3 Nisan 2020 Cuma

CDS nedir

CDS Nedir


  Cds(Kredi Temerrüt takası) bir satıcının yükümlülüğünü yerine getirmemesi durumunda alıcının hakkını tazmin eden bir varlık türüdür; daha basit ifadeyle cds bir sigorta sözleşmesidir. Türkiye'de fazla önemsenmiyor ve yeterince yakından takip edilmiyor olsa da aslında günümüzde bir ülke varlıklarının fiyatlamasında en etkili göstergelerden biri haline gelmiştir.

   Cds primi, bir tahvilin sigortalanır iken hangi maliyet ile sigortalandığını gösterir; Tükiye'nin Cds primi geçen ay 200'ün altına düşer mi diye tartışılırken dün 600'ün üstüne çıkarak 2008'den beri en yüksek seviyesine çıktı. Türkiye CDS priminin kabaca 600 olması (5 yıllık) Türk tahvillerinin(5 yıllık) sigortalanma maliyetinin %6 olduğu anlamına gelir. Yaygın olarak hayatımızda bir ürünün sigorta maliyeti alıcı üzerinde iken finansal piyasalarda tam aksine yük satıcıya yüklenir. Bir ülkenin Cds primi ne kadar yüksek ise yatırımcıların gözünde ülke algısı o kadar olumsuzdur, Cds primi her vade için farklı değerde olsa da yaygın olarak bir ülke hakkında fikir edinebilmek için beş yıllık Cds primi takip edilir.






 Normalde Cds Primi, tahvilleri yakından etkileyen bir gösterge olsa da bahsettiğim gibi Cds primi ülke ekonomileri hakkındaki algıyı da temsil ettiği için her türlü varlığı da doğrudan etkiler ve basitçe Cds arttıkça ülke varlıkları değer kaybeder diyebiliriz.


CDS primi kaç olmalıdır


 Cds primi ülkenin kredi notuyla doğrudan bağlantılıdır, Örneğin Abd, Almanya,İngiltere,Fransa gibi ülkelerin CDS primi şu an 10-40 bandında hareket etmektedir (%0.1-%0.4) Fakat benzer bir ekonomi olan İtalya'da CDS primi 181'dir.

 Türkiye'ye emsal ülkelerde CDS primi Şubat ortasında bile ortalama 110 iken şu an 300'e yaklaşmıştır. Yani sadece bizde değil kategorik olarak gelişmekte olan ülkelerde şu an risk algısı bozulmaktadır.


cds primi


 Türkiye(kamu) veya özel şirketlerimiz özellikle dış borçlanma gerçekleştirir iken kabaca maliyeti CDS+Libor+ kreditörün kârı şeklinde bir formül ile hesaplanır; Türkiye Cds'i hazinenin risk primini ifade ettiği için özel şirketlerin/bankaların ayrıca kendi risklerine göre ekstra risk primi maliyeti olur.(Bir şirketin risk priminin hazineden düşük olması neredeyse imkansızdır.) Geçen sene Türkiye 5 yıllık CDS 250 puan seviyelerine kadar düşmüştü ve bu rakam son zamanlarda 550'lere kadar yükseldi.


CDS primi nasıl belirlenir


 Cds, diğer finansal varlıklar gibi alınıp satılır ve fiyatlaması arz-talep dengesi içinde belirlenir; geçmiş yıllarda yaşanan olumsuz olaylar sebebiyle cds'ler üzerinde ciddi düzenlemelere gidilmiştir ve piyasanın suistimal edilmesi engellenmeye çalışılmış, ciddi şekilde sonuç da alınmıştır ama yine de CDS'lerin fiyatlaması kısır döngülere sebep olabilmektedir.

 Tahvillerin fiyatları ile faizler arasındaki bağı açıklamak gerekirse bir tahvile olan talep arttıkça tahvilin fiyatı artar, faizi ise düşer aksi senaryoda ise tam tersi durum gerçekleşir. Türkiye'nin risk primi arttıkça doğal olarak yatırımcılar için Türk tahvillerinin getirisi düşer (ek maliyet) bu durum da tahvillere olan talebi düşürdüğü için doğal olarak faizler artar  ve tahvillerin yatırımcılara vaat ettiği reel getiri dengelenir fakat bir ülkede faizler yükseldikçe çoğu zaman ekonomideki sorunlar da arttığı için ülke göstergeleri tekrardan bozulur ve sonuç olarak da risk primi artması> göstergelerin bozulması> risk primi artması ... şeklinde bir kısır döngüye girilir. 

 Cds primi ile ilgili daha teknik kısımlara bilerek girmedim çünkü günümüzde cds primini merak edenler teknik kısmından çok Cds nedir? Cds yükselirse ne olur? sorularıyla ilgileniyor.




Ekleme:Türkiye'nin kredi notu ne demektir?-Link-






Twitter: Yusuf Yüksel 

16 yorum:

  1. cds in çok hızlı yükseldiği veya düştüğü dönemlerde cds dolarla bir doğru orantı gösterir mi, veya bu şekilde orantılı hareket eden başka bir faktör var mıdır(enflasyon, cari açık)?

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Cds ile dolar kuru bire bir olmazsa da korelasyon içindedir. neredeyse her türlü makroekonomik gösterge döviz kurlarını etkiler ama özellikle enflasyonun döviz kuru ile güçlü bağı vardır.

      Sil
  2. Cds 500 olduğunda 10 milyon dolar borç aldık diyelim yıllık 100 Bin dolar sadece cds için ücret ödeyeceğiz yoksa 500 Bin dolar mı veya dolar değil de TL almış olsaydık 100 Bin TL mi ödeyecektik

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. 10 milyon borç için 500 cds ile 500bin usd ödersin + faizi..
      tl için cds yok, tr.nin tl ödeyememe gibi bir sorunu olamayacağından.

      Sil
  3. cds primleri hangi bankada yaptırılıyor hangi bankalar yetkili.Yabancı yatırımcılar türkiyeye yatırım yaparken mecbur sigortalıyorlar mı ? .Bu primlerin fiyatı yanş cds lerin al sat ile mi belirleniyor.türkiyedeki bir yatırımcı yabancı bir ülkede yatırım yaparken sigortalıyormu aynı şekil de..

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Cds konusunda yetkili bir banka yok. Yatırımcılar için bir mecburiyet yok. Fiyat arz talep ile belirleniyor ve her ülkede cds var.

      Sil
  4. Merhaba Yusuf Bey,

    Su an, Turkiye CDS orani, zaten iflas durumundaki Venezuela ve Arjantin'den sonra en yuksek durumda. Bu durum, Turkiye Cumhuriyeti Hazinesinin daha onceden sattigi, doviz cinsinden Eurobondlari ciddi bir risk altina atar mi? Bu Eurobond sahipleri, yatirdiklari ana parayi kaybederler mi? CDSin bu kadar yuksek olmasi, Turkiye tarihinde gorulmemis, ve doviz Eurobond yatirimcisi olarak endise duymalimiyiz.

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Selamlar. Öncelikle Türkiye'nin CDS'leri kendi emsali olabilecek ülkelere göre çok yüksek olsa da Venezuela ve Arjantin ardından en yüksek CDS'e sahip ülke değiliz; sorunun muhtevasını ilgilendirmiyor olsa da belirtmek istedim. CDS, yatırımcının gözünde ülkenin ne kadar riskli olduğunu ifade eder ama bunun doğrudan etkisi yeni tahvil ihraçları gerçekleştikçe görülür.

