21 Mayıs 2020 Perşembe

Negatif faizli tahviller neden alınır

 Geçenlerde yazdığım negatif faiz konusu sonrası sık sık aldığım soruya cevap olsun diye bu yazıyı yazdım. Bilindiği gibi 2008 sonrası negatif faiz dünyada yaygın olarak görülüyor hatta FED'in de artık bu kervana katılması gündeme gelmesi sebebiyle negatif faizler artık yeni normal haline geliyor. Merkez Bankalarının bankalara uyguladığı negatif faiz şu an için ekseriyetle sadece bankaları ilgilendiren bir konu olsa da(Çok sınırlı banka bunu sınırlı müşteriye yansıtıyor.) bu konu ile ilişkili ama farklı olan  negatif faizli tahvil olayı var. Dünyada 10-15 trilyon dolar değerinde (Genelde Avrupa kaynaklı) negatif getiri vaat eden tahvil var ve bunu kim, neden alıyor sorusu soruluyor.  Biraz eski bir veri olsa da( Ağustos 2019)  dünyadaki yatırım yapılabilir tahvillerin neredeyse 1/3'ü negatif getiri vaat etmekteydi. 3-5 sene önce dünyada negatif getirili tahvil diye bir şey yoktu.


Konu Dışı: Komplo teorisi sevenler Covid-19 ile kağıt paralar arasında kurulan abartılı bağ ve son zamanlarda gündeme sokulan dijital para konularını bu konu ile beraber düşünmelidirler.


Negatif getirili tahviller neden alınır



  • Alternatifsizlik

 Negatif getirili tahvillerin yatırımcılar tarafından alınmasının en önemli sebebi alternatifsizliktir. Bir yatırımcı negatif tahvil almamayı tercih edebilir ama özellikle büyük sermaye sahibi bir yatırımcıdan bahsediyorsak bu ihtimal zorlaşır. Şu an negatif tahvillerin götürü %0 küsuratlı rakamlar iken bunu yatırımcının kendi kasasında korumaya çalışması sürekli bir stres kaynağı olmakla beraber daha büyük bir yatırım maliyetini söz konusu edecektir. (Güvenlik) Yatırımcılar için sermayeyi bankalarda  hesaplarda tutmak da bir seçenektir ama bu yönde tercihlerin artması ekonomi yönetimlerini/bankaları önlem atmaya itecektir daha önemlisi bu yönde bir tercih sahibi yatırımcı düşük ihtimalli ama çok büyük bir riski de kabullenmiş olur. Örnekle açıklamak gerekirse birçok Avrupa ülkesinde devletin yatırımcılara sunduğu banka hesabındaki varlık koruma garantisi 100 bin avrodur ve bankanın bir zarara uğraması durumunda bunun üzerindeki bütün servet kaybolma riski ile ihtimaller dahilindedir.( Türkiye'de de bildiğim kadarıyla devlet garantisi 100 ya da 150 bin liradır (Kontrol etmedim) ama devlet geçmişte gerçekleşen bütün olumsuz durumlarda mudilerin bütün kayıplarını karşılamıştır; Avrupa'daki örnekler hakkında bilgim olmamakla beraber olumsuz senaryolarda devletin kapasitesinin var olup olmayacağı ve Türkiye örneği gibi bir tercihte bulunup bulunmayacağı belirsizdir.) Bankaların birden bire batması düşük bir ihtimaldir ama risk/ maliyet tercihi yapılınca bütün servetin kaybı ile devlet tahvillerinin düşük götürüleri arasında ikinci seçenek makul olabilmektedir.(Devlet tahvillerine yapılan yatırımın geri dönmemesi için devletin mutlak bir iflasa sürüklenmesi gerekir, pek görülmez.)


 Negatif getirisi olmayan ve yüksek seviyede güven vaat eden tahviller de (Abd, İngiltere vs.) bir tercihtir ama bunların arzı sınırlıdır zaten negatif getirili tahvillerde dikkat çekici bir kaçış yaşanması durumunda tahvillerin değeri azalacağı için negatif faizli tahvillerin faizi artıp pozitife geçecektir. ( Son zamanlarda bütün dünyada faizler düşerken tuhaf şekilde negatif getirili tahvil stokunun azalması gibi !)

  • Güvenli varlık olmaları


  Negatif faiz vaat eden tahviller genelde güvenli para birimine sahip ülkeler tarafından ihraç edilmektedir veya bu tahvillere gelen talep sebebiyle faizler negatif seviyelere düşmektedir yani örnekle açıklamak gerekirse Avrupa tahvilleri genelde %0 küsuratlı negatif olmalarına rağmen kıyaslama yapınca birçok gelişmekte olan ülke tahviline göre daha fazla getiri vaat edebilmektedirler.(Avro faktörü)

  • Hedge etme


 Birçok yatırımcı bir yatırım yaparken kendini güvene almak ister ve bunun bir maliyeti vardır; bazı zamanlarda yatırımı hedge etme maliyeti ile kıyaslayınca bunun maliyeti negatif getirili tahvillerin zararından az olabilmektedir ve bahsettiğim tahviller bir nevi hedge mekanizması olarak kullanılabilmektedir.

  • Fırsat maliyeti

 Negatif getiri vaat eden bir tahvili almış olmak kesin bir zarar vaat etmemektedir; gelişmelere göre tahvillerin fiyatları yükselip düşebileceği için yatırımcılar negatif getirili tahvillerden karlı çıkış gerçekleştirebilmektedirler hatta biraz daha geniş çerçeveden bakılırsa pozitif getirili tahvillerin de getirileri ile fiyatlarına bakınca aslında bunlar da çok cazip değildir günümüzde tahviller bir nevi hisse senedine dönüştüğü için artık getirilerinden çok fiyatları ön plana çıkmaktadır. Bunun dışında dünyadaki trende bakınca negatif faizlerin de gittikçe daha da aşağılara indiğini görmekteyiz yani negatif faize bugün yatırım yapmayan özellikle büyük sermaye sahibi ileride yukarıda bahsettiğim sebeplerden dolayı daha da düşük faizlerle tahvil alma riskini tercih etmiş olur.

  • Risk Dağıtma

 Getirisi negatif olsa bile tahviller ile birçok varlık arasındaki korelasyon devam etmektedir o yüzden birçok yatırımcı örneğin borsalara yatırım yaparken portföyüne tahvil ekleyip risk azaltmayı tercih etmektedir.







Twitter: Yusuf Yüksel


Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme