2 Mart 2020 Pazartesi

2020 Abd Seçimleri

(30.01.20)

Ön not: Geçmiş bir yazı ama gereklilik sebebiyle başa çektim.


Bernie Sanders 2020 Abd Seçimlerinde neden ön plana çıktı



 İddia şirketleri 2020 Abd seçimleri için Demokrat Parti  başkan adayı olarak en fazla Bernie Sanders'a şans vermeye başladılar. Bu başlıktaki en son yazıda Bernie Sanders'ın 2020 Amerika seçimlerinde en güçlü aday olmadığını ama en kilit aday olduğunu ifade etmiştim fakat gelinen noktada Sanders en güçlü aday olmaya doğru da gidiyor. Demokrat partinin adayı için şimdilik Sanders ismi ön plana çıksa da önümüz ay itibariyle başlayacak ön seçimler belirleyici olacak fakat ön plana çıkan adaylar arasında Sanders - Warren ikilisinin politik görüşlerindeki yakınlık oyların konsolide olma ihtimalini ve bu iki adaydan daha popüler olan Sanders'ın şansını artıyor.

 Normal şartlar altında birçok açıdan Trump ve Sanders'ın geçmiş başkanlar ile kıyaslayınca son derece müstesna kişilikler ve bir dünya dezavantaja sahipler ama biri aşırı sağ, diğeri aşırı solda olan iki aday da aslında farklı kesimlerde aynı damara dokunuyorlar. Sanders, ironik şekilde (fazlasıyla yaşlı) gençlerin daha adil Amerika isteğini temsil ederken Trump da yine ironik şekilde (yaşlılar ''normal'' kişilere oy vermeye son derece meyillidirler.) yaşlıların Amerika'nın daha adil bir ülke olduğu zamanlara olan özleminden nemalanıyor.(Make Amerika Great again)

 Trump veya Sanders 2020 Abd seçimlerinde başkan olabilecek mi bilinmez ama Amerika'daki dip dalganın Amerika'da ve dolaylı olarak dünyada daha adil bir düzen talebi siyasetçilerin görmezden gelmeye devam edemeyeceği bir olguya dönüşüyor. Peki Abd'de neden gittikçe kuvvetlenen bir gelir adaletsizliği tepkisi var?

(Not: Bu yazıyı başka bir konu için yazmıştım ama gerekliliği sebebiyle bazı rötuşlarla buraya taşıdım.)

Amerika'da gelir dağılımı adaletsizliği

 Ben Abd'deki gelir adaletsizliğini yazacağım ama Amerika'nın dünyanın herhangi bir yerinden tek farkı istatistikler ülkesi olması sebebiyle efendilerin modern kölelerden, köle olduklarını gizleyememesidir yoksa dünyanın her yerinde resim aşağı yukarı Amerika gibidir.

 Öncelikle konuya farklı noktalardan girip sonra gelir adaletsizliğine geçeceğim. Dünya borsalarının değeri şu an için 88 trilyon doları aşmış.




2020 amerika seçimleri

 Bu sitede onlarca makalede borsalar ile küresel likidite arasındaki bağı açıklamaya çalıştım o yüzden bu yazıda yeniden borsalar ile küresel likidite arasındaki çok çok güçlü bağı tekrardan açıklamaya çalışmayacağım fakat itirazı olan olursa kendisini veri bombardımanına tutabilirim; rahatlıkla söyleyebiliriz ki günümüzde borsaların prim yapmasını etkileyen en güçlü faktör küresel likidite yani büyük merkez bankaları öncülüğünde merkez bankalarının 2008'den beri bastığı 15-20 trilyon dolardır.( Kabaca 15 trilyon dolar rezerv para birimleri, kabaca 20 trilyon dolar toplam artış.) 


 Bütün dünya borsaları 2008'den beri parti yapıyor, bu güzel ama Abd'deki durum çok daha iyi durumda... Mart 2008'den beri Abd borsalarının göstergesi olan S&P 500, dünya borsalarının göstergeleri arasında kabul edilen MSCI World ETF'ine göre (Abd varlıklarından arındırılmış şekilde) 6.77 kat daha fazla prim yapmış ki bu tarihi rekor ve on yıldır artan/ artmaya devam eden bir rekor yani borsalar akıl almaz şekilde prim yapıyor ve bunun kaymağını ABD borsaları yiyor. Borsalar neden akıl almaz şekilde prim yaptığına gelince 2008 krizini basitçe hatırlamak gerekiyor.

 Paylaşımda gereksiz ayrıntılara yer vermemek için bazı noktaları atlıyorum ama 2008 Krizinde toplumun belki %99'unun herhangi bir payı yok. 2008'e yol açan insanlar toplumun %1'i bile değildi ama 2008 Krizi kapitalizmin gördüğü en büyük tehlikeydi ve trilyonlarca dolar servet kaybına, 10 milyon Amerikalının işini, servetini kaybetmesine yol açtı. 2008'e hiç girmeyeceğim ve 2008 Krizi'ni çok sade olarak anlattığımı düşündüğüm şu linki bırakacağım. Okumanızı kuvvetle tavsiye ediyorum çünkü orada yazanlar bu makaleye de dayanak olacak. (-2008 Ekonomik krizi-) 

 Finansal kriz ortaya çıktığında Fed ve diğer büyük merkez bankaları onlarca yıldır gerçekleştirdikleri gibi soruna politika faizleriyle müdahale edemediler .(Fed neden 2008'e müdahale edemedi ve bir sonraki resesyona müdahale edemeyecek) Faiz politikaları çaresiz kalınca bir gün sona erecek iddiasıyla büyük merkez bankaları para basmaya başladı ve günümüzde görüldüğü gibi para basma hiçbir zaman sonlanmadı ve toplum küçücük faydalar uğruna çok büyük zararları göze almaya devam ettikçe de devam edecek. Yazının başında bahsettiğim küresel likiditenin anormal şekilde artmasının sebebi budur yani Fed önderliğinde büyük merkez bankaları toplum yararı için para basıyor ! Tabii ki bu basılan paraların bir dünya yan etkileri de var mesela nedir bu yan etkiler? On yılda küresel borçluluğun %65 artması gibi... 2008'de küresel toplam borç 150 trilyon dolar iken şu an 260 trilyon doları aşmış durumda... Uzun bir giriş oldu ama konuma dönersem 2020 Abd seçimleri için marjinal adayların ön plana çıkmasını sağlayan en temel faktör gelir adaletsizliğidir.


Abd'de gelir adaletsizliği


 2008 Krizi ile ilgili verdiğim linkte değinmiştim; 2008 Krizi Abd'de sayılı insanın sorumsuzluğu, suistimali sebebiyle ortaya çıkmıştı ve bahsettiğim sorumsuzluktan nemalanan zenginler iken toplumun çok geniş kesimi ciddi zararlar görmüştü.( Biz %99'uz Hareketi) 2008'deki suistimaller sebebiyle kimse cezalandırılmadı ve Fed önderliğinde başlayan görülmemiş teşvikler ile problemler ötelendi, kriz sona erdi.

 Günümüzden geriye bakınca ise 2008 yılı toplumdaki gelir adaletinin bozulması konusunda da çok önemli bir eşik olmuş. 2008'den beri Amerika'daki servette zenginlerin payı çok belirgin şekilde artmış yani krize sebep olanlar cezalandırılmamış hatta ödüllendirilmiş desek hatalı mı olur bilemiyorum.



abd seçimleri 2020
Amerika'da servet dağılımı

 Yazının başında ifade etmiştim Fed önderliğinde büyük merkez bankaları 15-20 trilyon dolar para bastılar ki bu rakam 2008 öncesine göre küresel likiditenin 3-5 katına çıkması anlamına gelir fakat bu para enflasyon patlamasına sebep olmak bir yana enflasyonun ortaya çıkmasına bile sebep olamadı ! Çünkü para reel ekonomiye değil finansal varlıklara, özellikle de borsalara aktı. Basitleştirirsek zenginler akıl almaz hatalar yaptı; Fed, bu hataları örtmek için akıl almaz şekilde para bastı ve para borsalar üzerinden(yazının başında nedenini ifade etmiştim.) zenginlerin cebine girdi. Finansal kriz öncesi Abd'de borsa+ yatırım fonlarının  kabaca %90'nı en zengin %10'a ait iken bu oran %93'ün üstüne çıktı. Bu arada borsalar ise 4 kat prim yaptı !




 En zengin %10 ile geriye %90'ı karşılaştırsam da aslında en zengin %10'nun da içinde %1 toplumun %90'ı ile kıyasalanabilecek noktaya gelmiş ve bu durum refah içindeki Amerika halkını bile bezdirmiş durumda. Dünyadaki durumu sizin tahayyül sınırlarınıza bırakıyorum.



2020 amerika seçimleri

 Bu verdiğim veriler içinde en iğrenç kısım ise şudur: Bahsettiğim gibi toplumun çok çok küçük bir kısmı servetin akıl almaz bir kısmına sahip iken bu iğrenç düzenin devam ettirilmesi için devamlı olarak finansal şartlar gevşetiliyor.(Para basma vs.) (Finansal şartlar neden sürekli olarak gevşetiliyor) ve bunun yükünü neredeyse tamamı fakirlerin/orta sınıfın omuzlarında... Toplam servetin %36,2'sine sahip %90, toplam borçluluğun ise %72'isinin yükümlüsüdür. Bu veriler geriden gelen veriler olması sebebiyle makas şu an çok daha açıktır.


2020 Amerika seçimleri

''Bu taksimi kurt yapmaz, Kuzulara şah olsa...''

