2 Nisan 2020 Perşembe

Dolar likiditesi

 Öncelikle kısa bir özet geçmek gerekirse daha önce defalarca kriz dönemlerinde finansal piyasaları etkileyen en önemli faktörlerden birinin dolar likiditesi olduğunu ve bu konuda yaşanabilecek sıkıntıların bütün varlıkları ve ekonomileri doğrudan etkileyen bir dinamik olduğunu ifade etmiştim. 

 Basitçe ifade etmek gerekirse Fed'in bilançosu Abd ve dünyadaki dolar talebini karşılayacak düzeydedir fakat yatırımcıların panikle dolara yönelmesi doların değerlenmesi ve likiditenin yeterliliği konusunda şüpheleri beraberinde getirir; bunun doğal sonucu ise dolara olan talebin daha da artması olur ve bu tam anlamıyla bir kısır döngü oluşturur. Özetle şunu söyleyebiliriz Abd ve dünyada anormal bir panik ortaya çıkmadığı müddetçe dolar likiditesi konusunda bir sorun yaşanmaması için Fed gerekli olan her şeyi yaptı ve yapacak ama bir panikte de Fed'in de yapacağı bir şey kalmaz.


  Son veriler bize dolarda stresin zayıflamış olabileceğini gösteriyor. Abd özelinde bakarsan dünyayı saran salgından önce bile Abd'de dolar likiditesi sorun teşkil ediyordu; Fed bu sorunu çözmek için onlarca milyar dolarlık gecelik repo ihaleleri başlatmıştı ki daha sonra bu ihalelerin büyüklüğü gecelik 150 milyar doları bile aştı fakat Fed'in aldığı önlemler sebebiyle dün gecelik repo ihalesine teklif bile gelmemiş. Bu durumu Abd'de likidite üzerindeki baskının zayıflamış olduğu şeklinde yorumlayabiliriz.

dolar likiditesi 2020



 Abd özelinde olduğu gibi dünyada da dolar likiditesi konusunda stresin azaldığını gösteren veriler mevcut. Abd ve dünyada dolar likiditesi ile bağ kurduğumuz birçok veri var bunlarda iyileşme mevcut. Geçtiğimiz gün Avrupa Merkez Bankası üç aylık swap ihalesi açmamıştı, Japonya Merkez Bankası'nın açtığı ihaleye ise gelen talep düştü özetle dünyada da dolar üzerindeki stres azaldı diyebiliriz ama dolardaki sorun sona erdi demek için henüz erken. Dolar üzerindeki stres zayıflasa da dolarda ciddi bir zayıflamaya henüz şahit olamadık.

dolar likiditesi sorunu

 Doların faizi deyince aklımıza gelen ilk oran Fed'in faiz oranları olsa da aslında dünyada dolara ulaşmak için yaygın olarak kullanılan faiz libordur. Fed'in faizleri inmiş olsa da pek alışılmadık şekilde libor da yeterince gerileme yok hatta bir süre zayıflayan libor tekrar yükselme eğiliminde.

dolar likiditesi 2020


 Argümanlar artırılabilir. Fed'in aldığı olağanüstü önlemler doların hızla yükselmesini önlemiş olabilir ama baskı tam olarak sona ermiş değil bunun da en önemli sebebi önümüzdeki aylardaki belirsizlik. Geriye dönersek dolar üzerinde bir stres oluşmasının sebebi neredeyse bütün dünyada likiditenin ağırlıklı olarak dolarla sağlanıyor olması sebebiyle olumsuz senaryolarda yükümlülerin kendilerini garantiye almak istemesidir. Daha önce yazmıştım tekrar edeyim; dünyadaki dolar yükümlülüğü Fed'in bilançosunun 7-8 katıdır. Fed'in adımları doların yokluğu sebebiyle yükümlülerin temerrüde veya iflasa sürüklenmesini engeller ama insanlar gelir elde edemez ise dolar var olsa bile bu insanlara ulaşamayacağı için olumsuz senaryolar yine yaşanır. Daha somut ifade etmek gerekirse insanlar, şirketler, ülkeler borçlarını ödeyebilmek için gelire ihtiyaç duyarlar; döviz cinsi borcu olanlar ise dövize... Dövize ulaşmanın doğal yolu turizm, ihracat ve benzeri döviz cinsi gelir sağlayan yollardır ama küresel salgın bunu riske ediyor ve kişiler, şirketler, ülkeler döviz elde edemeyince borçlarını ödemekte zorlanacak ve var olan borçlarını ötelemek için döviz borçlanmaya ihtiyaç duyacaklardır. Önümüzde zorlu ve belirsiz bir dönem olduğu için likidite adımları piyasaları dolar konusunda bir yere kadar tatmin edebilmektedir. Bu kısa vadeli sorun. Uzun vadeli soruna gelince kavgada yumruk sayılmaz mantığı ile büyük devletler hazinelerini umarsızca kullanmaktadır ve bence şu an için doğru olan da budur ama bu adımların da bir bedeli var.

 Amerika'ya odaklanırsak Abd'de bu sene bütçe açığının milli hasılaya oranının %11'i aşması bekleniyor. Bu İkinci Dünya Savaşı sonrası en yüksek rakam ve gelişmelere göre bu rakam daha da artabilir. 

dolar likiditesi sorunu


 Abd hükumeti borçlanmak için dolar talep edecek; bunun bir kısmını Fed karşılıyor olsa da önemli bir kısmı piyasadan karşılanacak yani Abd'nin devasa paketi dolar üzerinde bir baskı unsuru. Şu ifade edilebilir; artan malın değeri azalır ve artan doların da değeri düşecektir bu doğru ama net değil. Sadece dolar değil bütün paralar artacağı için dengelenmenin nerede olacağını kestirmek güç. Üstelik bunun bir de enflasyon boyutu var. O başlı başına bir makale link bırakıyorum.

Ekleme: 2020 sonrası ne olacak


Twitter: Yusuf Yüksel 

8 yorum:

  1. 2020 altın için olumlu oabilir mi

    YanıtlayınSil
  2. an itibariyle 1,08 olan avro/dolar bu ortamda ve orta-uzun vadede avroya yönelmeyi mantıklı kılar mı? evet,avrupa'nın hali ortada lakin yine de almanya'nın güçlülüğü bu bakışa destek midir?

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Doğrudan bir varlığı alıp satmayı ima eden sorulara cevap veremiyorum.

      Sil
  3. şuan altına yatırıp yapmak mantıklı mıdır acaba ? 10 bin tl nakit ile altın alırsam gram altın mı yoksa kulpsuz Cumhuriyet altını mı almak mantıklı. Yada bankaların altın hesabı. Teşekkürler iyi akşamlar

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Aldığınız üründe işçilik olmadığı müddetçe altın çeşitleri arasında ciddi bir farklılık yoktur.

      Sil
  4. 2020 de TL hangi para birimi karşısında en fazla düşüş yaşayabilir?
    Bu arada 2 saattir kesintisiz paylaşımlarınızı okudum. Tebrik ederim. Daha da başarılar dilerim.

    YanıtlayınSil