7 Nisan 2020 Salı

Hunt kardeşler olayı

 Bugünlerde fiziksel altına olan talebin artması sebebiyle(Contango nedir) Hunt kardeşler olayını yazmak istedim.


Hunt Kardeşler Kimdir


 Tarihteki en ünlü spekülasyon/manipülasyonlardan biri ile anılan Hunt kardeşler 1950-60'lı yıllarda Amerika'nın en zengin 8. iş adamı olan Haroldson Lafayette Hunt'ın çocuklarından Bunker ve Herbert'tir.

 Bunker Hunt'ın babasından ayrı bir petrol şirketi vardı. Bu şirketin Libya'da bulduğu daha sonra kamulaştırılan petrol sahası sebebiyle Bunker Hunt bir dönem dünyanın en büyük servetine ait kişilerden biri olmuştur. Herbert Hunt babasının şirketini yönetiyordu.


büyük gümüş spekülasyonu


Büyük Gümüş Spekülasyonu


  1970'lerin başında Vietnam Savaşı ve daha sonra petrol krizi sebebiyle Hunt Kardeşlerin büyüğü Bunker enflasyondan korunmak için o dönem altın alımı Abd vatandaşlarına yasak olduğu için gümüşe yatırım yapar. Bunker Hunt, 1970-73 yılları arasında onsu 1.5-3 dolara 200 bin ons gümüş alarak gümüş piyasasını tanımaya başlamış. Kardeşler gümüş piyasasının spekülasyonu açık olduğunu ve fiziksel gümüş talebine piyasanın cevap vermekte zorlanacağını fark edip 1974'te dünyadaki Gümüş üretiminin yaklaşık %10'nu kadar bir kontrat alıp fiziksel teslim talep ederler.

  Finansal piyasalarda kurallar realiteye göre işler mesela kullandığımız paraların sadece ~%5'i fiziksel olarak üretilir çünkü bu oran piyasanın ihtiyacını karşılar. Fiziksel olarak paramızı talep edersek tabii ki bu karşılanır ama birileri hem fiziksel paraları toplayıp hem de bunu talep ederse paranın bulunması zorlaşır ki bahsettiğimiz şey üretimi basit banknot değil, ciddi bir süreç isteyen gümüş olursa fiziksel talep manipülasyona açık bir olguya dönüşebilir.


  1974-1979 arasında Hunt kardeşler sürekli olarak fiziksel gümüş stoklarını artırmışlar ve bu süreçte gümüş  5 dolara kadar yükselmiş . Hunt kardeşlerin(Bir de Suud ortakları var) kasalarında 200 milyon ons gümüş var iken (yeryüzündeki nakde çevrilebilecek gümüş stokunun neredeyse yarısı) Abd'de borsalardaki kasalarda bulunan fiziksel gümüş stoku kabaca 120 milyon onsmuş. 1979 yazında büyük vurguna hazırlanan kardeşler spot ve vadeli piyasalardan 43 milyon onsluk kontrat alırlar ve  Hunt Kardeşler kontrat sonunda gümüşlerini fiziksel olarak talep edince gümüş fiyatları 50 dolar seviyelerine kadar yükselir; gümüş pozisyonu olan kimse gümüş bulamamaya başlar. Bu dönemde kardeşlerin yıllar içinde yaptığı yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırımı 4.5 milyar dolara yükseldiği halde Bunker Hunt durmaya niyetli değilmiş. Elindeki gümüşleri teminat göstererek daha fazla gümüş almaya niyetlenir ama Abd Emtia Borsası (Comex) gümüş alımını durdurup sadece pozisyon kapatmalara izin verince manipülasyon durdu ve gümüş fiyatı bir  günde %50'e yakın değer kaybetti. 

hunt kardeşler olayı


 Bu süreçte Fed de enflasyon sorunu sebebiyle faiz artırımlarına başlar. Hunt kardeşler halen fiyatları yukarı çekmek için diretirler. Kardeşlerin şirketinin gümüş kontratlarının günlük teminat ihtiyacı 1980'lerin başında 10 milyon dolar iken Mart ayında 135 milyona yükselir ve kardeşler iflas eder.

 Kardeşler iflas edince bu defa da bu kardeşlere kredi açan bankalar dara düşer ve Fed'in o günün parası ile 1 milyar dolar bankalara/aracı kurumlara kredi desteği vermesi gerekir.

 Hunt kardeşlerin gümüş spekülasyon/manipülasyonu uzun yıllar boyunca onlara davalar olarak geri dönmüştür fakat yaptıkları şeyler birçok yeni regülasyonun da sebebi olmuştur.

Ekleme: Contango nedir





Twitter: Yusuf Yüksel

4 yorum:

  1. Digital altında risk yaşanır mı. Tam olarak nasıl bir risk hocam? Banka sattığı digital altını karşılayamaz duruma mı gelebilir. Ya da bankaların çöküşü vb. Nedenlerle mi risk teşkil eder. Malum 13 nisan sokağa çıkma yasağı kalktı lakin kuyumcular döviz büroları kapalı iken fiziki altına erişim nasıl sağlanabilir... Banka şubelerinden ?

    YanıtlayınSil