.8 milyar dolar 
Ocak 2020 - 102.4 milyar dolar
Aralık 2019  - 106.3 milyar dolar
Kasım 2019 - 105.9 milyar dolar
Ekim 2019  - 105.0 milyar dolar
Eylül 2019   - 101.7 milyar dolar
Ağustos 2019 - 101.5 milyar dolar
Temmuz 2019 - 98.4 milyar dolar
Haziran 2019 - 96.4 milyar dolar
Mayıs 2019 - 95.5 milyar dolar  
Nisan 2019 - 93.7 milyar dolar
Mart 2019 - 96.3 milyar dolar
Şubat 2019 - 99.7 milyar dolar
Ocak 2019 - 93.3 milyar dolar


merkez bankası brüt döviz rezervi eylül 2020
Merkez Bankası brüt döviz rezervi





Not: Merkez Bankası takvimi ile normal takvim bire bir örtüşmediği için Merkez Bankası'nın açıklama yaptığı günleri baz alıyorum.



Merkez bankasının döviz rezervleri hakkında net bir bilgi bulunamamasının sebebi haber kaynaklarının aynı bilgiyi çok farklı şekillerde sunmasıdır, bazı kaynaklar sadece merkez bankasının net döviz rezervinden bahsederken başka kaynaklar bunu brüt olarak ifade ederler, bazı kaynaklar ise altın ile dövizi ayrı kefeye koyarlar ve bir üstte bahsettiğim gibi bunu net ya da brüt olarak da ifade edebilirler, birçok kaynak-belki kötü niyetle- bu bilgileri aktarırken verilen bilginin ne olduğunu net olarak sunmadığı için merkez bankasının döviz rezervi nedir sorusuna çeşit çeşit cevap ortaya çıkar.



 Merkez bankasının net döviz rezervi devletin kendine ait olan ve merkez bankasının kullanımına sunulmuş döviz rezervini temsil eder,  brüt döviz rezervi ise net rezerv yanında örneğin bankaların zorunlu karşılık oranları ile merkez bankasının kullanımına sunulmuş ama bankalara ait olan döviz rezervini temsil eder. 

 Merkez Bankasının döviz ya da Altın bulundurması arasında bir fark var mıdır?

 Teorik olarak merkez bankasının altın ya da döviz bulundurması arasında fark yoktur ama pratikte merkez bankası hangi dövize ihtiyaç duyacak ise(yükümlülükler ne ise) onu bulundurması daha isabetli bir karardır aksi durumda;


  • Çok küçük makaslar ile olsa bile değişimin maliyeti olacaktır.


  • Merkez bankası ihtiyaç duyacağı dövizin kur riskini almış olacaktır.

 Bu sebeplerden dolayı genelde merkez bankaları karlılıktan çok piyasanın ihtiyaçlarına cevap vermeyi ön planda tutarlar.

  Merkez bankasının döviz rezervleri yeterli mi? 



 Üstteki linkteki paylaşımda daha önce açıklamıştım, merkez bankası rezervlerimiz bazı kriterlere göre yeterli , bazılarına göre ise yetersiz. 



 Not: Bütün rakamlar ve baz alınan ayın kapanış günü döviz kuru yuvarlanmıştır, rakamlarda küçük değişiklikler olabilir.



 Ekleme: Bu paylaşım merkez bankası döviz rezervi ile ilgili her değişimde tekrardan güncellenecektir.





 Hızlı iletişim için bana Twitter'dan ulaşabilirsiniz. Yusuf Yüksel

56 yorum:

  1. Tebrikler paylaşımlarınızın devamını bekliyoruz.

    YanıtlayınSil
  2. Merhabalar, bence youtube üzerinden de anlatmalısınız zira toplumumuz okumayı pek sevmiyor hem youtube üzerinden gelir de sağlarsınız. :)

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Selamlar. Geçmişte bahsettiğiniz gibi bir çabam olmuştu ama video paylaşmak yazmaya göre çok daha zor, en azından ben beceremedim.

      Sil
  3. Teşekkürler bilgilerinizi güncel olarak takip edeceğim.

    YanıtlayınSil
  4. bilgiler için teşekkürler, güncel bilgileri paylaşmaya devam etmenizi dilerim.

    YanıtlayınSil
  5. Merkez bankasının döviz rezervleri ne için yeterli ne için yetersiz olabilir?piyasalar disinda nerelerde kullaniliyor bu dovizler?tesekkurler simdiden.

