20 Kasım 2020 Cuma

Neye yatırım yapmalı

Ekonomik krizde neye yatırım yapılır


Giriş Notu: Bu yazıyı 2018'de ekonomik krizde neye yatırım yapılır , resesyondan neye yatırım yapılır gibi soruların sıklıkla sorulması üzerine 2008 özelinde geçmiş krizlerde yatırımcıların neye yatırım yaptığı, geçmişte kriz dönemlerinde piyasaları etkileyen dinamiklerin ne olduğu konuları hakkında yazmıştım. 2020'de krizin başlaması ile ekonomik krizde neye yatırım yapılır sorusu geçmişte kalan bir konudan çok güncel bir konuya dönüştü ve daha çok güncel olarak piyasalarda neler oluyor sorusuna cevap arayanların ulaştığı bir yazıya dönüştü. Ben de bu yazıda güncel olarak piyasada gerçekleşen gelişmeleri paylaşıyorum. 

Bu paylaşımda neler var:




  • TCMB beklenen kararını verdi
  • TCMB'den önemli karar
  • Türkiye normalleşme gündemine geri mi dönüyor
  • Biden ABD'nin yeni başkanı olmaya son derece yakın
  • Deflasyon senaryoları ve altın fiyatları
  • Türk Lirasında Ayrışma, Avrupa'da önemli karar


(20.11.20)

TCMB faiz kararı

Merkez Bankası beklenen faiz kararını verdi. Merkez Bankası uzun zamandır beklentiler doğrultusunda bir faiz artırımı yapacağını ima etmesine rağmen karar anına kadar piyasada ''şüpheler'' tamamen ortadan kalmamıştı fakat Merkez Bankası beklentiler doğrultusunda 475 puan faiz artırımı gerçekleştirdi. Karar sonrası dünya borsaları için çok da iyi bir gün geçmiyor olduğu halde Bist rekor kırdı ki normal şartlar altında faiz artışlarının borsayı  olumsuz etkilemesi beklenir ama dün tam aksi bir senaryo gördük. Borsada artış bugün de devam ediyor yine faiz artışı uzun zamandır satın alınan bir beklenti olduğu halde karar sonrası Türk Lirasında güçlü bir değerlenme gördük özetle piyasa Merkez Bankası'nın kararını beğendi.


 Merkez Bankası'nın piyasayı bu kadar fazla memnun eden kararına gelince ifade ettiğim gibi TCMB 475 baz puan faiz artışı yaptı; bu olayı değerlendirirken iki farklı pencereden bakmak doğru olabilir. TCMB bazı yatırımcılara 475 baz puan faiz artışı yaptı dersek hatalı olmaz çünkü birçok yatırımcı doğal olarak ağırlıklı ortalama fonlama nedir, geç likidite nedir bilmez veya bilmek istemez benim takip ettiğim birçok kaynakta Türkiye'de politika faizi %10,25'te gösteriliyordu ama politika faizinin Türkiye'de piyasa şartlarını pek yansıtmadığı belirtilmiyordu ki belirtilmesi de bizim için çok olumlu bir referans olur mu tartışılır. Bahsettiğim kaynaklardan beslenen birçok yatırımcı için alınan karar realitede olandan çok çok daha büyük bir faiz artışı...Üstelik kanıtlayamam ama okuduğum bazı rapor/analizlerdeki cehalet şovları sebebiyle eminim ki Türkiye'de politika faizinin bir süredir piyasa şartlarını yansıtmadığından habersiz saygın, büyük kurumlar da var. (Subjektif fikir)


 Realiteye dönersek TCMB yaklaşık iki haftadır piyasayı %14'ten yüksek bir maliyetle fonluyor, TCMB kararından bir gün önce piyasanın fonlandığı maliyet %14,72'e ulaşmıştı (18 Kasım günü TCMB ağırlıklı fonlama maliyeti) yani TCMB aslında realitede uyguladığı faizi bir tık fazlasıyla politika faizine yansıttı yorumunu yapsak hatalı olmayabilir fakat realitede çok da büyük bir sıkılaşma olmadığı halde piyasa alınan kararı coşkuyla karşıladı. Piyasanın TCMB kararında asıl beğendiği kısım muhtemelen normalleşme veya daha sık anılan başlığı ile ''Ortodoks politikalara dönüş'' kısmı olabilir.(Ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti nedir)


 Hatırlatmak gerekirse 2017'den 2018'in ortalarına kadar Türkiye'de politika faizi ile piyasa realitesi arasındaki makas artmıştı hatta 2018'in yazında piyasanın fonlandığı faiz 16'nın üzerinde iken politika faizimiz %8 civarındaydı. 2018'de ''Sadeleşme/Normalleşme'' mesajları ile bu tuhaflığı bir kerede ortadan kaldırmıştık fakat son günlerde yine GLP günlerine dönüş sinyali veriyorduk ki piyasanın bundan kesinlikle rahatsız olduğunu ifade etmeye gerek bile yok. Yeni TCMB Başkanı Ağbal net bir ifade ile bunun olmayacağını ve piyasanın tek kanaldan fonlanacağını deklare etti.(GLP nedir)


 Bunun yanında TCMB'nin faiz kararı ile ilgili birlikte açıklamasında da dikkat çeken detaylar var. Son zamanlarda ''Rekabetçi kur'' başlığı altında Türk Lirasındaki değer kayıplarının çok da önemli olmadığına dair söylemler artmıştı yine TCMB'nin açıklamalarında artan döviz kurlarının sebep olduğu sorunlar yer buluyor olsa da buna karşı bir eylem olmaması doğal olarak bu açıklamaların etkisini zayıflatıyordu. Son açıklamada artan döviz kurlarının sebep olduğu sorunlar çok net şekilde problem olarak ifade edilmiş.


 TCMB'nin kararı sonrası Türkiye emsali ülkelere göre daha fazla reel faiz vaat etmeye başladı. Hatırlatmak gerekirse yakın zamana kadar Türkiye emsali ülkelere göre daha riskli değerlendirilirken (CDS) emsali ülkelere göre daha az reel faiz vaat ediyordu, bu çelişki şu an ortadan kalkmış durumda.


neye yatırım yapmalıyım



  Sonuç olarak dünkü kararla Türkiye'de aslında piyasa şartlarında büyük bir değişim olmadı, varlık fiyatlarındaki hareketi daha doğru bir iletişime bağlamak hatalı olmayabilir. (Konu hakkında başka yazılar yazacağım için uzatmamayı tercih ettim.)


CDS nedir







Twitter: Yusuf Yüksel 


(16.11.20)


TCMB'den önemli karar


 Piyasalar için  önemli bir haftaya giriyoruz. Küresel piyasalarda da birçok önemli gelişme yaşanıyor olsa da bizim piyasalarımızda gözler yaklaşık bir haftadır sürekli olarak Türk varlıklarına dair iyimserlik ile birlikte bu iyimserliğe referans gösterilen 19 Kasım PPK toplantısında olacak. 


  Bir planlama dahilinde mi gerçekleşti emin değilim ama bir önceki hafta sonu eski Merkez Bankası Başkanı Uysal'ın görevden alınmasıyla Türkiye ekonomisine dair beklentiler ciddi şekilde değişti. Söylem dışında bir değişiklikten bahsetmek için şu an çok erken ama Türk varlıklarına karşı olan iyimserliğin devam edebilmesi için bu hafta TCMB'nin vereceği karar önemli olacak.


  Anketlere göre piyasa TCMB'den yaklaşık 475 puan faiz artırımı bekliyor ve beklentiler gerçekleşirse TCMB'nin yeni politika faizi %15 olacak. Son veriler ışığında TCMB'nin para politikasını kabaca incelemek gerekirse bu yazı yazılırken son veri günü olan 13 Kasım günü TCMB'nin ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti %14.56 idi. (Ağırlıklı ortalama fonlama maliyetine TCMB'nin piyasayı fonladığı güncel faiz diyebiliriz. Ayrıntı için : Ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti ne demektir ) Son PPK toplantısında ise TCMB politika faizini %10.25'e tutmuştu. Ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti ile politika faizi arasında ciddi fark oluşması piyasaya verilen kötü bir mesaj. TCMB'nin yaptığı faiz artırımlarının reel ekonomiye yansıması olumsuz olur ama TCMB beklentiler doğrultusunda 475 puan faiz artırımı kararı alırsa bunun kabaca 50-100 puanı sıkılaşma ima edecek; TCMB'nin halihazırda zaten %14'ten yüksek bir maliyetle piyasayı fonluyor ama bunu tabelası olarak yorumlayacağımız politika faizine yansıtmamış ki bunun sonucu artan faizin olumlu etkilerinden daha az etkilenip olumsuz etkilerine doğrudan maruz kalmaktır diyebilirim.


 Enflasyon gelişmelerine bakarsak mevcut enflasyon (TÜFE) %11,89 iken TCMB'nin son beklenti anketine göre yıl sonu enflasyon beklentisi %12,47 oldu. Ankete göre 12 ay sonrasında bile tek haneli enflasyon beklentisi yok iken (%10,77) 24 ay sonra sınırda diyebileceğimiz tek haneli enflasyon bekleniyor. (% 9,2) üstelik bahsettiğim beklentilerde son aylarda bozulma görüyoruz.


 Türkiye'de enflasyon tek hanelere bile gerilemekte zorlanıyor ve Türkiye'nin emsali ülkelerden ayrışmaması için tek haneli enflasyondan daha fazlasına ihtiyacımız var.


neye yatırım yapmalı 2020



 TCMB'nin hamlelerinin piyasaya etkilerine gelince yakın zamanda yıllıklandırılmış haftalık kredi hacmindeki artış %50'leri aşmıştı, son zamanlardaki göreceli sıkılaşma ile bu rakam yaklaşık %7 civarına geriledi. Kur etkisinden arındırılmış yıllık kredi artışı ise %25 civarında. (Uzun süredir yükseliyordu, şu an yatay.)


