23 Mayıs 2019 Perşembe

CDS nedir

  Cds(Kredi Temerrüt takası) bir satıcının yükümlülüğünü yerine getirmemesi durumunda alıcının hakkını tazmin eden bir varlık türüdür; daha basit ifadeyle cds bir sigorta sözleşmesidir. Türkiye'de fazla önemsenmiyor ve yeterince yakından takip edilmiyor olsa da aslında günümüzde bir ülke varlıklarının fiyatlamasında en etkili göstergelerden biri haline gelmiştir.

   Cds primi, bir tahvilin sigortalanır iken hangi maliyet ile sigortalandığını gösterir; son günlerde haberlere konu olan CDS priminin 500 olması (5 yıllık) Türk tahvillerinin(5 yıllık) sigortalanma maliyetinin %5'e yükseldiği anlamına gelir. Yaygın olarak hayatımızda bir ürünün sigorta maliyeti alıcı üzerinde iken finansal piyasalarda tam aksine yük satıcıya yüklenir. Bir ülkenin Cds primi ne kadar yüksek ise yatırımcıların gözünde ülke algısı o kadar olumsuzdur, Cds primi her vade için farklı değerde olsa da yaygın olarak bir ülke hakkında fikir edinebilmek için beş yıllık Cds primi takip edilir.




 Normalde Cds Primi, tahvilleri yakından etkileyen bir gösterge olsa da bahsettiğim gibi Cds primi ülke ekonomileri hakkındaki algıyı da temsil ettiği için her türlü varlığı da doğrudan etkiler ve basitçe Cds arttıkça ülke varlıkları değer kaybeder diyebiliriz.


CDS primi kaç olmalıdır


 Cds primi ülkenin kredi notuyla doğrudan bağlantılıdır, Örneğin Abd, Almanya,İngiltere,Fransa gibi ülkelerin CDS primi şu an 10-30 bandında hareket etmektedir (%0.1-%0.3) Tabii bu konu ile ilgili bir sınırlama yoktur; sene başında Avrupa Birliği- İtalya gerginliğinde İtalya'nın CDS primi 200 puanı aşmıştı.

 Türkiye gibi ekonomilerde Cds primi genelde 100-200 bandındadır, bizim gibi ekonomilerde Cds priminin 200 seviyesini aşması sorun işaretidir.

 Türkiye(kamu) veya özel şirketlerimiz özellikle dış borçlanma gerçekleştirir iken kabaca maliyeti CDS+Libor+ kreditörün kârı şeklinde bir formül ile hesaplanır; Türkiye Cds'i hazinenin risk primini ifade ettiği için özel şirketlerin/bankaların ayrıca kendi risklerine göre ekstra risk primi maliyeti olur.(Bir şirketin risk priminin hazineden düşük olması neredeyse imkansızdır.) Son günlerde Türkiye'nin cds primi 450-500 bandında olması düşünülünce bunun anlamı Türkiye dış borçlanmalarında kötümser senaryolara göre bile %2.5-3 fazladan maliyet ile karşılaşmasıdır.


CDS primi nasıl belirlenir


 Cds, diğer finansal varlıklar gibi alınıp satılır ve fiyatlaması arz-talep dengesi içinde belirlenir; geçmiş yıllarda yaşanan olumsuz olaylar sebebiyle cds'ler üzerinde ciddi düzenlemelere gidilmiştir ve piyasanın suistimal edilmesi engellenmeye çalışılmış, ciddi şekilde sonuç da alınmıştır ama yine de cds'lerin fiyatlaması kısır döngülere sebep olabiliyor.

 Tahvillerin fiyatları ile faizler arasındaki bağı açıklamak gerekirse bir tahvile olan talep arttıkça tahvilin fiyatı artar, faizi ise düşer aksi senaryoda ise tam tersi durum gerçekleşir. Türkiye'nin risk primi arttıkça doğal olarak yatırımcılar için Türk tahvillerinin getirisi düşer(ek maliyet) bu durum da tahvillere olan talebi düşürdüğü için doğal olarak faizler artar  ve tahvillerin yatırımcılara vaat ettiği reel getiri dengelenir fakat bir ülkede faizler yükseldikçe çoğu zaman ekonomideki sorunlar da arttığı için ülke göstergeleri tekrardan bozulur ve sonuç olarak da risk primi artması> göstergelerin bozulması> risk primi artması ... şeklinde bir kısır döngüye girilir. Türkiye'nin şu an yaşadığı sorun da bu tür bir sorundur.

 Cds primi ile ilgili daha teknik kısımlara bilerek girmedim çünkü günümüzde cds primini merak edenler teknik kısmından çok Cds nedir? Cds yükselirse ne olur? sorularıyla ilgileniyor.

Twitter: Yusuf Yüksel 




Facebook: Yusuf Yüksel 

2 yorum:

  1. cds in çok hızlı yükseldiği veya düştüğü dönemlerde cds dolarla bir doğru orantı gösterir mi, veya bu şekilde orantılı hareket eden başka bir faktör var mıdır(enflasyon, cari açık)?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Cds ile dolar kuru bire bir olmazsa da korelasyon içindedir. neredeyse her türlü makroekonomik gösterge döviz kurlarını etkiler ama özellikle enflasyonun döviz kuru ile güçlü bağı vardır.

      Sil

Yusuf yuksel