    YanıtlayınSil
  6. Paylaşımda bununla ilgili bir link mevcut; merkez bankası rezervleri ile alakalı yeterlikik standartları mevcut.

    Saygılar.

    YanıtlayınSil
  7. Yusuf bey, beklenen faiz indirimi 250 puan idi. Fakat bunun çok üstünde olan 450 puan indirim yapıldı. Bunun sonucu olarak kurun yükselmesi beklenirken, kur düşüşe geçmiştir. Bu durumu nasıl yorumluyorsunuz? Piyasalara bir müdahale söz konusu mudur?

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Bu kadar zayıf etki benim için de surpriz oldu ama Türk Lirasındaki değerlenmenin ana sebebi küresel konjoktürdeki marjinal değişim. Büyük merkez bankaları beklentilere cevap verirse tl bu durumdan çok olumlu etkilenir.

      Sil
  8. Türkiye için net döviz rezervi GSMH'nın yüzde kaçı kadar olmalıdır sizce?

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Standartlar genelde ekonomik büyüklüğü değil, ödemeleri baz alıyor.

      Sil
  9. Standartlar daha çok ödeme dengesi üzerinden belirlenmiş.

    YanıtlayınSil
  10. Yusuf bey elinize sağlık.bir sorum olucak 180 milyar civarı denilen döviz hesapları nerede görünüyor.merkez bankası bilançolarında mi .

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Merkez Bankası Brüt rezervin neredeyse tamamı(net rezerv hariç) dthların zorunlu karşılığıdır.

      Sil
  11. net rezervi nasıl hesapladınız? selamlar.

    YanıtlayınSil
  12. Kasım 2018 - Kasım 2019 arasında 7.4 milyar dolar artış var. Sizce başarılı bir performans mı? İyi çalışmalar...

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Belirgin bir iyileşme ama gerekli olan seviye ise çok daha yüksek.

      Sil
  13. Ben bir araştırma esnasında merkez bankası'nın brüt borç stokunda 2017 yılıyla birlikte uzun vadeli borçlanmanın neredeyse hiç yapılamadığnı farkettim. Ondan önceki yıllarda da uzun vadeli borçlanmalar açısından gerilemeler mevcutken 2017 yılıyla neredeyse hiç borçlanılmamış. (Tutar: 8milyon dolar) Bunun altında yatan sebep hakkında bilgi verebilir misiniz ?

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Maliyetler yüksek olduğu ve iyileşme beklendiği için uzun vadeli borçlanma tercih edilmemiş olabilir ama net bir bilgim yok.

      Sil
  14. 2017den beri bu durum devam ediyor olması beklentilerin iyileşme ihtimalini zora sokmaz mı peki?

    YanıtlayınSil
  15. Kısa vadeli borçlanmanın maliyeti uzun vadeli borçlanmalara göre daha fazlaysa ve borçlanma kısa vade üzerinden gerçekleşirse bu durum merkez bankasının fonlamasına yansır mı? Yansıyorsa da maliyet artışının getirdiği olumsuz beklentiler artar mı?

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. İlla ki yansır fakat Merkez'in bilançosundaki durum bu mudur bilmiyorum, sadece genel bir tahmin.

      Sil
  16. Mrrksz 5 milyar dolar halkı tokatlamis

    YanıtlayınSil
  17. merhaba, yazınız için teşekkürler. TCMB net rezervleri ve sway tutarlarını nasıl elde edebilirim, tcmb web sitesinde bulamadım da rica etsem yardımcı olabilir misiniz? farklı değişkenler ile kıyaslama yapacağım :)

    YanıtlayınSil
  18. Swap stoku ay sonlarında bir önceki ay için açıklanıyor; yayın tarihindem emin değilim. Merkez Bankası net rezervi ise her hafta Perşembe sabahı bir önceki hafta için yayınlanıyor, söylediğiniz gibi yeri biraz karmaşık ve TL cinsi yayınlanıyor yani TCMB resmi kurunu da(geçmiş tarihli) takip etmeniz gerekir(Belki sitede benim bilmediğim bir yerlerde döviz cinsi açıklanıyordur.) Buradan yerini tarif etmek zor bana Twitter'dan ulaşırsanız size resimli olarak yerini tarif edebilirim.

