5 Ocak 2019 Cumartesi

Ticaret Savaşları

 Son günlerde/ aylarda Türk varlıkları için arda arda olumlu haberler geliyor; önce petrol fiyatları ardından Fed'in ekonominin gereği şekilde açıklanamayacak şekilde güvercinleşmesi ( Henüz net değil.) bizim açımızdan son derece olumlu fakat 2019'da küresel ekonomiyi tehdit eden en büyük risk ''Ticaret Savaşları'' ve önümüzdeki hafta Ticaret savaşları ile alakalı önemli gelişmeler yaşanacak.

 Önümüzdeki Pazartesi ve Salı günleri Abd'li bir heyet Çin'de yetkililerle Abd-Çin ticaret anlaşmazlıklarını görüşecekler, G-20 toplantısında Trump ve Xinping görüşmelere doksan gün şans vermek konusunda anlaşmışlardı fakat daha sonra Trump'tan görüşmelerin formalite olduğu anlamına gelebilecek açıklamalar gelmişti.

 Ticaret Savaşları, bugüne kadar Çin ekonomisine ciddi şekilde zarar vermişken Abd tarafına nispeten az zarar veriyordu hatta  ticaret savaşları korkusu sebebiyle ikinci ve üçüncü çeyrekte her iki ülkede de stokların artması sebebiyle özellikle Abd ekonomisi bu durumdan olumlu bile etkilendi fakat sıkıntılar artık Abd ekonomisini de etkilemeye başladı.


 Geçtiğimiz hafta Apple, gelecek sene satışların 10 milyar dolar  düşeceğini ifade etti, bu satışların düşmesinin ana sebebi Ticaret Savaşları etkisinde zor günler geçiren Çin'de düşen satışlar olacağını belirtti yani artık ticaret savaşları Abd'e de zarar vermeye başladı.



 Abd, geçtiğimiz aylarda  Çin'den ithal edilen 276 milyar dolar değerinde ürüne %10 ek vergi uygulamaya başlamıştı ve 2019'da bu oran %25'e yükselecekti; şu an G-20'de anlaşılan doksan günlük görüşmelere şans vermek amacıyla bu karar uygulamaya geçmedi; Abd'nin Çin ürünlerine uyguladığı ek vergiyi %25'e çıkarması durumunda Çin ekonomisinin yıllık %1 daha az büyümesi bekleniyor ve bu durum Çin'in mevcut sorunları çok daha ciddi hale getirebilir.

  Petrol fiyatları ve Fed'in güvercinleşmesi sebebiyle daha olumlu bir hal alan beklentiler ve risk iştahı Abd-Çin ticaret anlaşmazlıklarında bir iyileşme ile güçlenebilir veya ticaret savaşları korkusu mevcut iyimserliği bozabilir.


Twitter: Yusuf Yüksel

Facebook: Yusuf Yüksel


(Güncelleme sona erdi.)



ABD NEDEN ÇİN'E TİCARET SAVAŞI AÇTI?


  (20.09.2018)

Abd, çok uzun yıllardan beri Çin'e karşı ticari açık veriyor hatta denebilir ki Çin tarafından sömürülüyor.

Abd'nin Çin'e karşı son beş yıldaki Ticari Açığı;

2017 yılı 376 milyar dolar
2016 yılı 366 milyar dolar
2015 yılı 388 milyar dolar
2014 yılı 363 milyar dolar
2013 yılı 327 milyar dolar

  Bu beş senede Abd'nin Çin'e karşı ticaret açığı toplam ticaret açığında %40-50'lik bölümü temsil etti;  Çin'in dünya ekonomisindeki büyüklüğünü göz önünde bulundurursak bu kabul edilebilir rakamın birkaç kat fazlası.

  Çin, açısından bakınca ise son senelerde Çin'in ticari fazlasının %80-120'si Abd'e karşı elde edilen ticari fazladır yani toplumumuzda çok büyük üretim ülkesi olarak anılan Çin aslında Abd olmazsa o kadar da büyük bir üretim ülkesi değil hatta yakın zamanda kadar Çin,(2013 öncesi) Abd dışındaki dünyaya karşı ticari fazla veren bir ülke bile değildi.

