4 Eylül 2020 Cuma

Reel efektif döviz kuru endeksi ne demektir

Reel efektif döviz kuru nedir


 Reel efektif döviz kuru Türk Lirasının değerini takip için başvurulabilecek en değerli verilerden biridir. Doların gerçek değeri için nasıl DXY takip edilirse Türk Lirasının reel değeri için reel efektif döviz kuru endeksi takip edilir. Reel efektif döviz kurunu Türk Lirası endeksi olarak kabul edebiliriz.

 Basitçe ifade etmek gerekirse reel efektif döviz kuru bize Türk Lirasının belli para birimlerine göre gerçek değerini ifade eder örnekle açıklamak gerekirse biz Türk Lirasının değerini ifade ederken genelde Türk Lirasının dolara karşı nominal değerini kıstas alıyoruz ama bu çok doğru bir değerlendirme değil çünkü belirttiğim gibi dolar da sabit bir değer değil. Mesela bu yazı yazılırken dolar endeksi 103'ün üzerindeydi ve son bir yılda dolar endeksindeki oynaklık %10 civarında. (94.6-103.8) Yani dolar mı değerleniyor yoksa TL mi değer kaybediyor sorusunun cevabı sürekli olarak değişir ki bu sadece bir döviz kuru ! Türk lirasının etkileşim halinde olduğu onlarca para birimi var.




Reel efektif döviz kuru nasıl hesaplanır


 Reel efektif döviz kuru hesaplamak için öncelikle nominal efektif döviz kuru tespit edilir. Nominal efektif döviz kuru; Türkiye ile ticaret yapan 36 ülkenin para birimlerinin Türkiye ile olan ticaretlerinin büyüklüğüne göre ağırlıklandırılmış ortalamasını ifade eder. Nominal efektif döviz kuru; üfe, tüfe ve birim iş gücü maliyeti ile düzeltildikten sonra farklı endekslere dönüştürülür. Bu istatistikler bize Türk Lirasının yatırım, üretim vb. birçok faktör açısından ne kadar rekabetçi olduğunu gösterir yine gelişmiş ülkelere göre(pazar) veya gelişmekte olan ülkelere göre(rekabet) düzenlenmiş endeksler de vardır. En yaygın olarak kullanılan endeks Tüfe bazlı reel efektif döviz kurudur. Reel kur dendiğinde bu endeks ima edilir.


gerçek döviz kuru


 Tüfe bazlı reel efektif döviz kuru endeksinde 100 referans değerdir. Endeksin 100'ün üzerinde değer göstermesi Türk Lirasının değerli olduğunu, 100'ün altı ise TL'nin rekabetçi olduğu anlamına gelir. Tarihi olarak reel efektif döviz kurunun zirvesi Aralık 2007'deki 127.72 seviyesi iken (Türk lirası referans değere göre Yaklaşık %28 daha değerli) en düşük değer ise 62.49 ile Ağustos 2018'de kaydedildi. (Türk lirası referans değere göre %38 daha değersiz.) Tüfe bazlı reel efektif döviz kurunun son değeri ise Ağustos 2020'de 63.7 olarak kaydedildi. 

Ekleme: Dolar endeksi nedir





Twitter: Yusuf Yüksel

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme