18 Nisan 2020 Cumartesi

Aktif rasyosu nedir

BDDK özellikle özel bankaları daha fazla kredi vermeye teşvik etmek için bugün yeni bir karar aldı. Aktif rasyosu ismi verilen bir denkleme göre bankalar belli oranlarda kredi vermesi, menkul kıymet alması veya TCMB ile swap(takas) yapmaları isteniyor. Mevduat bankaları için aktif rasyosu 100 iken alabilecekleri menkul kıymet sınırlı olan katılım bankalarının aktif rasyosu 80 olarak belirlendi.

aktif rasyosu nedir
Aktif rasyosu

  İşin teknik tarafı ile ilgili çok bir şey yazmak istemiyorum ama denkleme bakarsanız payda bankalardan çok mevduat sahiplerinin kontrolünde. Denklemin payda kısmından başlarsak BDDK bankaların döviz cinsi mevduatların cazibesini daha da azaltmasını istiyor, geçmişte de bu yönde kararlar alınmıştı ama Türkiye'de döviz cinsi mevduatların cazibesi zaten faizinden gelmiyor o yüzden faizler ne kadar aşağıya çekilirse çekilsin yabancı para mevduatlarında ciddi bir zayıflama yaşanmıyor. Bu sebeple bankaların denklemin payda kısmı üzerinde yapabilecekleri sınırlı. Bankalar TL faizlerinin cazibesini diğer bankalara göre düşürüp aktif rasyosunu yükseltebilirler (Bir nevi küçülme) ama bu bankalar için çok cazip bir yöntem olmayacaktır.

Yabancı MD'ler düşülmemiş, ufak değişiklikler olabilir.




 Aktif rasyosu ile ilgili alınan kararın asıl sebebi bankaların-özellikle özel bankaların- daha fazla kredi vermeleri için teşvik edilmesidir. Denklemin pay kısmında görüldüğü gibi bankalar aktif rasyoyu tutturmak için öncelikle kredi vermeleri gerekiyor. Nisan ayının başından beri (10 Nisan son veri tarihi) kamu bankaları yaklaşık 30 milyar lira kredi hacimlerini artırırken özel bankalar 5 milyar lira kredi hacimlerini düşürmüşler. Bankalar kredi verirken bunun belli bir kısmının geri dönmeyeceğini hesaba katarlar hatta bunu maliyetlere eklerler ama BDDK kararı sonrası terazinin diğer tarafına kredi vermemenin muhtemel maliyeti kondu; bir banka aktif rasyosunu olması gereken seviyeye ulaştıramaz ise bunun için bir ceza ödeyecek.(Aşım tutarının %5'i gerekirse %10'u)

 BDDK'nın kararı sonrası bankaların aktif rasyosunu yükseltmek için yapabileceği diğer işlemler ise menkul kıymet (örneğin devlet tahvilleri) alması veya muhabir bankalarda tuttuğu dövizleri Merkez Bankası'na koymak olacak yani kararla hem hazinenin daha rahat borçlanması hem de Merkez Bankası'nın döviz rezervinin güçlendirilmesi amaçlanmış.

BDDK'nın aktif rasyosu kararı piyasaları nasıl etkiler


 BDDK'nın aldığı kararın ilk sonucu döviz mevduat faizlerinde düşüş olabilir bu da Türk Lirası için olumludur ama kararda kredi vermek güçlü şekilde teşvik ediliyor, bu hemen gerçekleşebilecek bir olay olmamakla beraber Türk Lirası için olumsuzdur.


 Toparlarsak BDDK'nın kararı ile bankaların ellerindeki kaynakları çok daha aktif kullanılması isteniyor. Kredi verilsin, bono/tahvil alınsın, sağda solda döviz varsa o para getirilip swap ile merkez bankasına bırakılsın sınırlı olan kaynaklarla çok daha fazla iş yapılsın isteniyor. 

Twitter: -Yusuf Yüksel-

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme