11 Ocak 2019 Cuma

Vizyonun önemi: Yahoo'nun Google'ı bir milyon dolara satın almaması

  Günümüzde yatırım, vizyon kelimeleri ile teknoloji ve internet kelimeleri neredeyse eş anlamlı olarak kullanılmaktadır ama ironik şekilde tarihin en vizyonsuz şirketlerin biri belki de en vizyonsuz olanı internetin ilk hakimi olan şirketlerden biri olan Yahoo'dur. Günümüzde ve görülen o ki yakın ve orta gelecekte de uzun vadeli yatırım yapan yatırımcılar internet üzerinde hakimiyet kurmuş olan sitelere yönelecekler mesela bir ankete göre milenyum nesli(18-25 yaş) yatırımlarının %50'sini teknoloji şirketlerine yapıyorlar ama Yahoo örneği bize vizyonun şirketlerin başarısını uzun vadede ekonomik güç, pazar payı vb. birçok faktörden daha fazla etkilediğini gösteriyor.

 1990'larda internet yaygın şekilde kullanılmaya başlamıştı, bu yeni alanın para kazanmak için büyük bir potansiyel taşıdığı tahmin ediliyordu ama doksanların ortalarına kadar bu konuda ciddi başarı sağlamış bir şirket yoktu. Doksanlarda internet siteleri arasındaki mücadele ana sayfa olma, ilk girilen site olma üzerinden gerçekleşiyordu ve Yahoo rakipleri Altavista ve Excite'a fark atmıştı. Bugüne göre çok daha başarısız olsa da ilk yaygın kullanılan arama moturu da Yahoo'nun arama motoruydu; Yahoo, arama motorunun ne kadar önemli bir ihtiyaç olduğunu kavrayamadığı için bunu daha çok kullanıcıların neye ihtiyacı olduğunu kavrama ve Yahoo'ya bu konuda içerik yükleme amacıyla kullanıyorlardı, sitenin kurucuları David Fild ve Jerry Yang internetin ne kadar geniş bir alan olacağı konusunda vizyonları zayıftı ve bu yüzden aranan her şeyin bulanabileceği bir site kurmayı amaçlıyordu. Yahoo'nun çabası başta çok büyük başarı sağladı ve internette ciddi şekilde ilk reklam geliri elde eden site Yahoo oldu. 

8 Ocak 2019 Salı

Türkiye Ekonomisi Nasıl Gelişir

Türkiye Ekonomisi Nasıl Gelişir


(28.11.2018)

 2018 yılı Türkiye açısından zorlu bir yıl oldu, ekonomik sorunlar son zamanlarda şu türde soruları popülerleştirdi ''Türkiye ekonomisi nasıl gelişir'' ya da ''Türkiye ekonomisi neden bu halde'' bu sorulardan önce şu sorunun cevabını bulmak gerekir; Türkiye'de ekonomik problemlerin kaynağı ne?

 Bu soruya çok çok uzun cevaplar verilebilir ama çok basitçe Türkiye ekonomisinin sorunu üretmemek ve üretememektir şeklinde cevap verirsek kesinlikle hata olmaz.



türkiye ekonomisi neden bu halde
Türkiye ekonomisi nasıl gelişir?

 Türkiye'de ekonomik sorunların en temel sebebi enflasyondur, şu paylaşımda daha önce Türk ekonomisinin neden enflasyon ürettiğini ve üretmek zorunda olduğunu açıklamaya çalışmıştım.-Link- Özetle Türkiye ekonomisinin enflasyon üretmesi kaçınılmazdır


7 Ocak 2019 Pazartesi

Dünya Borsaları

 2018 yılı finansal piyasalar açısından çok olumsuz bir sene idi, gelişmekte olan ülkeler dışında ciddi sorunlar yaşanmamış olduğu halde tarihteki en büyük krizlerde bile görülmemiş şekilde 2018'de finansal varlıklar değer kaybetti.


dünya borsaları 2019
2018'de Varlık çeşitlerinin %93'ü değer kaybetti.

 Ne 2011-2018 arasında aşırı olumlu süreci ne de 2018 yılında finansal piyasalardaki anormalliğin reel ekonomi ile açıklanamaz; her iki ilginç sürecin açıklaması büyük merkez bankalarının varlık alım programlarıdır.(para basma) (Bakış açımı kanıtlamak için veri sunmayacağım çünkü bu bloğu devamlı takip edenler için sunacağım kanıtlar tekrar olacağı için muhtemelen sıkıcı olacaktır ama bu konuda şüpheniz varsa bu paylaşımdaki eski makalelerde ve makalelerdeki linklerden çok sayıda veri bulabilirsiniz.)

 2018 finansal varlıklar için zorlu bir seneydi ama dünya borsalarında sorunlar 2018'in yazından beri başlamış olduğu halde Abd borsalarında olumsuzluk 2018'in sonuna doğru başladı. 

2 Ocak 2019 Çarşamba

Büyük Buhran

 Büyük Buhran; modern tarihin en büyük ekonomik krizidir,1929'da başlayan kriz İkinci Dünya Savaşı'na kadar devam etmiş ve İkinci Dünya Savaşı'nın da en önemli ekonomik sebebi olmuştur.

Büyük Buhran'ın Nedenleri


1. Abd'nin alacaklarını altın olarak tahsil etme ısrarı


Birinci Dünya Savaşı sona erdikten sonra geriye Avrupa'da büyük bir yıkım bırakmıştı, savaştan nispeten az zarar görerek çıkan Abd, dünya üzerinde geriye kalan son sağlam büyük ekonomi idi. Birinci Dünya Savaşı sonrası Abd büyük yara alan Avrupa ve dünya ekonomisinin kreditörü haline geldi, Abd alacaklarını altın olarak tahsil etmek istiyordu fakat dünyada bu ticareti gerçekleştirebilecek altın veya altın üretimi mevcut değildi; bu durum ileride Abd'nin alacaklarını tahsil edememesine yol açacaktı.

 Abd'nin altın ısrarı yüzünden Altın devamlı olarak değer kazanıyordu ve doğal olarak Abd'nin alacaklı olduğu ülkelerin paraları değer kaybeder iken dünyadaki altın kaynaklarını kontrol eden Birleşik Krallık'ın para birimi sterlin aşırı değer kazanıyordu bu durum yıllar içinde Avrupa ekonomilerinin rekabet gücünü eritti ve Avrupa ekonomilerinin yıldan yıla daha sıkıntılı hale gelmesine yol açtı, bunun da doğal sonucu olarak dünyadaki bütün yatırımcılar(altınları ile beraber) Abd'e yatırım yapmaya başladılar.

büyük buhran
Enflasyona göre düzeltilmiş altın fiyatları


Özetle Abd alacaklılarının tavuklarını kesip onlardan yumurta bekliyordu.

* Son yıllarda dünya ekonomisine damga vuran varlık alım programlarının en önemli sebebi dönemin Fed Başkanı B. Bernanke'nin 1929 Bunalımı'nda yapılan hataların tekrarlanmamasını istemesiydi; Büyük Buhran'da üretim vardı, tüketim vardı ama ticaret için para yoktu, B. Bernanke ne olursa olsun dünyanın bu çelişkiye düşmemesi için ne gerekirse yaptı.-Link-

2. Abd Başkanı Hoover


 Abd Başkanı Hoover sorunun ciddiyetini anlamaktan uzaktı ve kriz dönülmez seviyeye yükselinceye kadar kamunun soruna müdahale etmemesi konusunda ısrarcı oldu oysa ki İskandinav ülkelerinde sosyal demokrasiler krizin ilk yıllarında kamu desteği ile krizi atlatmayı başarmışlardı, Abd'de de kamunun ekonomiye müdahale etmeme tabusu olmasaydı 1929 Buhranı o kadar da ağır olmayabilirdi.


 büyük buhran sonuçları
Herbert C. Hoover

 3. Bankacılık veya borsa regülasyonlarının oluşmuş olmaması

 
 Bugün dünya ekonomilerinin sağlığı için bankalara, borsalara getirilmiş olan kuralların neredeyse tamamı Büyük Bunalım tecrübesinden alınan derslerdir, Büyük Bunalım öncesi bu kuralların olmaması çok büyük sorunlara yol açmıştı, Abd'de kriz sonrası binlerce banka iflas etmişti, borsalarda inanılmaz hatalar yapılmıştı.

4. Abd ekonomisinin çok sınırlı sayıda şirketin kontrolünde olması


 Kriz dönemi Abd ekonomisinin yarısı yaklaşık 200 şirketin kontrolündeydi, doğal olarak bu şirketlerde ortaya çıkan sorunlar ülke ekonomisini doğrudan etkilemişti.