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. hocam merhaba,
      peki SWAP datasını altın-döviz diye ayrıştırmayı nasıl yapıyorsunuz? Yazınızın ikinci paragrafında "bankalarla dövize karşılık Türk Lirası swap stoku (29,6 milyar dolar) + Altına karşı Türk Lirası Swap Stoku (1,3 milyar dolar) 30,9 milyar dolardı." demişsiniz. Bu data TCMB tarafından yayınlanıyor mu hocam?

      Sil
    2. TCMB bu şekilde yayınlıyor.

      Sil
  19. Merhaba bir yanlışlık olma ihtimali var mı acaba ben sanki brüt rakamları daha yüksek görmüştüm

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. dikkatli yazmaya özen gösteriyorum ama kaynak gönderirseniz düzeltirim.

      Sil
  20. öncelikle bilgilendirmeniz için çok teşekkürler. Sizce TCMB rezerv yönetiminde swap işlemlerinin rolü nedir?

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Rica ederim. Konu ile ilgili bir yazı yazmıştım makalede linki mevcut. Güncelliğini biraz kaybetmiş olsa da sorunuza anladığım kadarıyla orada cevap vermiştim.

      Sil
  21. Üst düzey bir bankacı tarafından yurt dışı ataklara karşı 2 veya 3 kere swap hamlesi yapıldığı ve yurt dışındaki kuruluşların büyük zarar ettiği gibi bir yazı okumuştum. Bu kou hakkında bilginiz varmı nedir? Nedir bu swap hamlesi? Faydası ve zararları nelerdir? Teşekkür ederim.

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Bu yorum yazar tarafından kaldırıldı.

      Sil
    2. Şurada konu hakkında yazı yazmıştım.

      https://www.yusufyuksel.com/2019/10/borsa-ile-turk-liras-neden-ayrsyor.html

      Sil
  22. Döviz daha nekadar cikacak ?? Yolun sonu nereye gidiyor ??

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Enflasyon var oldukça dövizde dalgalanma kaçınılmaz ya dövizin yükselişlerine alışılmalı ya da enflasyon maku.l düzeye inmelidir.

      Sil
    2. makul düzey nedir ?

      Sil
    3. Bizim gibi ekonomiler için %3-5

      Sil
  23. Merhaba Yusuf Bey,
    MB NET Rezerv hesaplamasını nasıl yaptığınıza dair bir bilgi verebilirseniz çok sevinirim. Biliyorsunuz, bu veri sizin de belirttiğiniz gibi MB tarafından açıklanmıyor, o açıdan hesaplamasının nasıl olduğunu bilmemiz daha iyi anlamamızı sağlayacaktır.
    Bir diğer konu da, Mahfi Eğilmez Bey, blogunda net rezervin hesaplaması ile ilgili bir yazı kaleme almış durumda. Aşağıda linki mevcut:
    http://www.mahfiegilmez.com/2020/07/rezervleri-hesaplama-rehberi.html
    Bu yazıda, net rezervleri 24,4 milyar USD hesaplamış. Sizinkinde ise 32 milyar USD. İkisi arasındaki fark nereden kaynaklanıyor olabilir? İki hesaplamada da hem döviz, hem de altın rezervleri dikkate alınmış durumda.
    Cevabınız için şimdiden teşekkürler.
    Selamlar

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Selamlar. Tcmb'nin sitesinde net rezervlerin tl cinsi olarak kayıt altında tutulduğu bir veri var. Ben o rakamı veri gününün kuruyla dolara çevirip paylaşıyorum.

      Sil
  24. Yusuf bey, net rezervin kayıt altında tutulduğu bağlantıyı paylaşabilir misiniz, link olarak veya pdf bağlantısını,

    Tşkler

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Doğrudan bir link yok çünkü EVDS'den yol takip edince ayrı bir link oluşmuyor. EVDS'den TCMB bilanço verileri>Merkez Bankası Bilançosu-Stand By-18.01.2002 Tarihli Niyet Mektubu ile Belirlenmiş (Cari) (Bin TL)>2A-Net Uluslararası Rezervler (1+2+3)(Bin TL) seçeneğini doldurunca rezervlerin TL cinsi karşılığını bulabilirsiniz. Çıkan değeri ifade değer günün mb gösterge kuruna bölmeniz gerekir.

      Sil
  25. Çok teşekkürler Yusuf Bey, harika bir blog. Twitter'dan da takip ettim hemen.

    YanıtlayınSil