27 Haziran 2019 Perşembe

İhtiyat Akçesi Nedir

 Bugün Reuters'te TCMB'nin ihtiyat akçesi olarak ayırdığı parayı yasal bir düzenleme yaparak hazineye aktarılacağına dair bir haber çıktı; öncelikle haber şu an sadece iddia seviyesinde bir teyit veya yalanlama gelmedi.


İhtiyat Akçesi nedir


 İhtiyat Akçesi, TCMB'nın saf karının %20 kadarını zor zamanlarda kullanmak üzere ayırmasıdır;(Ben konu ile bağlantılı yazdım ama genel anlamda şirketler için kullanılabilen bir kavramdır.) TCMB'nin ihtiyat akçesinde +40 milyar TL para birikmiş durumdadır.

 TCMB daha geçen hafta para politikası araçlarıyla 10 milyar TL civarında likiditeyi piyasadan çekerken tek kalemde 40 milyar TL likiditeyi piyasaya enjekte etmesi kendi içinde çelişkili olsa da aksi senaryoda da olumsuzluklar yaşanacaktı.

 Öncelikle bahsedilen senaryo gerçekleşirse bu hamlenin enflasyonist olacağı ve Türk Lirasına değer kaybettirme ihtimalinin kuvvetli olacağını belirtelim.



TCMB ihtiyat akçesi neden hazineye aktarılıyor


 2019 yılı bütçe açığı hedefi 80 milyar lira iken yılın ilk 4 ayında bütçe açığı çok güçlü tek defalık gelirlere rağmen(vergi affı, imar affı vs.) 52 milyar TL'e ulaştı; son zamanlarda ısrarla TCMB temettüsünün öne çekilmesine de hesapta dikkat çekiliyor olsa da normal şartlar altında zaten TCMB temettüsü Nisan ayında hazineye aktarılacağı için  geçmiş aylarda olduğu ayrı bir hesaba gerek olmadığını düşünüyorum.

  Merkezi bütçe yıl sonu hedefinden ciddi şekilde uzaklaşmışken bir diğer önemli nokta ise borçlanma kanallarıdır. Hazine her sene belli bir plan dahilinde iç ve dış borçlanmaya gider ve bu tercihlerin her ikisinin de farklı sonuçları vardır; hazine şimdiye kadar tercihini sıklıkla dış borçlanmadan yana kullandı bunun doğal sonucu olarak iç piyasadan borçlanma ihtiyacı birikti; kamunun iç piyasadan ne kadar fazla borçlanırsa faizlerin o kadar fazla artacağını hesaba katınca senenin kalan bölümünde çok ciddi şekilde iç borçlanma ihtiyacı mevcut bu durumun da diğer makro ekonomik göstergelerin dışında faiz seviyesi üzerinde baskıyı artırması bekleniyor.(Paraya olan ihtiyaç artıkça maliyet de artar.)

 Merkezi bütçenin hem piyasadan daha fazla para talep etmesi sebebiyle faizlerin artması beklenirken(faizler ile büyüme ters orantılıdır) yine ekonomik hareketliliğin(büyüme) çok önemli destekçisi olan kamunun yılın ikinci döneminde yavaşlaması gerekiyordu bu da büyüme senaryolarını daha da kötüleştirebilir. Bu senaryolarla beraber kamunun 2019 hedefinde çok ciddi şekilde sapması da beklentiler arasındaydı.

 Kişisel fikrim haber doğruysa Merkez Bankası ihtiyat akçesi hazineye aktarılarak ekonomik hareketliliğin daha da zayıflamaması(ekonomik daralmanın genişlememesi) hedeflenecek; bu hamlenin tabii ki enflasyonist etkisi ise kaçınılmaz.