6 Kasım verilerine bakınca kredi faizleri çeşidine göre %15-20 arasında. ( Ticari %16,7, Tüketici %19,2) Mevduat faizleri de %12 civarına yaklaşmış, kısa vadeli mevduat faizleri (1-3 ay) %13'leri aşmış fakat mevduatlarda halen mevcut enflasyona göre net reel faiz yok veya çok sınırlı var.


 Politika faizine dönersek tabelamızda (Politika faizi) yazan faiz, negatif reel faiz vaat ediyor; piyasa realitesine bakarsak 13 Kasım günü ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti %14,56 iken mevcut enflasyon %11,89'du. Türkiye'nin reel faizi ile emsal ülkelerde reel faizi karşılaştırmak gerekirse piyasa realitesi diyeceğimiz AOFM'i baz alırsak Türkiye emsal ülkelere göre daha fazla reel faiz vaat etmeye başlamış. 


neye yatırım yapmalıyım 2020



 Hatırlatmak gerekirse daha birkaç ay önceye kadar Türkiye emsal ülkelere göre çok daha riskli fiyatlanıyordu. (CDS) Risk arttıkça yatırımcılar daha fazla getiri talep ederler fakat tam aksine bizim CDS'imiz emsal ülkelere göre daha yüksek iken reel olarak en az faiz vaat eden ülkeydik. Şu an bunun düzeltmesine şahit oluyoruz.


CDS nedir  


(09.11.20)

Normalleşme gündemine geri mi dönüyoruz

  Piyasalarda ilginç bir gün yaşanıyor. Maliye Bakanı Berat Albayrak'ın dün istifasını açıkladığını görmüştük ama aradan geçen uzun zamana rağmen Albayrak'ın istifa edip etmediği netlik kazanmadı. Geçtiğimiz hafta sonu TCMB Başkanı görevden alınıp yerine eski maliye bakanı Naci Ağbal atandı; normal şartlar altında TCMB Başkanı'nın görevden alınabiliyor olması bile çok ciddi bir sorun ama piyasalar bunu fiyatlamak yerine ekonomi politikalarında değişimi fiyatlamayı tercih ediyor. Bugün bu yazı yazılırken dolar/TL'deki yükseliş %3'leri aşmıştı, Bist'teki artış %2'nin üzerindeydi ve güçlü bir faiz artışı beklentisine rağmen gösterge faizde sınırlı da olsa gerileme vardı.


 Dünden beri devam eden haber akışı ve TCMB yeni Başkanı Ağbal'ın açıklamaları piyasada güçlü bir faiz artışı beklentisini beraberinde getirmiş durumda. Aslında geriye gidersek geçtiğimiz Eylül- Ekim aylarında Türkiye'de yeniden normalleşme başlığı ile açıklanabilecek gelişmeler yaşanmıştı fakat mevsimsel etkiler ve ABD seçimlerinde beklentiler doğrultusunda Biden'ın kazanmasının Türkiye'nin aleyhine olacağı beklentisi bahsettiğim normalleşme adımlarına piyasaların olumlu tepki verememesine ve normalleşme motivasyonunun zayıflamasına yol açmıştı. Hatırlatmak gerekirse;


  •  BSMV vergisi %1'den tekrar %0,1' düşürülmüştü.


 Döviz ve Altın alımına uygulanan %1'lik vergi yeniden %0,2'e düşürüldü. Doksanların sonununda %0,1 olarak uygulanmaya başlayan BSMV vergisi 2008 kaldırılmıştı. 2019'da yeniden %0,1 olarak uygulanmaya başlayan vergi önce %0,2'e daha sonra ise %1'e çıkarılmıştı. BSMV vergisi insanların döviz alma eğilimini zayıflatmak ile birlikte satma eğilimini de olumsuz etkilemektedir.

  • Vadeli Vadeli mevduat hesaplarının stopaj vergisi vadesine göre düşürüldü.

 Vadesi 6 aya kadar olan mevduatların stopajı %15'ten %5; vadesi 6 ay ile 1 yıl arasında olan mevduatların stopajı %12'den %3'e; vadesi 1 yıl ve daha fazla olan mevduatların stopajı ise %10'dan sıfıra indirildi.

  •  Yabancıların Türk piyasalarına girişine engel kurullar gevşetilmişti. 

  • Aktif rasyosu gevşetildi. 



 Bu kararlara ek TCMB Eylül ayı toplantısında piyasa beklentilerinin aksine politika faizini piyasayı fonladığı maliyet civarına getirmişti; ifade ettiğim gibi bu kararlar piyasalarda beklendiği gibi sonuçlar doğurmamıştı fakat bunun sebepleri arasında mevsimsel etkiler ve ABD seçimlerine dair beklentilerin etkisi vardı. Yine aynı dönemde Türkiye'ye giren sıcak para son bir yılda gördüğü en yüksek seviyeye ulaşmıştı ( 2020 sıcak para açısından çok sıkıntılı bir sene) fakat Ekim ayıyla birlikte bu eğilim zayıflamıştı; TCMB, Eylül toplantısında kimse beklemiyor iken politika faizini piyasayı fonladığı maliyet seviyesine yükseltmişti ama aynı TCMB piyasa şartlarında bir değişim yokken hatta piyasa şartlarının daha fazla faiz ihtiyacı ortaya koyabileceği TCMB karar metninde yer alırken politika faizini beklentilerin aksine sabit bırakmıştı. TCMB bir taraftan faizleri sabit bırakıp diğer taraftan piyasayı fonladığı maliyeti yükseltmişti. 

 TCMB'nin tepki fonksiyonundaki bu belirsizlik doğal olarak Türkiye algısına zarar veriyor. Normal şartlar altında TCMB'nin Başkanı'nın değişiyor olması/değişebiliyor olması bile piyasalara olumsuz bir mesajdır ama Türkiye'de normalleşme ihtimali piyasalarda hızlı iyileşmeyi beraberinde getiriyor. Ben yazımı bitirene kadar TL'deki değerlenme %5'lere yaklaştı ve Bist'teki yükseliş %3'lere ulaşmıştı. Türkiye'nin risk primi uzun zaman sonra 500'ün altına indi. Bu hafta gerçekleşecek olan PPK toplantısı önemli olacak. 
 



(06.11.20)

Abd seçimlerinde demokratlar öne geçti

 ABD seçimleri bugün sona erebilir. Rakamlar büyük ihtimal Biden'ın başkan olduğunu işaret ediyor. Sayımların henüz sona ermediği Nevada'yı eyaletini Biden'ın alması başkanlığı Biden'ın kazanmasına yetecek. Nevada'da sayılmayan oy sayısı yaklaşık 250 bin ve sayılmayan oyların çoğu mektup oylar... Cumhuriyetçilerin rahat kazandığı eyaletlerde bile mektup oylarda demokratların üstünlüğü görüldüğü için Nevada'da Trump'ın öne geçebilmesi ihtimali çok zayıf, mektup oylar dışında Nevada'da sayılmayan oylar da demokratların güçlü olduğu yerler olduğu için sadece Nevada sonuçlarının bile Biden'a yetmesi kuvvetle muhtemel. Biden sadece Nevada'yı koruyarak gerekli olan 270 delegeye ulaşabilir ama diğer eyaletlerdeki sayım ivmesi Biden'ın çok daha rahat bir galibiyet alabileceğini de işaret etmeye başladı.


 Şu an Trump'ın önde olduğu Pennsylvania ve Georgia'da da ivme demokratların öne geçeceğini gösteriyor. Pensylvania'da dün sayılmayan oy sayısı yaklaşık 800 bin iken Trump 300 bin oy öndeydi, bugün sayılmayan oy 200 bin civarında ve Trump ile Biden arasındaki fark 20 binin altına düştü. Yine Georgia'da dün sayılmayan oy sayısı 350 bin civarındaydı ve Trump yaklaşık 80 bin oy öndeydi, şu sayılmayan oy sayısı 50 binin altında ve Trump sadece 665 oy önde... Trump bu iki eyaletin herhangi birinde kaybederse Nevada sonuçlarının pek bir önemi kalmayacak. (North Carolina'da da ivme demokratlara dönmüştü ama dün hiçbir oy girişi olmadı; Nort Carolina'da demokratların öne geçmesi çok daha zor.)


neye yatırım yapmalı 2020


ABD seçimlerinde hile tartışmaları


 ABD seçimlerinde ilk açıklanan sonuçlarda cumhuriyetçilerin önde olması ve daha sonra ivmenin demokratlara geçmesi hile tartışmalarını da beraberinde getirdi ama açıkçası bu durumda Cumhuriyetçiler çok da haklı değil. ABD'de demokratlar mektup aracılığıyla kullanmaya çok daha eğilimli ve 2020 seçimlerinde mektup oylar görülmedik rakamlara ulaşmıştı. Birçok eyalette bu durumun sorunlara sebebiyet vermemesi için kararlar alındı; mektup oylarının sayım süreci daha zorlu olması sebebiyle seçimden 1-2 hafta önce birçok eyalette oylar sayılmaya başlamıştı fakat şu an tartışmalara konu olan Michigan, Georgia, Pensylvania'da cumhuriyetçiler diğer birçok eyaletteki gibi mektup oyların önceden sayılması teklifini reddetmişti, bu durum da bahsettiğim eyaletlerde cumhuriyetçilerin farkla öne geçmesi ve mektup oylar sayılmaya başlayınca bu farkın hızla kapanması gibi ilginç sonuçları beraberinde getirdi.


 Mektup oyların kabul edileceği son tarih de eyalete göre değişim gösteriyor ve Trump'ın itirazlarının merkezinde bu olacak. Şu an en tartışmalı eyaletlerden biri Pennsylvania; Pennsylvania yüksek mahkemesi seçimden üç gün sonra bile mektup oyların kabul edilmesi kararı almıştı ve mahkemenin bu yetkiye sahip olup olmadığı tartışmaya açık fakat seçim öncesi bu karara itiraz etmeyen Cumhuriyetçiler karar uygulandıktan sonra bunun hukuki olup olmadığına itiraz ediyor. Trump yüz binlerce oy yoldayken sayımı durdurun çağrıları yaptı/yapıyor. Yine bu süreçte ABD Ulusal Posta Servisi tartışmaların merkezinde... Seçim günü yüz binlerce oyun teslim edilmediği raporlanmıştı, federal yargıcın bu oyların hemen teslim edilmesi emrine rağmen kurum bu emre uymadı ve bu konuda kurumun savunması istendi. Kurumun başında önemli bir GOP destekçisi var ve seçim öncesi demokratların ulusal posta servisinin güçlendirilmesi, seçime hazırlanması tekliflerine cumhuriyetçiler ısrarla karşı çıktılar. Özet olarak mevcut durumun ortaya çıkmasında cumhuriyetçilerin tercihleri son derece belirleyici oldu.


Mavi dalga ihtimali yeniden ortaya çıktı


  Daha önce birçok yazıda Trump'ın seçimi kazanmasının Türkiye için daha olumlu senaryo olabileceğini ifade etmiştim fakat realist olmak gerekirse Trump'ın başkan olabilmesi ihtimali şu an çok zayıf. ABD'de demokratlar ile cumhuriyetçiler arasında Türkiye'ye karşı tutum konusunda büyük bir farklılık yok, Trump'ın kişisel tutumu son derece olumluydu ve Trump'ın seçimi kaybetmesi durumunda bu sürecin belirsizlikler barındırması bizim açımızdan olumlu bir senaryo ortaya koyar mı tartışılır. 

 ABD seçimlerinin ekonomik sonuçlarına bakınca Biden'ın kazanması doların son zamanlardaki en zayıf seviyelerine yaklaşmasına yol açtı, Trump'ın başkanlığı kaybetmesi sonrası Türkiye-ABD ilişkilerinin zayıflayacağı beklentisi sebebiyle Türk lirası dolardaki küresel zayıflamadan yararlanamıyor ama yine de doların zayıflaması Türk lirası için olumludur ve demokratların senatoyu da alması dolar üzerinde daha güçlü bir baskıya dönüşebilir.


 İfade ettiğim gibi cumhuriyetçilerin senatoda Türkiye'ye karşı ekstra olumlu bir tavrı yok ve Trump'ın seçimi kaybettiği ortamda senatonun da demokratlara geçmesi durumunda dolar daha da baskı altında kalabilir. Yukarıda Georgia sayımlarında ivmenin demokratlara döndüğünü ifade etmiştim; Georgia'da senato seçimleri iki turlu oluyor ve senato seçimlerini de demokratlar kazanırsa senatoda iki partinin oyları eşitlenecek ve başkan yardımcısının oyu kararlarda belirleyici olacak yani senatoda da demokratların kontrolü ele alması ihtimali ortaya çıktı. Konu hakkında daha önce yazılar yazmıştım o yüzden tekrarlamayacağım ama demokratların doları zayıflatacak birçok vaadi var ve senatonun da demokratlara geçmesi bu vaatlerin gerçekleştirilebilmesi için kilit konumda.


 Sonuç olarak ABD seçimlerinde Trump'ın kazanması Türkiye için daha olumlu sonuç olabilirdi ama Trump kaybedecekse mavi dalga senaryosu, topal ördek başkandan daha olumlu olabilir.



(30.10.20)

Dünyada güçlenen deflasyonist etki ve altın fiyatları

 Dünyada Covid-19 salgını güçlenmeye devam ediyor; dün (29 Ekim) dünyadaki vaka sayısı 545.945 ile neredeyse her hafta olduğu gibi yeni bir rekor kırdı. Dün ABD, Almanya, İtalya, İspanya gibi bir çok ülkede yeni vaka sayısı rekor kırdı; Fransa ve Birleşik Krallık gibi ülkelerde ise yeni vaka sayısı birkaç gün önce rekor kırmıştı. Avrupa'nın beş büyük ülkesini baz alırsak (Birleşik Krallık, Almanya, Fransa, İtalya, İspanya) geçen sene karantinalar öncesi beş ülkenin toplam ortalama günlük vaka sayısından daha fazla rakamları şu an bu ülkelerin çoğunda günlük olarak görüyoruz. Bu şartlar altında yöneticiler ne kadar ısrarla kısıtlamaların geri gelmeyeceğini iddia etseler de piyasalar buna ikna olmakta zorlanıyor. ABD tarafında ise vakalar yaz aylarında Avrupa gibi gerilememişti ve  vakalar şimdiden yaz aylarını da geçip günlük +90 binli rakamlara ulaştı.


 Sonuç olarak piyasalar büyük ekonomilerde kısıtlamaların geri gelmesi ihtimalini daha fazla ciddiye almaya başladı ve bunun altın fiyatları üzerinde etkisini görmeye başladık.


Avrupa'da hali hazırda zaten deflasyon yaşanıyor ve karantinaların tekrar başlaması bu deflayonist baskıyı artıracak. Altının tarih boyunca en önemli misyonu insanları enflasyondan korumak olmuştur ve doğal olarak deflasyon beklentileri altını olumsuz etkiliyor.

neye yatırım yapmalı 2020


 ABD seçimlerindeki kutuplaşma sebebiyle her iki tarafında seçimi kaybetmeleri durumunda buna itiraz edebilme ihtimali mevcut. ( ABD'de çok sayıda insan hilesiz bir seçimde kendi destekledikleri adayın seçimi kaybetmesinin imkansız olduğuna inanıyor ve tuhaf şekilde bu inanca sahip insanlar her iki partiye de eşit miktarda dağılmış.) Muhtemel kaos ihtimali de altın fiyatlarını destekler. Bir kaos ortaya çıkmazsa bile beklendiği gibi seçimleri Biden kazanırsa Biden'ın vaatleri altını olumlu etkileyebilir diyebiliriz (Biden Başkan olursa altın fiyatları ne olur) fakat Biden'ın vaatlerini rahatlıkla gerçekleştirebilmesi için senatonun da demokratlara geçmesi gerekiyor ama anketler senatonun da demokratlara geçmesi ihtimalini Biden'ın başkanlığı kadar güçlü göstermiyor yani bu konuda bir belirsizlik var.


  Toparlamak gerekirse yatırımcılar dünyada deflasyonun güçlenmesi ihtimalini fiyatlamaya daha meyilli ve deflasyon senaryoları en önemli misyonu insanları enflasyondan korumak olan altını olumsuz etkiliyor.


 Altın fiyatlarını etkileyen bir diğer önemli gelişme ise merkez bankalarının 2010'dan beri ilk defa altın konusunda net satıcı konuma geçmeleri oldu. Dünya altın konseyinin verisine göre 2020 üçüncü çeyrekte merkez bankaları 12.1 ton altın satmışlar. Merkez Bankalarının altın alımları son iki senede rekor kırmıştı. Fiziksel altın talebi (Mücevherat) ve merkez bankalarının talebindeki zayıflama altın fiyatları üzerinde baskıya sebebiyet veriyor. Rusya, Türkiye gibi sürekli olarak altın rezervini artıran ülkelerde bile altın rezervleri uzun süre sonra ilk defa zayıflamış ama bunun nedeni merkez bankalarının altına dair beklentilerinin bozulması mı tartışılır; son yıllarda güçlü altın talebi ile ön plana çıkan birçok merkez bankası (Çin, Rusya, Türkiye vs.) 2020'nin sıkıntıları sebebiyle altın talebini sürdüremiyor veya rezervlerini azaltmak zorunda kalıyor. Merkez Bankalarının altına yaklaşımı için daha normal şartlarda tercihleri ne olacak sorusu önemli fakat sonuç olarak altın fiyatlarını etkileyen en önemli faktörlerden fiziksel altın talebi uzun zamandan beri altın fiyatlarını desteklemiyor; altın fiyatlarını sürükleyen ana dinamik ETF'ler (Kağıt altın) oluyor.




(28.10.20)

Neye yatırım yapmalı: TL'de ayrışma


 Türk varlıkları için zorlu bir dönemdeyiz. Türk Lirası bugün dolara karşı 8.2 değerini test etti. Son zamanlarda ABD'deki destek paketinin çıkamaması sebebiyle güçlenen dolar haberleri basında daha fazla yer buluyor olsa da dolar endeksi bir süredir zayıflıyordu ve emsal para birimlerinde bunun etkisini görüyoruz; haftalık veya aylık vadelerde Türk Lirası zayıflarken emsal para birimleri güçlenmiş.


neye yatırım yapmalı 2020




  Türk Lirasında gerçekleşen fiyatlama ile ABD seçimleri arasında bağ kuruluyor olsa da bu durum da tartışmaya açık olabilir. İyice yaklaşan ABD seçimlerinde Biden'ın yeni başkan seçilmesi ihtimali güçlü görünüyor ve Biden'ın seçilmesi Türk Lirası için olumsuz değerlendiriliyor ki Biden'ın kazanma ihtimali arttıkça TL'de zayıflama görüyoruz yine Biden'ın kazanması senaryosunda bu durumdan olumlu etkilenecek varlıklar arasında sayılan Meksika Pesosu da son bir ayda dolara karşı en fazla değer kazanan varlıklar arasında fakat ABD seçimleri ile arasında bağ kurulan Rus Rublesi veya ons gümüşte seçim etkisini göremiyoruz.

 Dolar tarafına geri dönersek ABD'de destek paketinin en az birkaç hafta ötelenmiş olması dolar için olumlu bir gelişme ama beklentiler doğrultusunda Biden başkan olup ABD'de diğer seçimlerden demokratlar güçlü çıkarsa son zamanlarda konuşulanlardan çok daha büyük bir destek paketi söz konusu olacak ki bu dolar için olumlu bir gelişme değil. ( Daha önce destek paketleri ile ilgili çok sayıda yazı yazdığım için yeni bir yazı yazmak istemedim, eski yazılarımı okumayanlar için daha önce yazdığım bir yazıyı yazının sonuna ekleme yaptım.)


   Doların değerini kısa vadede etkileyecek diğer önemli gelişme ise Avrupa ve Avronun durumudur, önümüzdeki günlerde gerçekleşecek olan Avrupa Merkez Bankası toplantısından avro ile ilgili çok önemli kararlar çıkabilir.


 DSÖ geçtiğimiz günlerde Avrupa'nın yeniden Covid-19'un küresel merkezi haline geldiğine dair demeç verdi. DSÖ'nün açıklamasına göre son zamanlarda dünyadaki vakaların %46'sı, ölümlerin ise üçte biri Avrupa'da görülüyor. Avrupalı yöneticiler uzun zamandır yeni kısıtlamalara taraftar olmadıklarına dair söylemleri tekrarlıyor olsalar da bu söylemlerin piyasalar üzerindeki etkisi zayıflıyor çünkü salgın yeniden Avrupa sağlık sisteminin sınırlarını zorluyor. Avrupa'nın birçok yerinde geceleri sokağa çıkmak yasaklandı, salgından en fazla zarar gören restoran, kafe gibi işletmeler için her gün yeni sınırlamalar ilan ediliyor. Alınan önlemlere rağmen salgının güçlenerek yayılması ve beklentilerin aksine Covid-19 aşısının henüz bulunmamış olması sebebiyle tam kapsamlı karantinaların yeniden başlaması ihtimal dahilinde değerlendiriliyor. 

 2021 yılı, 2020 yılının telafi yılı olması değerlendirilyor ama Çin dışındaki dünyada ancak 2023 yılında ekonomilerin 2019'daki seviyesini aşabilmesi bekleniyor. Avrupa'da yeniden kapsamlı ve uzun süreli karatinalar görülürse bahsettiğim toparlanma hikayesi de büyük yara olacak, bu sebeple gözler yeniden Avrupa Merkez Bankası'na döndü.

 Avrupa'nın daha önceki 1.35 trilyon avroluk yardım paketi henüz kullanılmamış olduğu halde yeni durum sebebiyle Avrupa Merkez Bankası'nın yeniden 500 milyar avroluk bir paket sunabileceğine dair haberler dile getiriliyor. Avrupa'da deflasyon ihtimali zaten mevcut ve ABD'deki destek paketleri doları zayıflatıyor ve doğal olarak da Avrupa'nın deflasyon sorununu güçlendiriyor fakat Avrupa tarafında karar almak ABD'de olduğu gibi kolay olmuyor.

  ECB'nin Perşembe günü toplantısı hakkındaki bir diğer iddia da şu; Avrupa Merkez Bankası'nın bankaların daha fazla kredi vermesi ile ilgili bir çaba içine gireceğine dair spekülasyonlar var.

 FED, ECB vs. bildiğiniz gibi senelerdir ekonomileri desteklemek için çok önemli kararlar alıyorlar ama bahsettiğim kurumlar gaz bastıkça bankalar da frene basıyor günün sonunda da alınan kararlar bir nevi dağın fare doğurması etkisi yapıyor. Daha önce bu konuda şu yazıyı yazmıştım, okumadıysanız okumanızı tavsiye ederim. Ayrıca konu hakkında ayrı bir yazı daha yazacağım. ( FED trilyonlarca dolar bastı, dolar neden düşmüyor )


 ABD tarafında FED'in bir süredir merkez bankası sınırlarının dışına taşacak şekilde bankaları devre dışı bırakarak piyasalara müdahalelerini zaten görüyorduk ve ECB'nin de bu türlü bir yola gireceğinin işaretlerini görüyoruz fakat Avrupa'nın parçalı yapısı sebebiyle aynı uygulamaların Avrupa'da da gerçekleşmesi son derece güç olacak ve mevcut koşullarda benzer adımların atılması son derece gerekli de... (Ayrıntısı için Modern para teorisi)

 

(Ekleme)

   Abd ekonomisinde artan riskler ve destek paketi

Finansal piyasalarda iyimserliğin yeniden güçlendiği bir haftadayız. Geçen Cuma günü ABD'de demokratların yeni bir destek paketi üzerinde çalışmaya başlaması yatırımcıları memnun etti ve teknik olarak düzeltme seviyelerine gelmiş olan Abd borsaları (%10 düşüş) haberle beraber yükseldi. ABD'deki destek paketinin piyasalar için ne kadar önemli olduğunu tekrarlamayacağım zaten birkaç gün önce konu hakkında yazı yazmıştım, yazının sonuna konuyla ilgili link bırakacağım. 


  Piyasalar şu ana demokratların yeni paketini mutlulukla karşılıyor olsa da bu paketin onaylanması bence çok kolay olmayacak; öncelikle bu yeni paket partiler üstü değil ve karşı partiden gelen makul bir teklifi bile ABD'de herhangi bir partinin onaylayacağını pek sanmıyorum. Piyasalar neden mutlu sorusuna cevap vermek gerekirse demokratların geri adımına cumhuriyetçilerden olumlu bir adım gelmesi ihtimali değerlendiriliyor. Hatırlatmak gerekirse ABD'de daha önce Cumhuriyetçiler 1 trilyon dolarlık bir paket hazırlamıştı ama demokratlar bunu kabul etmemişti; demokratların teklifi ise yaklaşık 3,5 trilyon dolar büyüklüğündeydi ve iki tarafta miktar konusunda diretiyordu, demokratlar şimdilik önemli bir geri adım atmış olsa da taraflar uzlaştı demek için erken. Bir de tarafların uzlaşamadıkları tek konu destek paketlerinin büyüklüğü değil, tarafların paranın nerelerde harcanacağına dair ciddi anlaşmazlıkları da var.


 Seçim öncesi cumhuriyetçiler ve demokratlar kendi parti çıkarlarını önceleyen kararlar alıyorlar fakat bu sürüncemenin 2020 kazanımlarını riske attığına dair analizler de başladı. Daha önce  Powell'ın göreve gelmesi ile FED'in Yellen ve Bernanke dönemlerine göre çok zayıf kaldığına dair birçok yazı yazmıştım ama 2020 krizi başladıktan sonra görünüm değişti. FED, krizin başında olayın kavramakta biraz zorlansa da durumu anladıktan sonra adım adım çok başarılı önlemleri uygulamaya koydu hatta çok büyük ihtimal bu planlar uzun zaman önce hazırlanmıştı. Krizin ilk anında ''Zoltan Pozsar'' ismi bayağı dikkat çekiyordu, eski FED çalışanı Pozsar'ın neredeyse söylediği her şeyi Fed uyguladı veya FED'in zaten hazır bir planı vardı eski çalışan bunları FED'ten önce ilan ediyor olabilirdi. FED'in hızlı müdahaleleri 2020 krizinin çok farklı bir kriz olmasını sağladı ama bu kazanımlar ABD'de yeni destek paketinin gelmemesi ile riske giriyor.


 Uzun süredir ABD'de her türlü veri genelde beklenenden iyi geliyordu ama geciken destek paketi sebebiyle halka/şirketlere transfer edilen gelirler zayıfladı bu da ABD ekonomisinde zayıflamayı beraberinde getiriyor. Yazının sonundaki linkte ayrıntılı olarak açıklamaya çalışmıştım, ABD'de kamu işsizlere o kadar güçlü destekler sağladı ki ikinci destek paketinin tartışma konuları arasında paketin ''İşsizliği teşvik etmemesi'' de yer aldı fakat destekler kesilince de işsizlik sorununun etkileri yeniden ortaya çıktı. Geçtiğimiz aylarda ABD'deki işsiz insan sayısı 23 milyonu gördü ve bu rakam şu an 13 milyonun biraz üstüne kadar geriledi bu olumlu olan veri fakat diğer taraftan 2008 yılında ABD'de işsizliğin gördüğü en yüksek rakam mevcut işsizlik seviyesine çok da uzak değildi  (Yaklaşık 15 milyon) yani 2020 krizinin etkisi geçmiş olan hali neredeyse 2008 kadar güçlü.


neye yatırım yapmalı 2020
ABD'de işsiz sayısı


  Hatta hesaba iş gücüne katılımı da katarsak muhtemelen ABD'de şu an sona ermiş muamelesi gören 2020 krizi 2008'den daha ağır olabilir.


neye yatırım yapmalıyım
ABD'de iş gücüne katılım


  ABD'de geciken destek paketi sebebiyle kötü durumda olan şirketlere destek vermek zorlaşıyor. BOFA'nın yüksek getirili veya çöp tahvillerin faizlerini takip ettiği verinin linkini bırakıyorum.(Link) Linkte de gördüğünüz gibi çöp tahvillerin faizleri yükseliyor çünkü son zamanlarda bu varlıklardan milyarlarca dolarlık çıkış oldu. Çöp tahvillere ''Yatırım yapılmaması'' tavsiyesi almış, sorunlu şirketlerin tahvilleridir ve bu şirketlerle sorunlu şirketler arasında bağ kuralabilir. Öncelikle yatırım yapılamaz tahviller literatürde çöp tahvillere olarak anılıyor olsa da günümüzde bu varlıklara bayağı yatırım yapılıyor hatta ABD özelinde son aylarda bu konuda hep rekorlar gördük. Çöp tahviller talep görüyor çünkü yatırım yapılabilir varlıklar reel olarak pek bir getiri sunmuyor. Çöp tahvillerden çıkışın sebebi ise kış mevsiminin yaklaşıyor olmasına rağmen ABD'de henüz bir destek paketi açıklanmamış olmasıdır bu da iflasların artması ihtimalini beraberinde getiriyor. Kış ayları mevsimsel olarak iflasların artabildiği bir dönemdir çünkü bir taraftan ekonomik aktivite zayıflar yani şirketlerin gelirleri düşer, diğer taraftan dünyada birçok şirket yeni yıl planlamalarını önümüzdeki aylarda yapar ve bu sebeple de  bütün dünyada Sonbahar sonu , Kış başı borçların daha yoğun şekilde döndürüldüğü dönemdir tabii ki iflas edenlerin de döndüremediği... Bu zorlayıcı dönemde Amerika'da  kamunun ekonominin arkasında olmaması 2020 kazanımlarını riske ediyor.


 Verdiğim linkte ABD'de destek paketinin önemini altın üzerinden açıklamıştım ama destek paketi bütün piyasalar için önemlidir. Okumadıysanız okumanızı tavsiye ederim. (ABD'deki destek paketi piyasalar için neden önemli)

                     

     (Ekleme sona erdi.)

106 yorum:

  1. beklediğim bir yazı olmuş, teşekkürler. 2008 Krizinden nasıl çıktıksak bir sonraki krizden ben 2008 Krizi de olduğu gibi çıkamayacağımızı düşünüyorum. Buna hiç bir ülke izin vermez. Sömurülen Dünya Bence artık bu yükü kaldıramaz. Herkes Son model eşyalara sahip olmak için bir biriyle yarışıyor ve hava atıyor, insanlığını unuttu. 32 Yıldır Mahalle Bakkallığı yapmaktayım, Her krizde insanlar bizim gibi esnafların sırtından Krizi atlatırlardı. 6 ay para vermeden insanları idare ettiğimiz oldu. Toptancılar da bizden 6 ay para almasa da ayakta kalırdı, Artık hiç bir toptancı değil altı ay 1 hafta içinde para almazsa mal bırakmıyorlar, sebebi Türk Milletinin büyük Marketleri zengin etmesi ama Kıyıda köşede kalan esnafı bitirmesi olarak görüyorlar. Bende aynı şekil görüyorum. 2008 Krizini en iyi hisseden o dönem esnaflarıdır, Belki çoğunluğu Teğet Geçti ama bizleri hiç teğet geçmedi. Şimdi insanlar Bakkala gelip veresiye teklif ediyorlar Herkese veresiyeyi kapattığımızı söylüyoruz. işin Özeti Varlığına Ortak olmadığımız Milletin, Yokluğuna ortak olamayacağımızı geçte olsa anladık. Yazınız için tekrardan teşekkürler. Bu arada Bir sorum olacak. İstanbul Yaklaşımı Hakkında Bir makalenizi Bekliyoruz.

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Bugünlerde yazacağım.

      Sil
    2. Sayın yusuf yüksel şuan altın gramı 350₺ peki şun bile altına girişimine girmek ne kadar mantıklı 🤔

      Sil
    3. Bu türlü sorulara cevap veremiyorum.

      Sil
  2. Güzel bir yazıya, güzel bir yorumla katkıda bulunmuşsunuz Ali Şahin bey.

    YanıtlayınSil
  3. Hocam elinize sağlık peki Küresel bir krizde gümüş altından daha çok fırlıyor ve özelikle JP Morgan gibi bankalar fiziksel gümüş depoluyor? fiziksel altın ve gümüş daha mı mantıklı olur ?

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Sıradan küçük yatırımcının fiziksel değerli maden biriktirmesini gerektirecek bir kriz çok daha farklı sonuçlar doğurur.

      Sil
    2. Neden doğursun küresel krize kendini hazırlıyor bende dahil külçe altın ve gümüş stoğu yapıyorum bankaların %5 karşılığına %95 fazla göstermesi bence hiç normal değil yarın ver bakalım altını gümüsu desek banka vermiyecek bunu

      Sil
    3. Bu konuyu daha önce yazmıştım.(Fiziksel nakit para) Altın/gümüş için de durum farklı değil.

      Sil
  4. Aslinda her ekonomik kriz bir öze dönüştür. Belki de bu ekonomik kriz de bir şefkat tokatı misali iyi gelir. Gerçekten insanlar üretmeden tüketmeye alıştılar rahatlığa alıştılar. Ve cok sukursuz ve nankör olmaya alistilar. Tasarrufun ne olduğunu unuttular.israf bas almış gitmiş. Topraktan uzaklastilar. Çiftçilik ve hayvancilik zor durumda.

    YanıtlayınSil
  5. Güzel yazı,emeğinize sağlık,

    YanıtlayınSil
  6. Ticaret savaşında iyimserlik var eed bu doğru .. lakin büyük ABD şirketleri nakit sikisikligindan dolayı ellerindeki varlıkları satmak zorunda kalıyor ve bunlardan 1taneside altın ..
    Saticakki adam borcunu nakit ihtiyacı ni karsilasin .. böyle degilmi hocam 1haftalik altın düşüşünün sebebi sizcede ??

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Fed piyasanın likidite ihtiyacını fazlasıyla karşılamıyorsa eksik bırakmıyor. Bilanço artışı 250 milyar dolar oldu.

      Sil
  7. 2020 tam bir saatli bomba .. siz Fed aldığı aksiyonları n daha olumlu tarafı yansımadı diyosunuz .. zaten yansimixak ki adamlar kudurmuslar gbi repo fiyatlamasinin üzerinde talep istediler .. fedde mecburen limiti artırdı herhalde .. bu ne kadar sürecek nereye kadar elinde sonunda yetsede yetmesede piyasaya Qe ye gecicekler .. o zaman 1450 de olan onsu bakalım nolcak
    2020 gram hedefim 320 TL ..
    Sizin salt subjektif düşünceniz tam olarak nedir hocam bu konu hakkında ..
    Ve sizin önümüzdeki resesyon kaygısı yla tasarruf lariniz nelerdir Yusuf hocam

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Ben kesinlikle uzun vadede altına karşı olumsuz değilim. Beklentim en az sizinkinden bir tık yukarı ama kısa vadede altına karşı olumsuz fiyatlamalar güçlenebilir. Kenarda para tutacaksam altın tutarım. (1-2 yıl beklemeyi göze alıp)

      Sil
    2. 2020'den geliyorum altın 400 e dayandı ,2021 hedef 500 tl

      Sil
  8. Yarım kiloyu toprağa gömdüm hocam bizde bekliyoruz .d.d
    Saygılar
    Sevgililer

    YanıtlayınSil
  9. Borsadaki şirketlerin gerçekte yaptıkları iş üzerinden kârlariyla..

    Borsadaki hisse değeri çok fena ayristi
    Ve her olumlu olumsuz haber borsayı hep yukarı taşıyor..
    Trumpun ve piyasanın bu durumda bu pozisyonda düşünceleri uyuşuyor..
    Biri seçime gidiyor digeride para üzerinden para kazanıyor..

    Asıl şişmeyi balonu kendileri şuan yapıyorlar.. seçime kadarrr bu saadet zinciri ..
    seçimden sonra bu deve bu yükü çekmez ...

    Ama bir paniğe bakar seçimden öncede olabilir..
    Herseyi değiştirmek ve amerikan rüyasını Amerikalılara yaşatmak için tek bir panik tek bir iğne tek bir kivilcim ..

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Borsaların realiteden kopması da ekonomiler için risk.

      Sil
  10. Hocam powell dün trumpla konuşmuş ..
    Bence artq herşey açık açık yapılıyor..

    Çin ile ABD anlasimicak
    Faiz indirimi ve parasal genişleme istiyor Trump..

    Lakin Fed yani aslında sahipleri tamda çini büyütmek istiyorlar.. artq yeni dünyanın yükselişi Çin'den olmasını istiyorlar..
    FED'in sahipleriyle Amerika savaşta ..

    Amerika para baş genisle diyor lakin çini büyütmek isteyen FED'in babaları asla bu istediklerini tam manasıyla vermiycek Amerikaya..

    Buda dünyada dahada fazla öngerememezlik daha fazla risk daha fazla yatırım erteleme büyüme düşüklüğü v.ss v.ss

    Bu didişme bitmez uzun bı zaman sürer ..

    Bu durumda da tabiki değerine değer katicak olan altının taaa kendisidir ..

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. En azından şunu diyebilirim ki en az bir jenerasyon(25 yıl) Çin'in bugünden daha güçlü bir ülke olamayacağını tahmin ediyorum.

      Sil
  11. Bende tam zıttıni düşünüyorum ..

    Ve bu konuşmamızı panoya kopyalıyorum ..

    Salt Amerika düşüncesinden siyrilmaliyiz .. tel tel dökülüyorlar görmüyor musunuz..

    Hangi ülkede olursa olsun bir beldede bir köyde dahi orayı popülist başkanlar yönettiyorsa orda o işin suyu çıkmış demektir

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Benim Çin'in yükselişinin sona erdiği fikrim Abd veye batıdan bağımsız. Çin efsanevi bir yükseliş gerçekleştirdi fakat bunun en temel sebebi daha önce geçmişte potansiyellerinin çok gerisinde kalmış olmalarıydı ama eski ivmeye geri dönemiyorlar ki bunun için çok ciddi yapısal değişiklikler gerekir.

      Çin'i doksanların Japonya'sına benzetiyorum.

      Sil
  12. Dünyada hiçbir ülkede olmayan mükemmel bir üretme gücü var ..
    Tm su konuda hakveriyorum küresel de bı yavaşlama var ondan dolayı dünya kuculurken çin uretse ne olur.. herkes birlikte kuculuo . .

    Ama bunu birde herkesin büyüdüğü üretmeye başladığında düşünelim herkese. Ticaret fazlası vere vere üretiyorlar..
    Amerika o yüzden çöküyor ensesine oda biliyor çin durdurulamazsa kendisinin duracağını ..

    Mükemmel ucuz iş gücü müthiş bilgi kopyalamasi hız zaman v.ss ..
    Durdurulamaz durmayacak ..

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Aslında bu konu ile ilgili birkaç yazı yazmıştım. Çin'in üretme gücü çok yüksek ama yüksek kalite üretmiyor ve yüksek katma değer üretmeyen üretim orta gelirden fazlasını vaat etmez ki Çin orta gelirin üst seviyelerinde.

      Sorun şu ki Çin çok hızlı büyüdü ve yapısal olarak kişisel fikrim sürdürülemez bir kısır döngü oluşturdu. Aslında dün sizinle konuşurken konu hakkında yazı yazıyordum şu an paylaştım.

      Sil
  13. Bide Yusuf bey ..
    Dünyada bir karınca varsa veya arı varsa o çindir

    Dünyada bir Ağustos böceği kaplumbağa varsa oda Amerika dir..

    Amerika zenginliği refahı bolluğu fazlasıyla yaşadı ..

    İngiltere Fransa Almanya gbi ..

    Şimdi döngü değişiyor .. iyi mülahazara etmek gerekir yaşadığımız dünyayı ..

    Ve nedense herkeste Amerika bişi olmaz düşüncesi hakim ..
    Sizde bunlardan bu düşünce kalıbından cikamiyosunuz ..

    Tüm yazılarınızı beğeniyle okumama rağmen ..

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Ben Abd'e diğer gelişmiş ülkelere göre nispeten olumlu bakıyorum çünkü halen bilimi ve yeniliği elinde tutuyor. Dünyadaki en inovatif şirketler halen Abd'den çıkıyor yine dünyada en kaliteli eğitim halen Abd'de yani avatajlı ama Çin'in yükselişinin sona erdiği düşüncem Abd'den tamamen bağımsız. Ticaret savaşları olmazsa veya daha geniş ifadeyle hiçbir olumsuz faktörün tetiklemesi olmasa da Çin'in çok çok büyük yapısal değişimlere gitmeden efsanevi yükselişini artık sürdüremeyeceği kanısındayım.

      Sil
  14. Soner Yalçın'ın bugünkü yazısını bi okumanızı tavsiye ederim ..

    Sizede kaynak olur yazilarinizda

    YanıtlayınSil
  15. Yusuf bey elimde TL nakit var krizden TL olarak çok zarar gördüm esim ev alarak yatırım yapmamızı söylüyor ben çekiniyorum sizce nasıl yatırım yapmalıyım

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Selamlar.

      Bu sorunun cevabı sizin finansal deneyimize, piyasayı takip etme olanağınıza, tercihlerinize vb. birçok faktöre göre değişir. Konut alacaksanız,açıkçası konutu yatırım olarak değerlendirmek ayrıca karmaşık bir konu.

      Sil
  16. Yusuf bey devlet tahvilinde 200bin civarinda yatirimimiz var sunat ayinda vadesi geliyor sizce bozdurup yastik alti altin almakmi mantikli olur yoksa tahvilde devam etmelimiyiz fikrinizi paylasirsaniz seviniriz

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Selamlar. Daha net bir soru olsa anladığım kadarıyla çerçeve çizebilirim ama al-sat tavsiyesi vermek tercih ettiğim bir şey değil. Saygılar.

      Sil
  17. Hocam, konuta yatırım yapanlar, manipülasyona kanıyorlar gibi geliyor. Sizin fikrinizi merak ediyorum. Yani 2013'te hatırlarsanız konut kredileri dip yapmıştı, aylık 0.62 seviyesine kadar inmiş, buna karşılık, metrekare konut fiyatları da döviz bazında tarihi zirveyi görmüştü.
    Şu anda konut fiyatları dipten döndü ve mesela Bağdat Caddesinde yeni konut arzının da çok yavaşlaması ile son 10 ayda % 30 civarı artış oldu.
    Sizce inşaat sektörü bu kadar kötü durumdayken, konut fiyatlarının bu tür bir artış içine girmesi (belirli lokasyonlarda) toplum olarak hafızamızın zayıflığı ile mi alakalı?
    Biraz da finans bilgimizin, "faiz düşük, döviz de 7.20'de 5.20'ye düşmüştü" şu anda kredi oranları düşük, ev alalım bari.
    Mesela şu düşünülmüyor, kredi oranları düşürülene kadar konut sektörü resmen yaşam destek ünitesine bağlıydı.
    Tekrar kredi faiz oranları artarsa, fiyatlar daha da keskin düşebilir düşüncesindeyim.
    Size yatırım tavsiyesi soranlara bu konuda bir yazı yazarsınız belki.
    "Kredi oranlarının konut fiyatlarıyla ters korelasyonu ve kredi oranlarının bu seviyede ve daha düşük seviyede kalmaması ihtimalinin konut sektörüne olası etkileri" aklıma gelen bir yazı konusu.
    Konut sektörü kredi oranlarına eskisinden de hassas durumda ve bunu tehlikeli görüyorum.

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Şu an konuta olan talep yatırımdan çok ertelenmiş ihtiyaç kaynaklı gibi duruyor; konut fiyatları dipten döndü ama seçici olunmazsa halen cazip değil. Konutta son durum nedir şu an emin değilim konut satış ve fiyatlarını önemli bir değişken(mb faizi) olmadan gözlemlemek lazım.

      Sil
    2. Hocam ertelenmiş talep gözleminiz çok yerinde, bu hususu gözden kaçırdığıma şaşırdım, özellikle Bağdat Caddesi gibi gözde lokasyonların her zaman alıcısı olur, ve Cadde'de gerçekten ertelenmiş bir talep vardı, şu anda faiz oranlarının cazibesinin-Marmaray'ın ve yeni arzın çok azalması artış için iyi bir ivme sağladı. Gerçekten bütün faktörleri göz önüne alarak analiz yapmak çok önemli. Ertelenmiş talebin olmadığı yerlerde, hala hareket yok, bu da gözleminizi destekliyor.

      Sil
  18. Benim şuan 100.000 tl sermayem var . Bu sermayeyle 6-9 ay sürede en çok hangi yolla kazanırım. Altın veya dolar anlık kurundan düşme ihtimalindeki düşünceniz nedir? Siz olsanız hangi yolla bu parayı kazança dönüştürürdünüz? Şimdiden teşekkür ederim

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Yazdığım bütün yazılarda az-çok bu sorunun cevabını vermeye çalışıyorum ama sizde takdir edersiniz ki doğrudan cevap vermek çok tercih edilrn bir yol değil. Ben bu soruya bir cevap veririm ama. iki gün sonra bu cevabı tamamen değiştirecek bir gelişme olmayacağının garantisi yok ve düzeltme tapmak istersem bunu sağlayabileğim bir iletişim kanalımız.

      Soru şu şekilde olsa "Şu vadeye kadar belirleyici gelişmeler ne?" anladığım kadarıyla cevap veririm.

      Sil
    2. Şahsi fikrinizde olsa paylaşmanızı dilerim. Peki ya bu 2 hafta içinde belirleyici gelişmeler neler? Süreçte öneriniz nedir?

      Sil
    3. Yorumla açıklamak biraz zor. Twitter'dan iletişime geçebiliriz.

      Sil
  19. yatırım denince hep altın, döviz, borsa, mevduat, tahvil konuşuluyor ben en iyi parayı kaldıraçlı mortgage ile emlak konut yatırımında geri aldım son 5 yıl ve son 2 durgunluk yılında.. Farklı bakış açısı gerekiyor kanımcaben 100000 peşin koyunca bankalar bana 400000 yani peşinatımın 4 katı 10 yıl vadeli 0,79 aylık faizli kredi açıyor KKDF filan yok. Konutu %20 ucuza alabiliyorum alın dolar ve hisse senetlerinde 100000 tl varsa o kadar.. birde kira alıyorum yılda yarıtırımın yüzde 6 sı kadar tutuyor Türkiyede ev fiyatının 200 aylık kira eşiti oluyor buda ayda % yarım demektir..ev fiyatları ortalama yüzde 12 nominal artış alıyor türkiyede.. Mortgage la aldığım ev %100 fiyatı arttığı zaman peşinat param değil bankadan aldığı tüm kredi dahil bedel %100 artmış oluyor. Bu meyanda aldığım evlerden 2 tanesinde ROI sermaye geri dönüş hesapladım bu durumda peşinatlarım ve aylık mortgage ödemelerim eksi kira gelirlerim..ve nihai ev fiyatı getirisi o günkü rayiç satış fiyatı ortasını aldım.. 2017 2018 arası mortgage ile aldığım evlerde %148 2014 te aldığım evde %258 nakite getiri almışım.. bankalar nominal yıllık yüzde 25 verince herkes mevduata koşmuştu :) Ben yüzde 50 den fazla aldım. bu arada peşin ev asla önermiyorum çünkü orada mortgage kaldıracı çalışmıyor zira.. sorular varsa kanalıma beklerim..selamlar bol kazançlar .. https://www.youtube.com/channel/UCHExW8VqaE0a3W0kwSe_BXg?view_as=subscriber

    YanıtlayınSil
  20. Aslında en güzel ve herşeyi açıklayan kısım burası

    Fed'in ve diğer büyük merkez bankalarının yıllardır gerçekleştirdikleri hiçbir teşviki geri alamadıklarını hesaba katınca Fed'in repo operasyonlarının gerçek bir QE'e dönüşmesi de bir ihtimal.


    O ya lı yor larrr..
    Bu çok nettt

    YanıtlayınSil
  21. Qe' geliyorrrrrrr ..

    Hazır olun hiper enflasyona ..
    Altın alın alınız aldiriniz tutun tutunuz tutturunuz..

    Fed bile eli kolu bağlı piyasanın istediğini vericekkk..

    Dünya şuan bir krizi yaşamaya hazır değil ötele babam modunda ..

    Petrol tahviller altın borsa herşey satılıyor değer kaybediyor..

    Mart ortasi Qe' demezse fedddd bak o zaman görün piyasa napicak mahvedicekler herşeyi iyice satacaklar ..

    Önemli bir ihtiyaç varsa şuan alinmali 100olan 200olcak .. maaşlar gelirler artan fiyat balonları na yetisemeyip geriden geldihi için yine ezilen orta işçi sınıfı yani siz biz olcak ..

