11 Aralık 2018 Salı

Finansal Kriz ve VDMK'lar

 Son günlerde VDMK'lar hakkında sık sık çok yüksek riskli oldukları ve 2008 Krizi'nin Abd'deki VDMK'nın benzeri CDO'lar sebebiyle çıktığı ifade ediliyor.

  En başta şunu ifade etmek gerekir VDMK'lar ile CDO'lar aynı tür ürünler değildir, VDMK'ların karşılığı MBS'lerdir.(Mortgage Backed Securities)



 VDMK nedir?



 VDMK'nın açılımıVarlığa dayalı menkul kıymettirVDMK'lar Bankaların veya benzer kurumların likit olmayan aktiflerinin bir araya getirilip menkul kıymet haline getirildiği türev ürünlerdir, bu ürünler paketlenip türev ürün halinde ikincil piyasada satılır.(Yükümlülük yerine getirilmez ise varlığın alıkonulma hakkı dahil.)




 Daha basit ifade edersek normalde banka halktan para toplar ve bunun karşılığında halka bir miktar nema öder, halktan toplanan paranın maliyetinin üzerine bir miktar kar konup bu para tüketiciye kredi olarak sunulur; bu işlem için banka bir miktar risk alır ve aynı zamanda bu risk karşılığı banka bir miktar parayı karşılık ayırmak zorundadır, bankalar VDMK ihraç ederek karşılık ayırma sorumluluğundan ve kredinin riskinden kurtulurlar.(Bankalar bilanço düzeltirler.)


- Yükümlülerin ödeme kapasitesi ve istekliliği
- Gayrimenkul piyasası
- Ekonominin gidişatı
- Alternatif ürünlerin vaat ettiği gelir

Ve benzeri birçok faktör VDMK gibi ürünlerin fiyatını doğrudan etkiler bu sebeple VDMK'lar amatör yatırımcılara çok cazip gelmez 2008 Krizi göstermiştir ki profesyoneller de bu ürünlerde çok ciddi hatalar yapabilirler.


varlığa dayalı menkul kıymet nedir
VDMK nedir



VDMK  ya da Abd'deki Karşılığı MBS'nin CDO'dan farkı nedir?


 Ülkeden ülkeye farklılık olsa da VDMK ve MBS benzer ürünlerdir; CDO'lar ise MBS'den üretilmiş farklı bir üründür; CDO, MBS'lerin yükümlünün ödeme kapasitesine göre farklı getiri sağladığı ve yine yükümlüye göre farklı riskler barındıran daha farklı bir üründür; yani kısacası CDO, MBS'den üretilen türev bir üründür.

(2008 Krizi CDO'ların da üretilmesinden değil çok hatalı işlemlerde kullanılması sonucu ortaya çıkmıştır.)

Özetle VDMK'lar bankaların bilançosuna olumlu katkı sağlayan  türev ürünlerdir ve CDO'dan farklı üründür, CDO'lar da aslında çok hatalı şekilde kullanılmadıkları müddetçe çok büyük riskleri olan ürünler değildir.


VDMK'lar inşaat sektörünündeki sorunları çözmek için mi  ihraç ediliyor?


 VDMK ile inşaat sektörünün kredileri değil, konut kredileri ihraç ediliyor, ülkemizde tahsilat konusunda en az sorun yaşanan kredi türü konut kredisidir yani bankalar en az sorun yaşadığı, en cazip kredilerini ihraç ediyorlar.

 VDMK ile ihraç edilecek ürünlerin toplam miktarı 3 milyar lira civarındadır, bu rakam kabaca 10.000-15.000 daireye karşılık gelir; ülkemizde yılda (normalde) 1.5 milyon civarında daire satılmaktadır o yüzden 10-15 bin adet konutun sektör üzerinde ciddi bir etkisi olması mümkün değil.

 Merkez Bankası'nın VDMK'ları satın alacağı iddiası dile getirildi ve arkasından bu iddia yalanlandı (Belki de vazgeçildi) böyle bir durum gerçekleşmiş olsaydı bu durum ciddi şekilde olumsuz yorumlanabilirdi ama böyle bir durum şimdilik yok.

 Kısacası VDMK ihracı dünyada sık sık başvurulan ve beraberinde çok büyük hatalar yapılmadığı müddetçe sorun çıkarmayan bir işlemdir, daha önce 2008 Krizi'nin nedeni ile ilgili şu paylaşımı yapmıştım.-Link- yakın zamanda da MBS ve CDO'ların 2008 Krizi'ne etkisi hakkında bir paylaşım ile bu paylaşımı güncelleyeceğim.

Twitter adresim Yusuf Yüksel

Facebook Adresim Yusuf Yüksel 

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Yusuf yuksel