23 Eylül 2020 Çarşamba

Dolar Endeksi(DXY) nedir

Dolar endeksi nedir



Dolar endeksi,  Bretton Woods anlaşmasının sona erdirilmesi/karşılıklı para basma sisteminin sona ermesi (Mart/1973) sonrası ülke para birimi kurlarının karşılaştırılmasına yardımcı olmak için hesaplanmaya başlamıştır.

 Dolar endeksi bize Abd'nin ticaret ortaklarının para birimlerinden oluşan bir sepete göre doların değerini ifade eder yani doların değerli veya değersiz olduğun kur ile değil de DXY ile takip ederiz. 


Dolar endeksi(DXY) nasıl hesaplanır


 Dolar endeksi, Abd'nin ticaret ortaklarının para biriminden oluşan bir sepetin nominal değeri ile doların nominal değerini karşılaştıran bir endekstir. Dolar endeksinde kıyaslama için kullanılan sepetin %57.6'sı euro, % 13,6'sı yen, %11.9'u paund, %9.1'i Kanada doları, %4,2'si İsveç kronu, %3.6'sı İsviçre frankından oluşur. Çin yuanının serbest piyasa koşulları altında fiyatlanması Çin yönetimi tarafından engellendiği için yuan dolar endeksi hesaplamasına eklenmemiştir. (Abd'nin en büyük ticaret ortağı olmasına rağmen)



dxy nedir
Dolar endeksi nedir

Dolar endeksi nasıl yorumlanır


 Dolar endeksinde 100 değeri eşik değerdir. Endeksin yüzün üzerinde değer alması doların diğer para birimlerine göre değerli olduğunu ifade eder. Teorik olarak 100 değeri doların değerli olduğunu ifade etse de pratikte 90-95 seviyesi baz almak daha doğru olabilir çünkü endeksin tarihi ortalaması ~95, 2000 yılı sonrası ortalaması ise 90'dır.

dolar endeksi nedir
Dolar endeksi grafiği


 Dolar/TL kuru da değerlendirilirken DXY baz alınmalıdır. DXY'deki değişimler göz önünde bulundurulmadan TL artış veya düşüşleri hatalı yorumları beraberinde getirebilir.

(09.09.20)

Dolar endeksi dipten döndü



 Dolar endeksi geçen hafta son yıllardaki yükselişinin netleştiği Mayıs 2018'deki seviyelerine yaklaşmıştı bu hafta ise endekste yükselişe şahitlik ediyoruz. 1 Ağustos günü 91.75'e kadar gerileyen dolar endeksi bugün 93,54'lere kadar yükselmiş durumda. 




Dolar endeksi neden yükseliyor



  • Avrupa'dan  müdahale geldi

 Dolar endeksindeki yükselişin en önemli sebebi doların avroya karşı değer kazanmasıdır; geçen hafta Avro/dolar paritesi 1.20'lerin üzerini test edince Avrupa tarafından sözlü müdahale gelmişti. Avrupa Merkez Bankası (ECB) sözlü yönlendirmesinde avrodaki güçlenmeye müdahale edilebileceği açıklanmıştı bu da çok güçlü olan avro pozitif eğilimi zayıflattı. ECB'nin avro/dolar paritesinin 1.2 seviyelerinde olmasından büyük rahatsızlık duyduğunu sanmıyorum ama sürekli olarak güçlenen avronun zaten hali hazırda deflasyon riski yaşayan Avrupa'nın deflasyon sorununu güçlendirme riski var. (Yerel para biriminin değer kazanması enflasyonu zayıflatır.) Öncü verileri göre Avrupa bölgesi geçen ay 2016'dan beri ilk defa deflasyona maruz kaldığını gösteriyor.


  • Brexit senaryoları 

 Dolar endeksinin güçlenmesinin bir diğer önemli sebebi sterlinin dolara karşı önemli miktarda değer kaybetmesi. Anlaşmasız Brexit ihtimali arttıkça sadece sterlin değil avro da baskı altında kalabilir. Paund/dolar kuru ay başından beri sadece 9 günde %3 civarında değer kaybetti.

dolar endeksi ne demek


 Uzun süredir çözüm bulunamayan Avrupa- İngiltere ayrılığının final görüşmesi önümüzdeki ay gerçekleşecek ama taraflar uzlaşmış değil. Tarafların en büyük sorun yaşadığı konuların başında Kuzey İrlanda'nın durumu geliyor ve geçtiğimiz günlerde İngiltere tarafı Avrupa'nın isteklerini yok sayan bir karar aldı, bir nevi Avrupa'ya rest çekti.


 İngiltere elini mi yükseltmeye çalışıyor yoksa Başbakan Johnson daha ilerisini mi hesaplamaya başladı tartışılabilir. Taraflar uzlaşmaya çok uzak ve makul bir anlaşma vaadiyle başa gelen Boris Johnson'ın bunu gerçekten başarıp başaramayacağı soru işareti ve bu durum Johnson'ın halktaki desteğini de etkiliyor. Bir tarafta anlaşmasız Brexit riski varken diğer tarafta İngiltere'de yeniden seçim konuşulabilir çünkü Jonhson'ın desteği bir sonraki muhalif liderle aşağı yukarı aynı seviyeye kadar geriledi ki İngiltere'nin aldığı kararda Johnson'ın milliyetçi oylara oynama isteği de göze batıyor. Toparlarsak önümüzdeki ay hem anlaşmasız Brexit ihtimali değerlendirilecek hem de daha önce Theresa May ve David Cameron'u Başbakanlıktan eden Brexit süreci listeye Boris Johnson'ı da ekleyebilir ki bu da sterlin üzerinde baskı unsuru olacak.

  • Petrol fiyatları

 Dünyanın en büyük petrol üreticisi Aramco geçtiğimiz günlerde petrol fiyatlarını aşağıya çekti; yazın sona ermesi, dünyadaki karantinaların sonra ermesi sonrası hızla artan ekonomik hareketliliğin zayıflaması ve dünyada artan covid-19 vakaları sebebiyle hareketliliğin azaldığına dair işaretler petrol talebi konusunda güçlü zayıflama işaretleri veriyor. Arz tarafında ise üreticiler yeniden kısıntılara katlanamayacakları yönünde demeçler veriyorlar yani geçen Bahar mevsiminde olduğu gibi bir tarafta azalan talep diğer tarafta artan arz çelişkisi ile karşı karşıya kalabiliriz. Bu da petrol fiyatları üzerinde baskıya yol açıyor.

dolar endeksi ne demek

 Uzun süredir 44-46 dolar arasında olan Brent petrol Kasım kontratları Ağustos ayıyla birlikte 40 doların altını test etti, şu an 40 dolar seviyesinde. Bununla beraber petrol kontratların yeniden contango görünümü var. (Contango nedir)

  Ben sadece petrolden örnek verdim ama bütün emtialarda benzer görünümden söz edebiliriz ve emtialar ile ters korelasyon içinde olan dolar bundan olumlu etkileniyor.



  • Riskten kaçış

 Sonbahar ayıyla beraber mevsimsel gribin de devreye girmesiyle coronavirüs salgınının güçlenmesi de önemli bir risk unsuru olarak değerlendiriliyor ve doğal olarak bu riskten kaçışın ilk adreslerinden biri dolar oluyor. Sadece salgında yeni dalga ihtimali değil ABD ile Çin arasında artan gerilim, ABD seçimleri de risk unsurları ve bu dinamikler aslında dolar üzerinde olumsuz etkiye sahip faktörler ama bahsettiğim gerilimler bir noktadan sonra insanları yükümlülükleri konusunda sorun yaşamamak için kendilerini korumaya teşvik edebileceğinden ABD'nin merkezinde olduğu bir kriz doları pozitif etkileyebilir. Dünyada yükümlülükler genelde dolar cinsi olduğu için büyük krizlerde insanlar herhangi bir gerekçe olmazsa hatta tam aksi yönde gerekçeler olsa bile dolara hücum edebilmektedir.

 ABD seçimlerindeki riskler hakkında daha önce bir yazı yazmıştım. Link bırakıyorum. (2020 Abd seçimleri)

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme