5 Kasım 2019 Salı

Amazon'un Başarı Hikayesi ve Büyük Veri

 Amazon geçen sene 1 trilyon dolar değerini aşarak tarihte bu değere ulaşan ilk firma oldu. Şirketin şu an ki piyasa değeri ise yaklaşık 900 milyar dolardır. Amazon'un neden başarılı olduğunu karşılaştırma ile açıklamaya çalışayım; Yıllık cirosu 500 milyar dolar, brüt karı 125 milyar dolar civarında olan Wallmart'ın piyasa değeri 300 milyar doların altında iken yıllık cirosu 175 milyar dolar olan ve brüt karı 65 milyar dolar civarında olan Amazon'un piyasa değeri şu an 900 milyar dolar.(Rakamlar biraz geriden geliyor.)

 Amazon'un piyasa değerinin 1 trilyon dolarlara ulaşmasının ötesinde 2012'de şirketin F/K oranı(kaç senelik kar ile şirket satın alınabilir) 3.700 yıllara ulaşmıştı, senelerce şirketin F/K oranı yüzlerce senede kalır iken şu an bu oran 80 ! Peki Amazon'un başarısının sırrı ne?




amazonun başarısının sırrı
Amazon'un başarı hikayesi



Amazonun Başarısının Sebepleri:



1. Jeff Bezos:


 Jeff Bezos'un hayatını okuyunca şirketin olduğu yere gelmesinde ne kadar büyük pay sahibi olduğunu görebiliyoruz; Jeff Bezos garajda Amazon'u kurduğunda internet üzerinden ticaretin çok parlak geleceği olduğunu öngörmüş, bu normal ama şirketini henüz garajdan yönetirken ve sadece kitap satarken bile ileride her şeyi satan bir platform oluşturmanın planlarını yapmış, yine kendisinin aldığı birçok kararın şirketin bugün olduğu yerde olmasında büyük katkısı var.


2. Amazon'da tercihlerin hep gelecekten yana olması:


 Amazon'un başarısındaki en büyük sebeplerden biri hep daha fazla  büyümeyi hedeflemesi; şirketin kararlarında içinde olduğu pazarlardaki payının artırılması, karlılığın artırılmasından daha fazla önemseniyor ve bu da gelecek için Amazon'un çok daha büyük potansiyel taşımasına sağlıyor. Amazon bugün Abd'de online ticaret pazarının yarısına hakim olmuş durumda ama halen pazardaki payı büyütme Amazon için karlılıktan daha öncelikli fakat bu durum da kendisinden üç kat fazla pazar sahibi olan Wallmart'tan 3 kat daha değerli olmasını açıklayamıyor.

3. Ölçek ekonomisi:


 Dünyada ölçek ekonomisinin uygulanması konusunda belki de en iyi örnek Amazon olabilir; Amazon en başta sadece online kitap satan bir şirketti, işler büyüdükçe ürünler çeşitlendirildi, ardından şirketin en önemli masrafı olan lojistik(kargo) işine girildi, sonra  şirketin diğer önemli masrafı olan hosting, internet hizmetleri işlerine de girdi yani özetle Amazon girdiği her sektörde maliyetlerini düşürmek için yeni alanlara giriyor ama asıl önemli olan ise amazon maliyet düşürdükçe fiyatları da aşağı çekip pazarı daha da büyütme çabası gösteriyor yani Amazon işlerin ölçeğini büyüttükçe pazarını daha çok büyütecek kararlar alıyor, Amazon'un pazarı büyüdükçe geliri artıyor ve ve artan gelir ile işlerinin ölçeğini daha da büyütülüyor, Amazon döngüsel olarak bunu sürdürüyor. Bugün Amazon'un kendine ait yüze yakın farklı markası var.

Büyük Veri
Big Data


4.Big Data: 

 Amazon'un başarısının en büyük sebebi Big Data'ya (Büyük veri) rakiplerine göre çok daha yüksek oranda ulaşabilmesi ve bunu  başarılı şekilde kullanabilmesidir.

Büyük veri nedir?


  (Aslında bayağı tanım yaptım ama gereksizi ayrıntı olduğunu düşünüp sildim.) 

 İnternette alışveriş yaparken tıkladığımız linkler, fiyatına baktığımız ürünler, atladığımız ürünler, dikkatimizi çeken resimler, bir ürünü incelerken geçirdiğimiz süre vs. vs. bizim için bir anlam ifade etmez ama her gün milyonlarca insanın Amazon'un sitelerinde yaptığı 100 milyonlarca işlemin bir araya getirilmesi ve bunların algoritmalar ile anlamlandırılması sonucu büyük veri size müşterinin tercihleri hakkında şok edici bilgiler sunar.

 Algoritmalar bizim ne yapacağımızı bilemezler ama binlerce insanın ne yapacağını çok iyi şekilde tahmin ederler; Amazon, bazı ürünleri 2 saat içinde müşteriye ulaştırmayı vaat eder bunu da müşteri alacağı ürünü almaya karar vermeden çok uzun zaman önce ürünü müşteri için yola çıkararak başarır.

 Kendi iş alanınız için düşünün sattığınız ürünün fiyat aralığı 10-20 lira olsun 10 liraya yaklaştıkça sürümden, 20 liraya yaklaştıkça ise üründen kar edersiniz; elinizde Amazon'un büyük verisi olsa bu veri size küsuratlı olarak en yüksek karlı fiyatı ya da müşteri sadakati için en karlı seviyeyi sunar.

 Aynı ürünü üretirken kalite sebebiyle çok çok daha geniş bir tercih aralığı mevcuttur; büyük veri size optimum seviyede maliyet/kalite seviyesini gösterir ya da size kalite üzerinden maliyet/talep gösterge çizelgesi sunabilir.

 Bir ürünün pazarlamasında verimlilik kontrolünün en zor olduğu maliyet reklamdır ve büyük veri size bir ürüne ne kadar reklam yapmanız gerektiğini, yaptığınız reklamın yeterli olup olmadığını ya da pazar-maliyet- dönüt kombinasyonun da yine optimum seviyeyi sunabilir; daha önemlisi büyük veri bunu ve çok daha fazlasını birlikte yapar.

 Amazon'da bir ürün alınınca müşteri şirkete para kazandırır, alınmayınca ise müşteri Amazon'un satış stratejini geliştirmekte yardımcı olur.

 Amazon'un yaptığı her yatırımda başarılı olmasının en büyük sebebi budur, Nereye yatırım yapmalı? Ne yatırımı yapmalı? Ne dönüş olur ? Sorular artabilir ama büyük veri bu sorulara cevabını rahatlıkla cevap verir; üstte bahsettiğim Amazon'un tercihlerini hep yatırımdan yana kullanmasının sebebi de budur, Amazon'un önünde akıl almaz yatırım imkanları mevcut ve bu yatırımları yine mükemmel şekilde verimli hale getirebiliyor ve her yatırım yeni yatırımlara kapı açıyor, doğal olarak da yatırımcı, bu firmanın karı asırlarca yılda ortak olmanın maliyetini karşılasa bile yine de ortak oluyor çünkü gelecek Büyük Veri'de.

Türkiye'de Büyük Veri

  
Ülkemizde büyük verinin kullanımı konusunda çalışmalar hakkında çok veri bulamıyorum ki zaten büyük veri kendisini sonuçta gösterir kimse bunu paylaşmaz fakat Amazon'un Abd'de yaptıklarını Türkiye'de yapabilme potansiyeli olan firmaların ufku bu konuda çok sınırlı tabii ki ülkenin bir yerlerinde yerli bir Jeff Bezos bir şeyler yapmaya başlamış da olabilir ama önümüzdeki yıllarda bizim bildiğimiz klasik rekabet dünyada pek kalmayacak ve çağa ayak uyduramayanlar elemine olacaklar, bugün piyasaya hakim olan birçok firmanın elemine olacağını tahmin etmek zor değil.

Twitter adresim Yusuf Yüksel 

Facebook Adresim Yusuf Yüksel 


4 yorum:

  1. Finanse edilenler her zaman kazanır .. arkasında sağlam kuruluşlar olan bı firma hem en büyük hisse ozellegini hemde en zengini olur ..
    Gösterilmek istenen bence bak bizi dinlersenz ey yatırımcılar ey girişimciler sizde böyle en zengin olursunuz ..
    Dünyada para ve kadın tek başına bırakılmaz :) bezosta olduğu gibi

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Amazon kendi tahvilleri ile finansman sağlıyor.

      Sil
  2. Tahvillerini kendi alıp kendini finanse ediyor diyorsunuz degilmi .. alım yapıp yükseltiyor ve değer kazanınca kendi ihtiyacı kadar satıyor nakite ceviriyor

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Acıkçası nakit, finansmwn akışının ayrıntısı hakkında bilgim yok ama günümüzde özel şirketleri finansman ihtiyacını piyasadan rahatlıkla karşılıyorlar.

      Sil