      Sil
  5. Benim kaynagim burada: http://www.worldgovernmentbonds.com/sovereign-cds/ CDS tabii ki an itibari ile degisiyor, ancak Venezuela ve Arantin'den sonra, Turkiye ile Pakistan en yuksek gorunuyor. Rusya tarafindan isgal edilen Ukrayna ve darbe yasayan Misir'in CDS orani bile daha dusuk. Bu durumda, Turkiye Cumhuriyeti Hazinesi'nin daha once sattigi Eurobond'lari odeyememe (ana para ve/veya kupon) riski sizce ciddi bir seviyede degil midir?

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Kaynağın o site olduğunu tahmin etmiştim çünkü Google da arayınca ilk çıkan site linkini verdiğiniz site ama sitede de gördüğünüz gibi yakın zamanda haberlere konu olmayan ve bilgiye ulaşmanın kolay olduğu büyük ülkeler dışındaki ülkeler hakkında bilgi yok.

      Türkiyenin risk primi çok yüksek ama temerrüt apayrı bir olay.

      Sil
    2. CDS almanin nedeni, temerrut riskine karsi yapilan bir sigorta degil midir? BU durumda, Turkiye'nin CDS orani zaten temerrut riskini birebir yansitan bir gosterge oluyor, degil mi?

      'Turkiye'nin risk primi cok yuksek, ama temerrut riski yoktur' mu diyorsunuz? Ozellikle Turkiye Cumhuriyeti'nin, devlet (hazine) olarak, temerrut riskinin detaylari hakkinda onereceginiz kaynaklar var midir?

      Sil
  6. Cds primi temerrüt riskini kabaca yansıtır. Türkiye gibi ülkelerde risk primi 150-200'ü geçmisse bu bir sorundur ama bunu yatırımcı iflas bekliyor diye yorumlamak hatalı olabilir. Temerrüt riski ortaya çıkarsa cds piyasasında hacim sıfıra yaklaşır maliyetler %100'lere yakınsar kimse iflas etmesini beklediği varlığı %5-10 maliyetle sigortalamaz.

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Eger CDS piyasasinda maliyet %100 e cikarsa, o zaman zaten borc temerrute dusmus demektir, oyle degil mi?

      Eger CDS primi bu konuda iyi bir gosterge degil ise, o zaman, ozellikle Turkiye Cumhuriyeti devleti'nin (hazine) yabanci para cinsinden olan borcunun, temerrut riskini anlatan her hangi bir kaynak var midir acaba?

      Sil
    2. Başta kredi değerlendirme kuruluşları olmak üzere birçok kurum bu konuda rapor yayınlıyor. CDS primi yatırımcının risk değerlendirmesine göre getiri beklentisi.

      Bu arada ben borcumu ödemiyorum seklinde bir temerrüt sekli yok; temerrüte düşen kisi, kurum, ülkeler örneğin tahvil ödemelerinin %10'unu ödemez ve cds bunu da hesaba katar.

      Sil
  7. Tabii ki, degerlendirme kuruluslari rapor yayinlar, ancak bunlar pek guncel degildir. Turkiye'nin son bir kac hafta icinde yasadigi ekonomik gercekler (ornek, doviz kur oynakligi, yabanci yatirim cikisi, vb) ortada. Ben, Turkiye'nin doviz borcu temerrut riski hakkinda sizin guncel fikrinizi sormustum.

    Doviz cinsi, ulke tahvili temerrut riskinde, %10 gibi bir rakam hakikaten gercekci olabilir mi? Eger bir ulke, doviz dis borcunda temerrute dustugunu acikliyorsa, bu en azindan %53,5 (Yunanistan ornegi), veya daha gercekci olarak %75 (Arjantin) seviyesinde olmaz mi?

    Siz, bu konuda CDS'in kaba bir gosterge oldugunu soylediniz. Benim sorum: Peki bu temerrut riskini, guncel olarak, CDS seviyesinden daha net yansitan, her hangi bir veri var midir?

    Tesekkur ederim.

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Olduğunu sanmıyorum. Güncel gelişmeler ve raporlar dikkate alınmalıdır.

      Sil