1929 bunalımı
Büyük Buhran


Büyük Buhran nasıl başladı


 1920'de Abd dışındaki dünya ekonomilerindeki sorunlar sebebiyle dünyadaki bütün sermaye Abd'e akmaya başlamıştı, Abd'de büyük bir refah yaşanıyordu ve bir noktadan sonra tasarruflar borsalara akmaya başlamıştı, bu durum kendi kendini besleyen bir balona döndü. 1920'lerde 68 puan seviyesinde olan The Dow 1929'da 380 puanlara ulaşmıştı;(%500-600) devamlı olarak yukarı giden bu borsa sayesinde Abd'de herkes parasıyla veya ulaşabildiği kredilerle hisse alıyordu. İnsanlar hiçbir araştırma yapmadan sadece hisse alıyorlardı ve hissenin değerlenmesini bekliyorlardı.


büyük buhran nedenleri
The Dow 1920-1929

 
Ekim 1929'da The Dow'un (Bugünkü Dow Jones) şişebilecek kapasitesi kalmamıştı ve hisselerde değer  kayıpları başladı, 24 Ekim günü Kara Perşembe yaşandı, yaklaşık bir hafta içinde The dow 328 puanda 230 puana düştü, dört bin civarında banka iflas etti, binlerce yatırımcının serveti yok oldu.

  Abd'deki kriz çok kısa sürede dünyaya yayıldı ve bütün dünyada ciddi bir işsizlik furyası baş gösterdi. Büyük Buhran döneminde dünyada üretim %40, ticaret hacmi ise %65 düştü.

 Abd'de Büyük Bunalım'ın faturası başkan Hoover'a kesildi, ardında gelen Roosevelt büyük bir iddia taşısa da Büyük Buhran'a getirdiği çözümlerin gerçekten etkili olup olmadığı bugün de tartışma konusudur ama 1930'ların sonunda Almanya'da yaşanan ekonomik bunalım nazileri iktidara taşıdı ve devrin Alman yöneticileri krizin ana sebebinin likidite sorunu olduğunu anlamışlardı; Almanlar takas ekonomisine dönerek(devletler arasında !) krizden çıkan ilk büyük ekonomi olmuştu. Almanya, İkinci Dünya Savaşı'nı başlatınca savaş ekonomisi sebebiyle bütün dünyada üretim normale dönmüştü ve kriz ortadan kayboldu.

  Günümüzde karşılıksız olarak ifade edebileceğimiz şekilde para basılmasının en önemli sebeplerinden biri altın karşılığı para basmanın 1800'lerin sonlarından başlamak üzere 1970'li yıllara kadar yol açtığı sorunlardır ama bunların en dikkat çekici olanı Büyük Buhran'dır.

 Otoritelerin karşılıksız para basabilmesi günümüz dünyasında bir gereklilik olarak ortaya çıkmış olsa da artık günümüzde bu gereklilik çok rahat şekilde suistimal edilmektedir, ekonomi yönetimleri çok yetersiz gerekçelerle sadece mevcut sorunları ötelemek için umarsızca para basabilmektedir ve eninde sonunda  ötelenen sorunlar ile yüzleşilecek olması kaçınılmaz bir gerçektir.

Karşılıksız para basma-Link-

Twitter adresim Yusuf Yüksel

Facebook Adresim Yusuf Yüksel 

Tüik Enflasyon Oranlarını Çarpıtabilir Mi

 Ülkemizde her ay Enflasyon oranlarının açıklanması sonrası ''Türkiye'de Gerçek enflasyon  oranı kaç?'' sorusu sorulmaya başlıyor.

  Tüik'in enflasyon hesaplama yöntemi, sık sık enflasyon sepeti ile ilgili düzenlemeleri eleştiriye açık olabilir ama anladığım kadarıyla Tüik'in neden enflasyonda manipülasyon yapmadığını, yapamayacağını ve Tüik böyle bir adım atarsa bir fayda sağlamayacağını  bu sebeple böyle bir adım atmayacağını anlatmaya çalışacağım.

  Öncelikle şunu ifade etmekte fayda var, Tüik'e en fazla gelen eleştirilerin başında şu var: '' Her şeye zam gelirken enflasyon nasıl düşüyor?'' Enflasyonun %25 küsurdan %20 küsura düşmesi piyasadaki ürünlerin ucuzladığı anlamına gelmez bunun anlamı piyasadaki ürünlerin fiyatının daha az arttığıdır, bir sene önceye göre ürünlerin ucuzlaması demek enflasyonun 0'ın altında gelmesidir.

Yusuf yuksel