8 Kasım 2019 Cuma

Türkiye'nin dış borcu ne kadar 2019

 Türkiye'de yaşanan ekonomik sorunların en temel sebebi borçluluk, özellikle de döviz cinsi borçluluktur. Daha önce de Türkiye'nin dış borcu ne kadar olduğuna dair bir paylaşım yapmıştım ama sosyal medyadan gördüğüm kadarıyla bu konuda hatalı yaygın kabuller var o yüzden yazıyı biraz daha kapsamlı güncellemek istedim. İhtiyaç duyacaklar için sıralamayı da paylaşayım.


1. Türkiye ve emsal ülkelerde toplam borçluluk
2.Türkiye ve emsal ülkelerde borçluluğun dağılımı
3. Türkiye ve emsal ülkelerde dış borçluluk
4.Türkiye'nin kamu borcu
5. Kamu borcunda yabancı payı
6. Özel Sektörün Borcu





Türkiye'nin toplam Borcu Ne Kadar 




Türkiye'nin toplam borçluluğu 2019 birinci çeyrekte 860 milyar dolardı.(Hanehalkı+Genel Yönetim+Özel sektör) Aslında borçluluk ifade ederken rakamları kullanmak yerine oranları kullanmak daha anlamlı olur. Türkiye'de milli hasılanın toplam borçluluğa oranı %115,7'dir. (2019/1Ç) Bu oran emsal ülkelere göre çok yüksek değildir.


türkiyenin toplam borcu ne kadar
Türkiye Toplam Borçluluğun Milli Hasılaya Oranı





Şunu da eklemek gerekir borç miktarı emsal ülkeler ile kıyaslanırken borcu çevirebilme kabiliyeti de hesaba katılmalıdır ve bu konuda en önemli değişken faizlerdir; Türkiye bu konuda emsal ülkelere göre daha olumsuz bir görünüm sergiler.


Türkiye'de borçluluğun dağılımı



 Türkiye'de borçluluğun dağılımı incelenince hanehalkı borçluluğu emsal ülkelerden pek ayrışmıyor fakat kamu borcumuz benzer ülkelere göre belirgin şekilde az iken özel sektör borcumuz belirgin şekilde fazladır.

türkiyenin borcu ne kadar
Türkiye'de borçluluğun dağılımı



  Son on yılda emsal ülkelerde borçluluğun milli hasılaya oranı ortalama %21,3 artarken bizde de artış ortalamanın çok uzağında değil (%23,6) fakat benzer ülkelerde kamu borcu %15.3 artarken bizde %13,6 azalmış; özel sektörün borcu ise emsal ülkelerde %3,6 arterken bizde %35,3 artmış. Kısacası Türkiye'de borçluluğun dağılımı emsal ülkelere göre bayağı ayrışmış.


Türkiye'de toplam borçluluk emsal ülkelerden pek ayrışmaz iken risk algısının ayrışıyor olmasının sebebi en önemli sebebiyse dış borcunun daha fazla olmasıdır.




Türkiye'nin dış borcu ne kadar




Türkiye'nin 2018 yılında dış borcu 470 milyar dolar civarındaydı; son verilere göre bu rakam 450 milyar dolar seviyesini geriledi.(Haziran/2019) Türkiye'nin dış borcunun milli hasılaya oranı ise %62'e yükseldi. Karşılaştırma yapabilmek için 2018 verilerini kullanırsak alttaki grafiklerde görüldüğü gibi Türkiye'nin dış borcu emsal ülkelerden yüksek iken vadesi daha kısadır.

türkiyenin dış borcu ne kadar 2019
Dış borcun Milli Hasılaya Oranı 


türkiyenin dış borcu ne kadar 2019
Dış borç içinde kısa vadeli borç oranı

Bunun dışında Türkiye'nin rezervleri benzer ülkelere göre daha zayıftır.

türkiyenin dış borcu ne kadar 2019
Türkiye'nin dış borcunun Merkez Bankası rezervlerine oranı



Türkiye'nin kamu borcu ne kadar




 Türkiye'nin borcu ne kadar sorusu bazen kamu borcunu ifade etmek için de kullanılıyor. Türkiye'de kamu borcunun milli hasılaya oranı %32,2'dir bu oran emsal ülkelerde %50 civarında iken gelişmiş ülkelerde %100 civarındadır. Türkiye'de kamu borç stoğu(Haziran 2019) 1 trilyon 239 milyar liradır. Bu borcun %49'u döviz cinsidir. Türkiye'de kamu borç stoğu, kamu borcunun milli hasılaya oranı, kamu borç stoğunda döviz cinsi borç payının yıllara göre değişim tablosu aşağıdadır.