 Veriler güncelliğini kaybetmiş olsa da(geçen ayın verileri) ihtiyat akçesine neden ihtiyaç duyulduğunu anlamak için şu makaleyi de okumanızı kuvvetle tavsiye ederim. -Türkiye iflasa mı gidiyor?-

Twitter: Yusuf Yüksel


Facebook: Yusuf Yüksel

8 yorum:

  1. YAZILARINIZ KAYNAK GÖSTEREREK PAYLAŞABİLİRMİYİM FACEBOOK PROFİLİMDE?

    YanıtlaSil
  2. yazınızın dışında bir konu ile kapınızı çalıyorum Yusuf Hocam. aklımda bir takım sorular var. izniniz ile soruyorum.
    1. ticaret savaşları yani Çin ile U.S.A. arasında olun bu para kuru savaşları yumuşarsa FED faiz indirimine gider mi?
    2. 2008 yılından yaşanan krizden çıkmak için para basmaya başladılar ve bu şekilde ONS altın tarihi zirveyi gördü. Faiz indirimi olursa Ons altın veya gümüş ralli yapmaya başlar mı?
    3. U.S.A. deki PMI verileri 2008 yılı ilk çeyreğindeki rakamlar ile aynı geliyor ve Çin de Yıllık büyümesi 6.0 altına düştü düşecek Görüşleriniz ve farklı bakış açınız nelerdir.
    SAYGILAR. Cevaplarınızı bekliyorum.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Selamlar.

      1. Bu soruyu basitçe -anladığım kadarıyla- cevaplamak zor ama ben Fed'ten bu türde bir adım beklemiyorum.

      2. 2008 şartları tekrarlanırsa altının çok çok olumlu etkilenmesini beklerim.

      3. 2020 ekonomik kriz yılı mı makalesinde bu konuyu anladığım kadarıyla cevaplamaya çalışıyorum; bugün zaman bulursam güncelleyeceğim.

      Sil
  3. Teşekkür ederim cevabınız için. güncellenecek makalenizi bekliyorum.

    YanıtlaSil
  4. Bu yorum yazar tarafından silindi.

    YanıtlaSil
  5. Hocam merhaba, size yazılarımda zaman zaman youtube'dan takip ettiğim, aslen oldukça popülist ve sürekli aynı şeyleri söylediği için acaba sığ mı dediğim Peter Schiff, FED faiz arttıramaz, ekonomi artan faiz yükünü kaldıramaz, boş yapıyor, zaman kazanıyor söylemi son 1 senedir haklılık kazanıyor gibi, ancak kendisin de dediği gibi, bu sonsuza kadar sürdürülemez, örnek olarak Sosyal Güvenlik birikimlerini temsil eden devasa yatırım fonlarındaki paralar aslen bu suni düşük faiz ortamında günbegün eriyor (mu?)
    Geçen gün dillendirilen ABD doları devalüe edilmesi konusunda da kendisinin çokça söylemleri oldu.
    Schiff'ten peygamber çıkartmaya çalışmıyorum, altın fonu yöneticisi olduğu için anti para söylemleri bir yere kadar objektif olabilir ama FED'in arttırdım, arttırabilirim, az kaldı, ha şu tepenin arkasında haline gelen topu taca atmaları, ekonominin faiz artışını kaldıramayacağı ve yaklaşmakta olan daha zor zamanlarda faizi düşürerek ekonomiye can suyu verecek kadar bile payının kalmadığı ile birleşince "felaket ekonomistleri" daha sık aklıma geliyor, siz ne düşünüyorsunuz?
    Mesela doların devalüe edilmesi, doların altın karşılığın kaldırılması gibi, önce şok sonra kabul ile karşılanabilir mi sizce?
    Değerli yazılarınız için sonsuz teşekkürler.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ülkelerin borçluluk oranı sebebiyle faiz artırımlarının ekonomilere ciddi yük olduğu bence de doğru fakat artmayan faizler de borçlanmayı teşvik ettiği için borçluluğu dolaylı olarak da borç yükünü artırıyor bu sebeple sadece yüksek borçluluk sebebiyle faiz artmaz bakış açısını anlamak biraz zor.

      Önümüzde bir kriz var mı belirsiz, bu krizin olup olmadığı kadar ne kadar ağır olabileceği de belirsiz o yüzden felaket geliyor demek için erken ama diğer taraftan dünya ekonomisindeki zayıflık sebebiyle ağır bir krizde cok agır senaryolar bence de söz konusu olabilir.

      Sil