Abd, neden mevcut duruma itiraz ediyor?


 1. Abd, sadece Çin'e değil bütün dünya ile arasındaki haksız ticaret ilişkisine itiraz ediyor (Avrupa, Meksika, Kanada ile de benzer  sorunlar yaşıyor.) çünkü ideolojik sebeplerle(kapitalizm, küreselleşme vs.) Abd çok uzun yıllar boyunca dünya ile arasındaki haksız rekabete karşı itiraz etmedi ve dünya bu normal üzerine bir statüko kurdu, dünyanın hiçbir ülkesi bu statükonun bozulmasına hazır değil fakat diğer taraftan Abd ekonomisi için de mevcut durumu sürdürebilir değil, Abd bugün mevcut durumu düzeltmese hem kendini hem de dünyayı çok ciddi zorluklara sürükleyecek. sorunun temelinde ise ''borçluluk'' var ve Abd'nin borçluluğunun ana sebebi dünyaya karşı verilen abartılı ticaret açıklarıdır.(Ticaret açığı pratikte borçlanma demektir.) Abd'nin ticaret savaşlarını başlatmasında asıl sebep Trump  değil, ekonomik durumunun borçluluğu sürdüremez hale gelmesidir. Kısacası Abd'nin dünya ile ciddi problemleri var ama Çin ile durum apayrı boyutlara ulaşmış. Diğer taraftan Abd'e şu eleştiri getirilebilir, bu sistemi kuran ve dünyaya yayan kendileridir itiraz etmeleri  bir garabet.



ticaret savaşı nedenleri
Ticaret Savaşları


2.  Çin, mevcut ticari avantajını dünyanın geri kalanı gibi elde etmedi; bir Almanya, Bir Japonya asla olmadı. Çin,  2000'lerin başında küresel ekonominin parçası olduğundan beri  abartılı büyüme rakamlarına ve cari fazlasına rağmen(yuanın devamlı olarak değer kazanması gerekir.) devamlı para biriminin değerini düşürerek rekabet gücünü korudu ve tabii ticari ortaklarının da sorun yaşamasına yol açtı.

  bugün Çin halkı müreffeh bir halk değilse bunun tek sebebi yönetimin para politikasıdır, yine Çin halkının hak ettiği refahı yaşamaması da dünya için problemdir.

A ülkesi, B ülkesine ürün satıyorsa B ülkesi zenginleşir ve A ülkesinden daha fazla ürün almaya başlar ve A'dan gelen para A'ya geri döner. B, zenginleşir, A daha cazip ürüne ulaşır.

B, A'ya sadece ucuz olduğu ürün satıyorsa bir süre sonra bu avantajını kaybetmek zorundadır çünkü halkı zenginleşecektir.(rekabet gücü kaybolacak) zaten zamanla A'dan alacağı ürün de artınca ekonomiler dengelenecektir.

Çin'in uzun yıllardır sürdürdüğü politikalarda halkın refahından çok ülkenin ekonomik güç olmasına önem verildi, Çin rekabet gücünü kaybetmemek için devamlı olarak parasını değersizleştiriyor; bu sebeple halkı nispeten az zenginleşiyor ve bu durum Çin ekonomisi ile ticaret ortaklarının doğal şekilde dengelenmesini engelliyor. Kısacası Çin'in yuanı devalüe etmekten vazgeçmediği müddetçe Çin'in ticaret ortakları sürekli olarak borçlanacaklardır; daha kötüsü ise Çin, bu sistemi devam ettirmek için kendisi de devamlı olarak borçlanıyor. -Link- Yani mevcut sistem Çin'in kendisi ile beraber dünya ekonomisine zarar vermesi üzerine kuruludur.

Abd, Çin'in haksız ticaret politikalarına itiraz etmekte haklıdır ve bu durum düzeltilmelidir ama Çin'e karşı atılan adımların hiç biri sonuç alabilecek adımlar değildir.

Çin, Abd ekonomisini nasıl sürdürelemez hale getirdi.-Link-

Yusuf yuksel