  Abd'de ve dünyada küçük bir azınlık ihtiyaç duyduğu refahın binlerce katı refah içinde iken toplumda yeterince refah içinde olmadığını düşünen çok geniş bir kitle mevcut ve kişisel fikrim bu düzene karşı tepki artık durdurulamaz seviyededir. Çok uzak bir gelecekte çoğunluk kontrolü ele alacaktır ama bunun çok ciddi şekilde de bedeli olacaktır.




Twitter: Yusuf Yüksel


10 yorum:

  1. Hocam mrb yine güzel bir yazı olmuş ..
    Farklı yönleri konuları ele almissnz ..
    Birde (1) 2020 ekonomik kriz hakkında ne dsnuyosnz böylede bir yazınız var guncelledginiz ..
    Adres gosterr gbi sürekli 2020 denmesi aslında olmuyacagini göstermez mi ?
    (2) ABD seçimlerinde seçim arefesinde böle bişi olur mu ..
    Biz bile seçim Türkiye olarakarefesinde bazı olacak olayları baskilayabilen bı ülkeyiz ABD bunu yapamiyacak guctemi
    (3) yoksa medya finans v.s gbi karteller toplumlar üzerinde algı yaratıp (1seyi 100defa söylersen olurmuş) bazı varlıklarla yoneltip buradanda vole vuralım düşüncesindemiler ..
    Cevaplarsanız çok sevinirim buraya da yazabilirsiniz mailede atabilirsnz ..
    Bu konu hakkındaki düşüncelerinizi analizleriniz i merak ediyorum

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Kısaca cevap vermek gerekirse;

      1. Tarihte sadece iki defa Fed'in gevşemesi sonrası resesyon gerçekleşmeden tekrar şıkılaşma yaşanmış; bunlardan sadece bir tanesi resesyonu ertelemiş diyebiliriz. Bütün işaretler resesyon öncesi gibi ama bu resesyon mu bence henüz net değil. Şartların bugünkü gibi olmasıyla resesyonlar arasında genelde 1-1.5 sene fark oluyor yani resesyon öncesi görünümü mevcut ama resesyon 2020'de mi 2021'e mi sarkar net değil. Fed'in önlemlerinin etkisini henüz göremedik.

      2. Trump da elinden gelen her şeyi yapıyor ama yeterli olacak mı göreceğiz. Trump Düne kadar Çin'e rajon kesiyordu ama gördüğünüz gibi şu an görünümü iyileştirmek için kedi oldu.

      3.Medya genelde hep optimistir çünkü talep budur. Geçmişten günümüze krizler hep bağıra bağıra gelmiş ama medya sağ olsun insanlar hep hazırlıksız yakalanmış.

      Sil
    2. 1.soru yanıtınıza göre 1.1.5 yıl varsa resesyon işaretine seçim sonrası .. patlar bu olay ..
      Seçimden önce kimseye bişi caktirmiyor olabilirler mi ..
      En nihayetinde para basacaklarda bundan kesinlikle eminim ..
      Ya basmazlar bollasmazlar ise dünyada nasi bi girdabın içinde oluruz onu şeyy edemedim ..

      Sil
    3. Basarlarsa da çocuklarımız o girdaba içine düşer !

      Sil
  2. Erkan öz var YouTube da .. onun anlattıkları ve konuştukları sizin yazılarınızla nerdeyse paralel nitelikte ..
    Oda 2020ye işret ediyor ..
    Sağlıklı somut veriler ve örnekler işliyor videolarında ..
    O yüzden hayatımda ekonomi olarak 2inssani takip ediyorum ..
    Siz ve Erkan öz ..
    Sizleri dinleyip gelecek projeksiyonumuzu sekillendryrz ..
    İnşallah yanilmiyor ve yaniltilmiyorzdr..
    İyi çalışmalar

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. eşekkür ederim. Kendisini takip etmiyorum ama kesinlikle edeceğim.

      Sil
  3. Yusuf hocam gelecek krizin en büyük göstergesi olarak ta 3verinin üzerinde duruyor özellikle
    1- 10y-2y tahvillerin ters düz olması
    2- bankaların kendi aralarında borçlandığı libor faizin tavan yapıp kendi aralarında borç vermeyisi kii yanılmıyorsam Fed bu yüzden repo olayına başladı nakit sıkışıklığı ndan
    3 ise gideri gelirinden çok fazla olan zombi şirketler
    Ford
    Tesla
    Boeing
    General motors
    Deutsche ve commerzbank
    Vee süregelen şirket evlilikleri

    YanıtlayınSil
  4. Steve Eisman'ın kısa pozisyon aldığı belli başlı şirketler Deutschebank (Avrupa bankalarının içler acısı durumda olduğunu söylüyor)
    Tesla
    ABD'deki Emlak şirket Zillow

    Long pozisyon aldığı çok güvendiği şirket ise Motorola Solutions.

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Motorola ne alaka diyecektim de yeni gördüm; şaşırdım da...

      Sil