22 Temmuz 2019 Pazartesi

Merkez Bankası Ne Kadar Faiz indirmeli

 Önümüzdeki Perşembe günü Temmuz ayı PPK toplantısı gerçekleşecek; bu toplantı yeni Merkez Bankası Murat Uysal’ın da ilk toplantısı olacak. Merkez Bankası’nın çok uzun zamandır gerçekleştirmesi beklenen faiz indirimlerine bu toplantı ile başlaması bekleniyor; piyasa Merkez Bankası’nın 250 baz puan (%2.5) faiz indirimine gitmesini bekliyor.

Merkez Bankası ne kadar faiz indirimine gitmelidir?




 Merkez bankalarının uygulaması gereken faiz enflasyon hedefine göre değişir; Türkiye’de enflasyon hedefi %5’tir, bu hedef çok uzun zamandan beri sabittir fakat Merkez Bankası günümüzde bu hedefe ulaşılabilir bir politika izlememektedir ki bu hedefe ulaşmak günümüzde pek mümkün değildir, geçmişte enflasyon kısa vadeli %7’nin altını gördüğü dönemde bile Merkez Bankası yazılı hedefe ulaşmak için çaba göstermemiştir yani %5 enflasyon hedefi aslında bir niyet beyanıdır yorumu hatalı olmaz. Türkiye’de şu an ekonomi yönetiminden gelen net mesaj enflasyon hedefinin tek haneli olmasıdır yani %9.999999.... bizim için makul bir seviye olacaktır, mevcut enflasyon oranı ise yuvarlak hesap %15.75’tir. 


 Bir ekonomi enflasyon hedefinden uzaklaşıp enflasyon kontrolünü kaybettiği dönemler merkez bankaları soruna şok faiz artırımları ile müdahale ederler;  Merkez Bankası faizleri %24'e çıkardıktan sonra küresel konjonktürün de değişimi sebebiyle enflasyon>yerel para birimi değer kaybı>enflasyon kısır döngüsünden çıktık fakat şu an hatalı bir politika değişimi bizi aynı kısır döngüye sokabilir, diğer yandan özellikle özel sektörün yaşadığı ciddi bilanço(borç) sorunu sebebiyle şartlar oluştuğu halde gevşemeyi erteleme çok mantıklı bir tercih değildir.

Merkez Bankaları enflasyon hedefine nasıl ulaşırlar?



 Dünyadaki örnekler bize merkez bankalarının enflasyon hedeflerine ulaşmak için basit bir formül uyguladıklarını gösteriyor, enflasyon hedefinde kontrol kaybı yaşayan bir merkez bankası,  enflasyon hedefine ulaşması için hedef enflasyon ile mevcut enflasyon arasındaki fark kadar reel faiz uygular; bu formül Abd’den Brezilya’sına gelişmiş veya gelişmekte olan birçok ülkede uygulanıp başarılı olmuştur.(Şok faiz artırımı) Enflasyonda kontrol sağlandıktan sonra ise aynı formül baz alınarak faiz indirimlerine gidilir. Türkiye örneğinden yola çıkarsak Türkiye’de mevcut enflasyon %15.75 iken Merkez Bankası faizi %24’tür; enflasyon hedefi ise %10’dur.(bir tık altı ama yuvarlak hesap 10 diyebiliriz.) bu durumda Türkiye’nin mevcut hedef ve enflasyon sebebiyle uygulaması gereken faiz oranı %21.5’tir ve piyasa beklentisi olan 250 baz puan indirim için uygun bir ortam mevcuttur fakat Merkez Bankası’nın tercihi  ise farklı olabilir çünkü 
Merkez Bankası’nın yapacağı faiz indiriminin Türk Lirasına yapacağı olumsuz etki sebebiyle faiz indirimlerinin cari fazla verdiğimiz ve güçlü baz etkisi sebebiyle enflasyonun düşeceği yaz ayında yapılması tercih edilebilir yine geleneksel olarak Türk Lirası için olumsuz geçen Sonbahar ayında yapılması muhtemel faiz indirimleri öne çekilebilir. 2019 sene sonu enflasyon beklentisi %15’e göre yıl sonuna kadar faizlerin toplam 400 baz puan düşmesi gerekir(Beklentiler değişmezse)  ama piyasa beklentisi 600 baz puan indirim. 

Twitter: Yusuf Yüksel 



Facebook: Yusuf Yüksel 

2 yorum:

  1. Bugun 425 baz puan indirildi ve 19.75 faize geriledi.bunun acilimi enflasyon mu iyiye gidiyor diye indirildi bu kadar yuksek bazda.sizin dediginiz 250 baz civari neden dusunulmedi?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ana faktör küresel konjonktürün Türkiye'yi destekliyor olmasıdır; biz PPK'a odaklandık ama bugün Avrupa Merkez Bankası çok güçlü şekilde parasal gevşeme(para basma) işareti verdi bu durum küresel ekonomik distem için kesinlikle hayırlı değil (Japonya neden resesyondan çıkamıyor paylaşımını okumanızı tavsiye ederim.) fakat pragmatist bakışla Türkiye açısından son derece destekleyici.

      Sil

Yusuf yuksel