türkiyenin borcu ne kadar 2019
Kamu Borç Stoğu




Bir diğer soru da "Türkiye'nin dış borcu kimlere" sorusudur; bu soru genelde hatalı bilgilerden beslenmektedir,konu dışına çıkmak istemediğim için ayrıntıya girmeyeceğim ama bazen bu sorudan kasıt yabancıların Türkiye'ye ne kadar borç verdiğidir; Kamu borçlanmasında yabancıların payı yıllara göre şöyle değişmiş.

türkiyenin dış borcu kimlere 2019





Firmaların borcu ne kadar





Türkiye'de borçluluğun çok büyük kısmı firmalara ait. Temmuz 2019'da firmaların borcunun milli hasılaya oranı %69'tu. Borcun neredeyse yarısı döviz cinsidir ve Değişim de yıllara göre şöyle olmuş.Ağustos 2019 itibariyle firmaların döviz cinsi borcu 261 milyar dolar, döviz açık pozisyonları ise 183 milyar dolardır. Sene başında(Şubat/19) firmaların döviz borcu 294 milyar dolar, döviz açık pozisyonları ise 224 milyar dolardı.

özel sektörün borcu ne kadar 2019


Ekleme: Konuyla alakası sebebiyle şu yazıyı da okumanızı tavsiye ederim. -Döviz Tevdiat hesapları-



Twitter: Yusuf Yüksel

12 yorum:

  1. Hepsini ödeyebilecek miyiz bari hocam

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Günümüz dünyasın borcunu kapatabilecek ülke yoktur herhalde. Borcun çevrilebilme kapasitesi önemlidir.

      Sil
  2. Dünya daralıyor Avrupa küçülüyor Çin'e ambargo uygulanıyor ..
    ABD bı ayakta gbi duruyor verilerle kiii aslında saklanıyor ekside bnce çünkü 2000 dot com dan beri toplayamadi..
    Herkes daralma döneminde nasıl cevirecekler bakalım izlemedeyiz..
    Bu durum aynı şuna benzer
    Erkeğe çocuk dogurtturmaya calisiolar .. 2000 artı 2008 ile zorladılar ama artık fitraten bu işin uygun yurutulemez olcagini gorcekler..
    Bekleme deyz bu devrin yükselişi
    Altın mi
    Bitcoin mi
    Yoksa yine petro- dolar mı olacak ??

    YanıtlaSil
  3. ABD'nin sosyal güvenlik (sağlık harcamaları ve emeklilik ödemeleri) yükümlülükleri onları ciddi olarak sıkıştırmaya başlamış, bunun dışında negatif reel faizin tasarruf sahipleri üzerindeki olumsuz psikolojik etkisinden bahsediliyor.
    Faizleri arttırmanın, zaten deli gibi borçlanmaya teşvik edilmiş kurumları, bu borç stoğu altında ezilmeye iteceği yorumunu okudum.
    "Enflasyonu arttırarak ve zamana yayarak borçları eritmeyi hedeflerken, enflasyonu arttırmadılar ama borçları şişirdiler" diye bir özet okudum, çok hoşuma gitti, durum bu mudur?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çin'de geçmişte yapılan ve artık yapılamayan budur. Abd ve diğer gelişmiş ülkeler konusunda emin değilim. 2008 sonrası umdukları ile elde ettikleri arasında çok büyük fark var.

      Sil
  4. Enflasyon iyi bir borç ödeme tekniğidir. Gelecek on yıllarda yüksek enflasyon ülke yöneticileri tarafından bu maksatla kullanılabilirmi?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bazı yan etkiler ile bu bir yöntem ama genelde enflasyon kredi büyümesini de tetiklediği için kısır döngü oluşabilir.(Enflasyon değil de para arzı diyelim ) Türkiye'de borcun cinsine göre dağılımı sebebiyle bu pek mümkün değil neredeyse Tl borcumuz kadar döviz borcumuz da var.

      Sil
  5. Hocam size erkan özden bahsediodum yaa
    bilmiyorum izlicem diodunuz ..
    Adam sizden önce sizden bahsetmiş videosunda :)
    Helal olsun ya şu bu o die kaygısı yok doğruyu güzeli gordumu adam direk paylaşıp bilgilendiriyor ..
    Sizde oylesinz tabiki ..
    Adam çok içten ama helal olsun siz değerli insanlara
    Linki atiiim hocam ortalarda felan sizi. Anıyor
    https://youtu.be/5C_ZyV7zPiw

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Teşekkürler. Ben henüz izlemeye başlayamadım ama aklımda.

      Sil
  6. Hocam senin mecran bura deil ötee git .. bilgi analiz lazım bize para değil

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bu da bilgi değil mi? Aslında bu yazı benim için giriş devamı gelecek.

      Sil