    Lütfen bundan sonraki yazılarınızı artq. İnsanları bu duruma hazırlayın hocam ..

    Kamuya yazıp kamuyu bilgilendirip biraz daha atak tavsiyeler bekliyorum sizden ..

    Sağlıcakla margin debt :)

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Para arzı artacaktır ama enflasyon zor ! Qe'lerin 2008'in tekrarı şekilde fiyatlamakar doğuracağı konusunda şüphelerim var.

      Sil
    2. Görürsünüz .. bugün rasgele bir telefon ev yada araba fiyatlarını bugünün rakamıyla referans alın..

      Yine böyle bı başlık actiginizda bubyazinizi alintilicam ..

      Kiii zaten siz daha geçen hafta Fed korona virüs etkisini bekler verilere bakarlı konusuodunuz ..

      Bende brklencek bişi kalmadı Qe' grliyyor diye konuşurken konustugumuzun akşamı Fed 50 indirdi haftayada indirecek ..

      Siz FED'in ağzına açıklamalarına bakiosujlnux ... Adamlar ise göstere göstere milleti kandıra kandıra iş yapiolsr .. faiz artıran Fed bir anda dönüp faiz indirmeye başladı hatirlsyinnn ..

      Bence iyi yalın bir yazicisiniz lakin soru cevap kısmında yazdiklariniz ile çok celisiosunuz ..

      Siz enflasyonist bir ortam olmucak diyln bu başlık altında yorumlarımızı okuyanlar çok geç değil yazın fiyatların altında ezildigini sizde hayatınızda hissediceksiniz ...

      Net yaziosunuz ama fulu konusuosunuz ..

      Sil
    3. Kavramlar ile ilgili sorunlar yaşıyoruz. Şimdi QE enflasyonist olmaz olsa olumlu bile olur ama bu dünyada böyledir. Türkiye'nin enflasyon dinamikleri çok çok daha farklı. Türkiye'yi değerlendireceksek durum tabii ki çok flu çünkü senaryolara göre resim anormal seviyede değişebilir. Fed büyük ihtimal QE yapacak ama bu 2008'deki gibi bize fon yağmuru olarak mı dönecek yoksa o kadar da büyük olmayan bir QE mi? İki senaryoya göre bizde enflasyon senaryoları tamamen zıt o yüzden sadece QE geliyor çok iyi ya da kriz geliyor çok kötü Türkiye'de pek tutmaz gibi düşünüyorum. Gelen program son derece belirleyici.

      Bir de likidite problemi var ki oraya hiç girmiyorum.

      Sil
    4. Tm hocam dedignz gbi olsun ..

      Hayatınızdaki yansimalarda görüşmek üzere

      Sil
  22. Yusuf hocam merhaba öncelikle yazılarınızla bizi aydınlattığınız için teşekkürler. sıkı bir takipçiniz olduk. uzun vade de 1 veya 2 yıl hatta 3 yıl beklemek şartıyla enflasyona karşı paramızı korumak için gram altın mı yoksa döviz mi mantıklı teşekkürler. cevabınız yatırım tavsiyesi değildir :)

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Çok net senaryolarda bile riski azaltmak hep daha iyidir o yüzden tek ürün yerine yatırımları dağıtmak sizin dahadaha huzurlu yatmanızı sağlar.

      Soruya gelince cevap resesyon beklentisine göre değişir. Siz resesyon bekliyor musunuz ? Ne zanan için bekliyorsunuz?

      Sil
    2. Öncelikle de selamlar.

      Sil
  23. Hocam cevap için teşekkür ederim. çok net senaryolar da bile tek ürün yerine yatırımları dağıtmak bizim daha huzurlu yatmamızı sağlardan ne anlayalım. yani döviz ve gram altın mı yoksa buna eklenecek başka yatırımlarda mevcut olmalı mı yani gayrimenkul borsa gibi ? evet 2020 yılın da resesyon olacağını düşünüyorum.

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. bu sorunun cevabı kişiye göre değişir. Devamlı olarak ekranın önünde olabilmek ya da olamamak; sabır vb. faktörler ele alınmadan sizin için en karlı olabilecek yatırım nedir bu sorunun cevabı zor.

      Bunun ötesinde amaç sadece serveti korumak ise bir varlık yerine bir sepete yatırım yapılırsa kardan bir miktar feragat edilir ama kesin bir getiri sağlanması beklenir.

      Mesela en sık yapılan yatırım altın/dolardır çünkü bir birleriyle ters korelasyon içindedirler veya bir birine uç senaryolarda prim yapmaları beklenir.

      Sil
  24. Hocam cevabınızı bekliyorum ?

    YanıtlayınSil
  25. çok teşekkür ederim Yusuf hocam saygılar.

    YanıtlayınSil
  26. Öncelikle Merhabalar Yusuf bey;

    Benim de inandığım bir resesyon ihtimali var. Bu durumda para arzında artış ihtimali ve merkez bankasının faiz indirme refleksi ağır basar kanaatindeyim.

    Bir de merkez bankasının ihtiyaç kredilerindeki patlama nedeniyle, ithalatı kısma gerekçeli, kredilerde kısıtlayıcı düzenlemelere başvurma ihtimali konuşuluyor.

    Tüm bu ihtimaller doğrultusunda TL bazında borçlanma için en uygun zaman aralığına yönelik bir öngörünüz var mıdır?

    Kişisel kanaatim; en geç 2021 yılında, ülkeye para girişini saglamada faiz artırımına gitme zorunluluğunun doğacak olmasıdır. Bu nedenle öyle bir zamanda borçlanmalı ki faiz oranlarındaki ve enflasyondaki dalgalanmaları lehte çevirebilmeli.

    Böyle bir zaman diliminin yakın dönemde var olacağını düşünmekteyim fakat öngörüde yetersiz kalıyorum. Sizin bir öngörünüz var mıdır, hangi gelişmeleri alamet olarak baz almalıyız?


    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Türkiye'de faizlerin inmesini beklemek yanlış olmaz ama bunun hakkında net öngörüde bulunabilmek için öncelikle büyük merkez bankalarının net şekilde kararlarını öğrenmemiz lazım.

      Sil
  27. Selam margin debt :)
    Siz yeninyazinizi yayinlamisken Fed faizi sıfıra artı parasal genişleme Qe' başladı hayirlsii olsun ..

    O kadar kojustugunuz olmaz bekler felan dediğiniz olay tamda bugün gerçekleşti ..

    Dediğim gbi bazen yazmak algıları olanları bitenleri perdeleyebilir sizde tamda bu oldu ..

    Mükemmel bir konu arastrma yazicisniz müthiş şekilde istifade ettim çokta bilgilendim lakin siz dünya konjukturunde olup bitenleri bir kitap bir roman gbi giriş gelişme sonuc olarak degerleriosunuz .. çünkü perdelisinz ..

    Giriş oldu gelişmeden Fed sonuç yaptı..

    Şimdi altın zamaniii az biraz bekletyin

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Araba piyasası da uçmuş durumda 20 bine aldığım araba 30 bine satışta internette bu daha ne kadar devam eder daha daha artar mı sizce satıp altına mı yatırım yapmalıyım yoksa araba dursun mu köşede uzun vadede hangisi daha karlı :)

      Sil
    2. Araba piyasası ile ilgili bir yazı yazmıştım. Merkez bankası zorunlu karşılık kararı olarak aratırsanız bulabilirsiniz. Bunun yanında ben piyasadaki önemli gelişmeleri paylaşıyorum. Tavsiye vermiyorum.

      Sil
  28. SP ve Dow future düşüyor ters teptiii :))
    Salak Fed yine panik yaptırdı ..

    Abi dünya adamların ağzının icind bakio ama yonetemiyolar artq Fed itibari kalmadı küresel cokus coming soon ..

    Mardin debt :)

    YanıtlayınSil
  29. Merhabalar. Şu dönemde dip yapan köklü hisselere yatırım yapmak hakkında düşünceniz nedir? Her zaman olduğu gibi bu krizi fırsata çeviririz mantığı ne kadar işler? Senaryo ve bu işin mantığını açıklarsanız sevinirim. Ayrıca 2019da gram altın 320 lira beklentisi olan arkadaşı tebrik ederim :)))

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Geçmişte yaşanmış olayları yargılamak kolay ama yaşayınca aynı şekilde değerlendirmenin çok da kolay olmadığını görüyoruz. Kategorik olarak dip aramak bana mantıklı gelmiyor ve dipten mal almanın profesyoneller için bile bilgiden çok şansa bağlı olduğuna inanolıyorum. Ben fırsatların her zaman olduğuna, olacağına inanıyorum o yüzden benim için sermayemi korumak her zaman daha önemli.

      Sil
  30. Hocam başlığı güzel atmışsınız, yalnız çok fazla bilgisi olmayan küçük yatırımcı için, 2020 mart-nisan-mayıs ayları için hangi enstrümanlara yatırım yapmasının, ellerindeki birikimin değerini en iyi nasıl koruyabilecekleri kısmı net değil. Kısacası birikimimizin değerini koruyabilmesi için yatırım tavsiyeniz nedir? net olarak.

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Selamlar. Ben insanlara tavsiye vermiyorum yatırım yaparken neye dikkat edilmesi gerektiğini paylaşıyorum. insanlara tavsiye vermek belli kurallar içinde devletin izin verdiği bir olay.

      Sil
  31. Hocam peki sınırsız para ortamında özellikle Türkiye için bankalardan yüksek kar bekler miyiz covid salgını sona erdikten sonra?Piyasanın kalbi Banka hisseleri sağlam mıdır?Tavsiye olarak değil bu konuda bir yorum yapabilir misiniz?

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Covid-19'un etkileri bence çok daha bilinmez; beklentiler çok sınırlı veri ve gerçekleşme ile ifade ediliyor. Bekleyip görmez lazım.

      Sil
  32. Hocam şu an neye yatırım yapmalıyım

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Bu soruya takdir edersiniz ki cevap vermek zor. Ben dikkat edilmesi gereken noktaları belirtiyorum; çıkarım yapmak okuyucuya kalmış.

      Sil
  33. Sayın hocam şuan en mantıklı yatırım sizce hangisi altın mı euro mu dolar mı sizden cevap bekleyecem üstadlarımdan 🤔

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Selamlar. Bu türlü sorulara takdir edersiniz ki cevap vermek zor.

      Sil
  34. Yanıtlar
    1. Ben bir şey alayım mı sorusuna cevap vermiyorum. Ben önemli gelişmeleri yazıyorum; sonuç çıkması gerekirse çıkarmak okuyucuya kalmış.

      Sil
  35. Teşekkürler uzun yazı olmuş ama okudum

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Rica ederim. Paylaşım sık sık güncelleniyor o yüzden yeni okuyucular için biraz uzun olabilir kusura bakmayın.

      Sil
  36. Sayın hocam yazınızı büyük bir keyifle okudum.. birkaç kez daha okuyup ince dallarına kadar özümsemek gerekiyor.Çok teşekkür ediyorum. Size genel bir soru sormak istiyorum.. Resesyon durumu küçük ekonomiye sahip ülkeleri mi yoksa ekonomisi ileri ülkeleri mi daha çok etkiler?

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. bu sorunun cevabı hangi kriz ve hangi vadede sorularına göre değişebilir diye düşünüyorum.

      Öncelikle her krizde küçük veya gelişmemiş ekonomiler öncelikle olumsuz ayrışırlar ama örneğin 2008 gibi şartların ortaya çıkması sonrası orta-uzun vadede kayıplar fazlasıyla bahsettiğim ülkeler için telafi edilmişti. İçinde bulunduğumuz şartlarda aynı senaryo aynı iyimserlikte gerçekleşmeyebilir.

      Sil
  37. Yanıtınız için çok teşekkür ederim.. Bizi iyi günler beklemiyor.. onu anlıyorum!

    YanıtlayınSil
  38. hocam bir sorum olacak fed faiz artımında bulunacağını duyursa, aynı zamanda tcmb tl cinsinden tahvil alımını azaltsa dolar yine de yükselir mi?

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Yanlış anlamıyorsam kabaca hangisi ağır basar diye soruyorsunuz; kişisel fikrim FED'in faiz artırımları günümüz koşullarında hep daha ağır basar ama ayrıntılar da önemli tabii ki.

      Sil
  39. Bu yorum yazar tarafından kaldırıldı.

    YanıtlayınSil
  40. Borsa İstanbul’da işlem göre hangi hisselere yatırım yapardınız Nedenleri ile açıklar mısınız. Ayrıca yaptığınız bu yatırımdan uzun vadeli ve kısa vadeli beklentilerinizi söyler misiniz?

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Borsalar için çok iyimser bir dönemin yakın gelecekte ortaya çıkacağını tahmin ediyoruml ama BİST'e gelince şu an gerçekleşen durumu anlamakta zorlanıyorum ve istisnai bazı hisseler dışında BİST-30 dışında yatırım yapmayı tercih etmem.

      Sil
    2. hocam ben bankacılık ve sigortacılık programı öğrencisiyim ve bu konu hakkında araştırma ödevim var bana daha detaylı bir şekilde yardımcı olursanız çok sevinirim

      Sil
    3. Hatice Hanım geniş başka bir zamanda olsa elimden geldiği kadar yardım ederdim ama bu dönemde bu üniversiteler uzaktan eğitim yaptığı için birçok öğrenci benzer sorular soruyor. Bütün zamanımı sadece bu türlü sorulara cevap vermeye ayırsam yine yeterli olmayacak o yüzden uzaktan eğitim süreci sona erene kadar dersler hakkında gelen sorulara cevap vermeme kararı aldım. Yardımcı olamadığım için özür dilerim.

      Sil
  41. Borsa istanbulda işlem göre 3 hisseden hangi hisselere yatırım yapardınız nedenler ile açıklar mısınız ayrıca yaptığınız bu yatırımdan uzun vadeli ve kısa vadeli beklentileriniz nedir

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Soru biraz karmaşık olmuş ama ben hisse adı yazan biri değilim. Başka bir konuda araya karışmamışsa blogumda şimdiye kadar hiçbir hissenin adının geçtiğini sanmıyorum.

      Sil
  42. Yusuf Bey merhaba, ilgiyle yazilarinizi takip ediyorum.
    Altin grami 414 tl'lerde. acil ihtiyac olmayan tl birikimimizi bir an once altina donusturmeli miyim yoksa, dusme egilimi olur mu?

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Selamlar. Ben bu sorulara prensip olarak cevap vermiyorum bir de şunu eklemem gerekiyor; bu sorunun cevabı kişiliğinize, finansal okur yazarlığınıza , kar beklentinize, müdahale imkanınıza(mesai) ve sayamayacağım birçok faktöre göre değişir. Bunları bilmeden de cevap vermek bana ağır vicdani rahatsızlık veriyor.

      Sil
    2. Hakli bir yaklasim, anliyorum sizi.Sadece yukselme trendinin tahmini ne kadar surebilecegi hakkinda tavsiye verebilmeniz cok iyi olurdu.

      Sil
    3. Trendi soruyorsanız son günlerde takip etmedim tekrardan bakmam gerekiyor fakat yükselme trendinin destekleri muhtemelen 1.800 doların bile altında. trend şu an çok güçlü.

      Sil
  43. Hocam merhabalar, Ekim ayıyla birlikte bankaların sendikasyon ödemeleri geliyor malumunuz. TCMB'nin yayınladığına göre toplam kredi borcu sene sonuna kadar 12 Milyar $. Aşağı yukarı 8 Milyar $'ı bankaların. Bankalar bunu nasıl döndürür? Yüzde kaçını öderler? Bu ödemelerin TL'ye etkisi ne olur sizce?

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Selamlar. Sorduğunuz sorunun cevabını bilmiyorum, bilenin de olduğunu pek sanmıyorum çünkü bu olayın bir tarafında bankaların hedefleri var diğer tarafında ise piyasa şartları var ve bu şartlar bankaların hedeflerini de etkiliyor. Sendikasyonlar ne kadar düşük oranlar döndürülür ise doğal olarak TL de o kadar baskı altında kalıyor. Sendikasyonlar makuliyetten uzak maliyetle çevrilirse o da makro ekonomik görünüme zarar verebilecek bir durum.

      Bir de sadece bankaların değil özel sektörün de ödemeleri bu mevsimde nispeten yüksek... TL'deki hareket bu durumdan tamamen bağımsız değil.

      Sil
  44. Kıymetli hocam öncelikle bilgiler için teşekkür ederim. yorumlarda dikkat ettim hiç kimse yatırım fonları hakkında sormamış. Tefaş fonları da denilen bu yatırım sonlarını ben yeni keşfettim. İyi bir yatırım aracı olduğunu düşünüyorum. Genel anlamda bir değerlendirmenizi arz ederim. Şimdiden teşekkürler.

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Rica ederim. Yazmak istediğim bazı konularda bir makaleyi dolduracak kadar bilgi sunmakta zorlanıyorum ama dikkat çekici bir ayrıntı yakalarsam yazmaktan mutluluk duyacağım bir konu. saygılar.

      Sil
  45. Merhaba Yusuf bey,
    Türkiye'nin 200 baz puan faiz artırımından sonra negatif faiz bölgesinden çıkacagından bahsetmişsiniz.Ancak Tuik verilerinin çok gerçekçi olmadıgını da biliyoruz.Konuyu siyasete çekmek istemiyorum ancak yatırımlarını vadeli mevduatta değerlendirenlerin gerçekten enflasyondan arındırılmış faiz kazancından söz edebilmek için çok daha yüksek bir faiz artırımı gerekmez mi?Vadeli mevduat yatırımcısının bu durumun farkında olmaması realiteyi değiştirir mi?Piyasalar faiz artışının miktarına tepki verirken bu konu nerede duruyor?Gerçekten bilmediğimden,öğrenmek için soruyorum.Şimdiden teşekkürler.

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Çok haklısınız, Çoğu insan enflasyon = Döviz kurları fikrinde ve doğal olarak döviz kuru mevduattan daha cazip olmadığı müddetçe TL'e yeterli dönüş olmuyor.

      Sil
  46. Hocam merhaba benim sorum Vioptaki vadeli fiyatlar spot fiyatları taşıyabilir mi?Mesela daha önce uygulanan %1 kambiyo işe yaramamıştı.Ya da Borsadaki açığa satış yasakları falan.Ve bazen hisselerden spot fiyatlarda çıkış olmasına rağmen fiyatlar yükselebiliyor.Bankalar alım emirlerine viopa iletse spot fiyat artmaz mı acaba.Bunu hep merak etmişimdir.Teşekkürler

    YanıtlayınSil
  47. Selamlar. Soru biraz karmaşık olmuş ama anladığım kadarıyla vadeli piyasanın bazı dönemler spottan kopmasını sormuşsunuz bu aralar böyle bir şey yaşanmıyor, vadeli piyasalar spota bağlı olsa da sonuçta ayrı bir piyasa ve arz talep değişimlerinden etkileniyor. Yakın zamanlarda gördüğümüz tuhaflıkların sebebi ise nispeten sığ piyasa olması ve Türkiye'de hedge imkanlarının anormal derece sınırlanmasının saçma sapan fiyatlara sebebiyet vermesi olabilir.

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Hocam çok teşekkür ederim ilginiz için aslında şunu sormak istedim.Örneğin Garanti bankasının hissesine açığa satış yasağı geldiğini düşünürsek Spekülatörler ellerinde satacak Garan hissesi olmasa bile Vioptaki kontratları açığa satarak spot fiyatı düşürebilir mi?Teşekkürler.

      Sil
    2. Tam bir ilişki kurmak zor çünkü olağanüstü şartlarda doğal olarak ilişkiler, korelasyonlar çalışmıyor.

      Sil