8 Şubat 2020 Cumartesi

Satın Alma Gücü Paritesi

 Satın alma gücü paritesi (SGP) milli gelir hesaplamalarında nominal hesaplama yöntemine alternatif bir hesaplama yöntemidir. Satın alma gücü paritesi ile ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılaşması ortadan kaldırılır ve mal, hizmetlere ulaşabilme kapasitesi bu parite ile ifade edilir. Satın alma gücü paritesine göre gayri safi yurt içi hasıla hesaplamalarında ABD ve dolar baz alınır bu sebeple ABD'nin gayri safi yurt içi hasılası ile satın alma gücü paritesine göre GSYİH'sı aynıdır.

 SGP'e göre kişi başı gelir nasıl hesaplanır sorusuna gelince basit bir örnekle açıklamak gerekirse;

 2018'de ABD'de kişi başı gelir 55.000 dolar civarındaydı, Türkiye'de ise kişi başı gelir +9.300 dolar civarındaydı. Bizim kişi başı milli gelirimizi bugünün kuru ile çarparsak ( milli gelir hesaplaması böyle yapılmaz ama konuyu gereksiz ayrıntılara boğmak istemiyorum.) kişi başı milli gelirimizi kabaca 55.000 TL buluruz.

  Satın alma paritesi hesaplamasında kullanılan mal ve hizmet sepetinin ABD'deki maliyetini 55.000 dolar olsun ve biz de aynı sepeti Türkiye'de 55.000 TL'e (+9.300 dolar) alabilelim, bunun anlamı şu olurdu; Türkiye'de kişi başı gelir +9.300 dolar iken bir Türkün ortalama geliriyle alabilecekleri bir Amerikalının ortalama gelirle alabileceklerine eşit olduğu için Türkiye'nin satın alma paritesine göre kişi başı geliri 55.000 dolar olurdu. 



Türkiye'nin SGP'e göre 2018 yılı kişi başı geliri 26.956 dolardı ve Türkiye SGP kişi başı geliri sıralamasında dünyada 52. sıradadır. (IMF sıralaması)


 Her hesaplama yöntemi gibi satın alma gücü paritesinin bazı problemli yanları var.


  • SGP bir ölçü değil kıyaslamadır.
  • SGP hesaplamasında bir sepet baz alınır ama baz alınan sepetin geçerliliği ülkelerin gerçek gelir durumu, coğrafyası vb. birçok faktörün etkisiyle zayıflar.
  • SGP verisini zengin ülkeler uluslararası sorumluluklardan kaçmak için kullanırlar; zengin ülkeler SGP'den argüman üretip aslında göründükleri kadar zengin olmadıklarını iddia ederler ve sorumluluklarını yerine getirmekten kaçınırlar.
Ülkelerin satın alma gücü paritesi 2019 henüz yayınlanmamıştır ama IMF'nin 2019 tahminine göre Türkiye satın alma gücü paritesi GSYİH'a dünyanın en büyük 13. ekonomisidir.

ülkelerin satın alma gücü paritesi sıralaması 2019



 1980'den beri ülkelerin satın alma gücü paritesine göre sıralaması ise şu şekilde değişmiştir.( 2023'e kadar tahminler dahil.)




Ekleme: -Orta gelir Tuzağı-

Twitter: Yusuf Yüksel

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme