24 Nisan 2020 Cuma

Paul Volcker kimdir

Paul Volcker Kimdir


  Paul Volcker hakkında çok sınırlı yerli yayın olması sebebiyle rahatsız olduğum ve hakkında en azından bir tane de benim yazım olmasını istediğim son 50 yılın en büyük merkez bankası başkanıdır. Uzun yıllar boyunca ekonomik gelişim için büyük bir ayak bağı haline gelmiş olan altın karşılığı para basma olayının sona ermesi üzerinde büyük etkisi olmuş (Fikir babası) ama bu olayın sonucu ''Pandora'nın Kutusu'' açılmıştır. Altın standardının sona ermesi bütün dünyada finansal bir kaos başlatmıştı ve bütün dünyada finansal şartlar hızlıca gevşeyerek enflasyon dalgasına sebep olmuştu ardından bu kaos 73 yılındaki büyük petrol krizine sebep olarak (Petrol krizini İsrail- Arap savaşı ile başlatmak hatalı bir yorumdur diye düşünüyorum.) bir tarafta enflasyon şoku diğer tarafta ise arz krizine sebep olmuştur. Bire bir aynı demek zor ama 2020 yılında yaşadığımız karışık durum ile benzerlik kurabileceğimiz en uygun kriz 1973 Petrol Krizi olabilir.

 73-79 Petrol krizleri birçok ülkede enflasyonu kontrol altına alınamaz bir olgu haline getirmişti o dönem de dünya ekonomisinde trend olan politikalar Abd'den başlıyordu ve Amerika'da enflasyon sorunu çözülemiyordu. Paul Volcker öncesi Fed Başkanı olan W. Miller daha sonra dünyanın birçok yerinde denenecek olan enflasyon ile mücadele etmeyerek enflasyonu yenme ekolünün öncülerindendi. Enflasyonu yenmek için faizleri düşük tutmayı öneriyordu (Arz artırılarak enflasyon dengeleme) ve bu dönemde Abd yönetimi ise halkı ikna ederek (zam yapmayın) veya kıtlıklara sebebiyet veren fiyat kontrolleri ile enflasyonu ortadan kaldırmayı umuyordu tabii ki bu politikalar başarısız oldu.


Paul Volcker kimdir
Paul Volcker


 W. Miller'ın kredibilitesi olmayan politikaları enflasyon sorununu çözmek için yetersizdi ve o dönem New York Fed'in başında olan Paul Volcker'a Fed başkanlığı teklif edildi ve kendisi enflasyon ile mücadele etmeden Abd ekonomisini düzelmeyeceği belirterek ancak bağımsız şekilde bunu gerçekleştirmesi koşuluyla görevi kabul etti.


Fed Başkanı Paul Volcker


 Merkez bankalarının bağımsızlığı ekonomilerin sağlığı için olmazsa olmaz şarttır,bunun bütün dünyada örneklerini görüyoruz ama şunu da eklemek lazım; merkez bankaları neye rağmen bağımsızdır ? Ya da biraz daha açayım; merkez bankaları neden başarılı olmaları imkansız görevlerin altına girerler? Neden görev tanımları olmayan ve maliyenin sorumluluğunda olan sorunları kendi görevlerinin gereklerinden uzaklaşma pahasına üstlenirler? Şu an dünyada yaşanan sorunların önemli bir kısmının temeli budur.



paul volcker kimdir


 Geniş toplum kesimleri kendi aleyhine olacak kararları alamazlar bu yüzden merkez bankalarının görevinin bir parçası (Fed açısından bakarsak Paul Volcker'dan beri bunu hakkıyla gerçekleştiren hiçbir Fed Başkanı yok.) halka rağmen halkın yararına olan karaları almalarıdır, merkez bankalarının halk sempatisi peşinde koşmaları hatalıdır ve Abd özelinde incelersek halkın doğru işler yapan başkanları pek sevmiyor.


paul volcker kimdir

 Üstteki ankette gördüğünüz gibi Paul Volcker'dan beri en kötü Fed Başkanı olarak tarif edebileceğimiz Alan Greenspan'e güven son üç Fed başkanından daha yüksek, En başarısız Fed başkanlarından biri olan Jerome Powell'a güven son 30 yılda Abd'e en istikrarlı dönemi yaşatan Janet Yellen'dan daha yüksek. Aslında anket çok net; Abd'de halk sadece düşük faiz talep ediyor ki normali de budur sıradan insanlar ekonomi politikalarından, bunların sonuçlarından anlamak zorunda değildir.

 Paul Volcker'a dönersem göreve başladığında Abd'de enflasyon tarihi zirvesi olan %15 civarındaydı ve Abd'de enflasyon yetmişlerin başından beri kontrol altına alınamıyordu.


paul volcker kimdir
Abd enflasyon oranları

 Volcker göreve geldikten sonra günümüzde yaygın olan biçimde şapkadan tavşan çıkarma peşine düşmedi. Fed'in faizlerini görülmedik seviyeler olan %21'e yükseltti.


paul volcker kimdir


 Kimse Paul Volcker'ın böyle bir yola başvuracağını tahmin etmemişti; protestoların ardı arkası kesilmedi, saldırılara uğradı, galeriler araba anahtarlarını Volcker'a gönderiyordu. Volcker döneminin başında Abd'de işsizlik hızla artarak %11'e yükseldi, kendisini Fed'in başına atayan Demokrat Jimmy Carter'ın başkanlığı kaybetmesinde önemli pay sahibi oldu ve toplumda nefret objesi haline geldi. Sadece 2-3 yıl sonra ise Abd'de enflasyon %4'ün altına düşerken faizler göreve geldiği dönemdeki seviyelere gerilemişti. Görev süresi sona erdiğinde başkanlığında önemli pay sahibi olan Cumhuriyetçi  Reagan (Paul Volcker, Demokrat Partilidir.) kendisi için de risk olduğunu bildiği halde (İleride anlaşmazlığa düştüler.) kendisi ile devam etmeme kararı alamadı çünkü kendisi ekonomi için güven unsuru haline gelmişti. Paul Volcker ikinci döneminin sonunda Abd'de enflasyon sorununu tamamen çözmüş şekilde görevini Alan Greenspan'e devretti ki A. Greenspan'in  döneminde gösterdiği başarının aslında cefasını kendisi çekmişti.  

 Bugün de Paul Volcker'ın aşırı şahin olup olmadığı tartışılır merkez bankacılığı konusunda çıtayı çok yukarılara çekmiştir. Şu an dünyadaki refaha doğrudan ciddi katkı sağlamış sayılı insandan biriydi.





Twitter: -Yusuf Yüksel-

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme