12 Ağustos 2020 Çarşamba

Altın fiyatları ne olur

 Ons altın dünkü büyük düşüş sonrası bugün kayıplarını bir miktar geri alıyor. Dünden beri altındaki büyük düşüşe sebep aranıyor; görünür sebep Rusya'dan gelen aşı haberi olsa da yaşanan olayı bu gelişmeye bağlamak zor. Bence yaşanan durumu düzeltme ihtiyacı olarak yorumlamak daha uygun.

 Olumlu beklentilerin güçlü olduğu bir varlıkta risk alma eğilimi artar ama bir noktadan sonra bu riskler yatırımcıların taşımaktan çekineceği seviyelere yükselir ve basit bir gelişme bile ani bir risk kaçışını tetikleyebilir. Finansal piyasalarda bu duruma Minsky anı denir ve dün yaşanan olay da buydu.(Minsky anı nedir)

 Altındaki güçlü satışa rağmen altın fiyatlarını etkileyen dinamiklerde önemli bir değişimden söz etmek mümkün değil ve daha önemlisi altın için orta-uzun vadede çok olumlu bir gelişmeye yakın zamanda şahit olabiliriz. 

 Bugün ABD'de tüfe açıklanacak ve enflasyonda ufak da olsa bir kıpırdanma var. ABD'de enflasyonun %0,8'e yükselmesi bekleniyor. En temel misyonu insanları enflasyondan korumak olan altın açısından bu durum olumlu bir gelişme ama asıl olumlu haber FED'in enflasyona olan yaklaşımında önemli bir değişim ihtimalinin ortaya çıkmış olmasıdır.

Ekleme: Abd'de aylık %0,2 gelmesi beklenen çekirdek enflasyon %0,6 gerçekleşti yine %1,1 beklenen yıllık çekirdek enflasyon % 1,6 oldu. Manşet enflasyon da %0,8 beklenirken %1 oldu.

 FED'ten gelen mesajlar FED'in enflasyona karşı yeni bir yaklaşım üzerinde çalıştığını gösteriyor. 2018 yılında artma eğilimi gösteren enflasyona karşı verilen güçlü tepki sonrası uzun süre istenen enflasyona ulaşılmamış olmasından FED bir çıkarım yapmış durumda hatırlatmak gerekirse 2018'de ABD'de enflasyon artma emareleri göstermesi sebebiyle FED dört tane faiz artırımı ve yüz milyarlarca dolar bilanço daralması (Basılan paraların geri çekilmesi) ile bu duruma tepki vermişti fakat ertesi sene ise istenen seviyenin altında kalan enflasyon sorunu yeniden nüksetmişti ve yüz milyarlarca dolar bilanço artırılıp (Para basma) 3 faiz indirimi gerçekleştirilmişti.


altın fiyatları ne olur 2020


 FED benzer bir durumla tekrar karşılaşmamak için enflasyonun hedeflenen seviyenin üzerine çıkmasına hemen tepki vermemeyi planlıyor ve bunu ortalama bir enflasyon hedefi belirleyerek gerçekleştireceğine dair haberler var yani haberler doğruysa FED ileride enflasyon geri dönse bile buna çok daha ılımlı ve geç cevap verecek bu durum da altın için son derece destekleyici bir durum olur. Bazı Fed yöneticilerinden bahsettiğim duruma dairler mesajlar geldi ama FED'in bu konuda net bir bildirimi henüz yok, yakın zamanda bu konu hakkında bir netleşmeye şahit olabiliriz.






Twitter: Yusuf Yüksel


(29.07.20)


Altın fiyatları ve reel getiri ilişkisi


Altının rekor seviyelerde olduğu şu günlerde Altın yükselir mi sorusu da doğal olarak yeniden gündemde.

 Öncelikle ons altın rekor kırmış olsa da bu rekoru reel olarak ne ifade ettiğini takip etmek çok daha doğru olabilir çünkü altının bir önceki rekoru 2011 yılında görülmüştü ve bu kadar uzun bir süreçte  kırılan rekorun nominal olarak ifade ettiği değer ile reel olarak ifade ettiği değer arasında dikkat çekici farklılıklar ortaya çıkabilmektedir. Şu an altın geçmiş rekoruna reel olarak henüz ulaşamadı. 



 Altının yaptığı prim kadar altının neden prim yaptığı da önemli; altının değerlenmesine sebep olarak sürekli olarak ifade edilen merkez bankalarının para basması olgusu altındaki primi bir miktar açıklıyor ama sadece merkez bankaları para basıyor diye altın prim yapıyor demek hatalı bir bakışı açısı olabilir; aslında merkez bankalarının para basma faaliyetlerinin sonuçları altına prim yaptırıyor.  Altın bir önceki rekorunu 2011'de kırmışken merkez bankaları daha sonra da para basmaya devam ettiler ve 2020'de kriz öncesinde bile merkez bankalarının bastığı para 2011'e göre ikiye katlanmıştı.




Altın yükselir mi düşer mi


 Altın merkez bankaları para basmasından çok bunun sonucu ortaya çıkan reel getirilerin hızla erimesi sebebiyle değer kazanıyor çıkarımı muhtemelen daha doğru bir çıkarım olur.



 Bahsettiğim nüans farkı 2020'e dair senaryoların kötümserleşmesi durumunda dikkat çekici farklılıkları beraberinde getirebilir. Şu an güçlü bir beklenti olmasa da önümüzdeki dönemde (Örneğin ikinci dalga hikayesi) dünya ekonomisinde işler daha da kötüleşirse ve dünyada deflasyon hikayesi ortaya çıkarsa bahsettiğim terazinin bir tarafında kötüleşen ekonomik şartlar sebebiyle güvenli liman altın hikayesi olacak iken diğer tarafta ise deflasyonun etkisine maruz kalabilecek bir emtia ile değerlenen para arasındaki tercih söz konusu olacak. Deflasyon senaryosunda reel getiriler yükselecek; bahsettiğim etmenlerin hangisinin ağır basacağını bugünden öngörmek zor.

 Daha somut ifade etmek dünyada trilyonlarca dolar değerinde tahvil getiri bir yana negatif faize sahip olmasına rağmen talep edilebiliyor ve bu senaryoda ''Bir getiri sunmayan'' altın cazip bir varlığa dönüşüyor (Negatif faizli tahviller neden alınır) ama koşullarda değişim altının ''Yeniden getiri sunmayan varlık'' olarak değerlendirilmesine sebep olabilir.




  Altının hikayesinde fiziksel altın/ kağıt altın ayrışması da devam ediyor.  Daha önce yazmıştım ama tekrar edeceğim.


Paper Gold nedir



 Altın yatırımını iki ana başlığa ayırabiliriz; ekonomilerdeki gelişmeler altın fiyatları ile etkileşim içindedir bu yüzden yatırımcılar fiziksel karşılığını almaya eğilimi olmasa da sürekli olarak altın kontratları alıp satarlar. Buna finansal piyasalarda paper gold/ kağıt altın deniyor. Altındaki spekülatif beklentileri daha fazla ifade eden yatırım şekli budur. 2020 altın ETF'leri için muhteşen bir yıl oluyor.

 Fiziksel altın konusuna gelince son zamanlarda fiziksel altın talebinde olumlu gelişmeler var. Altın kontratlarında fiziksel altın talebi sürekli olarak artıyor ve altın üretimi hızlıca artırılabilen bir ürün olmadığı için bir noktadan sonra bu trend altını hızla olumlu etkileyebilir yine ABD özelinde FED'in altın üretiminde (Bizdeki Cumhuriyet altını benzeri) salgın sebebiyle çıkan sorunlar sebebiyle üretim azalacak ki haberle birlikte geçenlerde altın fiyatlarının vadelide hızla 2.000 dolara ulaştı. (Gümüşte de benzer bir durum var.) Fiziksel Altın konusunda olumlu gelişmelerle beraber genel bir değerlendirme yapmak gerekirse 2020 fiziksel altın talebi konusunda olumlu bir yıl olmuyor. Altının en fazla kullanıldığı alanlardan biri mücevherat sektörü ve kriz şartlarının doğal sonucu olarak 2020'de sektör zayıflıyor (Lüks tüketim) Örneğin dünyada fiziki altına en fazla talep olan Çin'de bu sene altın tüketimi %40 civarında düşmüş, Hindistan ve diğer Güney Doğu Asya ülkelerinde de benzer rakamlar var.

2020'de merkez bankalarının altın tercihi


 Fiziksel altın talebini artırabilecek en önemli dinamiklerden bir diğeri ise merkez bankalarının tercihleridir. 2019'da altın fiyatlarını destekleyen en önemli dinamiklerden biri merkez bankalarının altına yönelmesi olmuştu. 2018 ve 2019 yıllarında merkez bankaları rezervlerine yaklaşık 650 ton altın eklemişti ve bu iki sene son 50 yılda merkez bankalarının en fazla altın talep ettiği iki sene olmuştu. Bahsettiğim talebin çok önemli bir kısmı gelişmekte olan ve özellikle de Asya ülkeleri kaynaklıydı. 2020'de bahsettiğim ülkelerin yaşadığı finansal sıkıntılar sebebiyle altın talebi zorunlu olarak zayıfladı.



 Dünyadaki birçok önemli altın alıcısı merkez bankası (Çin, Rusya, Hindistan vs.) 2020 yılında altına geçmişte olduğu gibi talep gösteremiyor ama bu yönde eğilimleri olduğunu tahmin etmek zor değil. Öte yandan bahsettiğim ülkelerin 2020 kaynaklı sorunları sebebiyle rekorlar kıran altını satmayı değerlendirmeleri de mümkün.



altın fiyatları yükselecek mi



 Toparlamak gerekirse altında halen önemli bir potansiyel var; örneğin dün BOFA 18 ay içinde ons altının 3.000 dolara yükselebileceğine dair bir rapor yayınladı ama riskleri de yakından takip etmek gerekiyor.



(15.06.20)


Altın neden 2020 krizinde güçlü performans göstermedi


Altın fiyatları ile ekonomilerin sağlığı arasında geçmişten günümüze güçlü bir korelasyon vardır; ekonomik krizlerin altın fiyatlarını yükseltmesi beklenir ama 2020 yılında bu durum altın yatırımcısını tatmin edecek seviyede yaşanmadı. Öncelikle şunu net ifade edeyim; bu yazı altın almayı veya satmayı öneren bir yazı değil o yüzden o yönde bir fikir arayanların zamanını almayayım, bu yazıda altın fiyatları ne olur sorusuna cevap arayanlara anladığım kadarıyla fiyatların neden mevcut seviyelerde olduğunu ve fiyatların ne yönde hareket edeceğini öğrenmek isteyenlerin neleri takip etmesi gerektiğini anlatmaya çalıştım.


Altın fiyatları 2020 krizinde neden güçlü performans göstermedi


 Yazının başında da ifade ettiğim gibi geçmişten günümüze altın fiyatları ile ekonomik krizler arasında güçlü bir bağ mevcuttur fakat tarihteki en büyük krizlerden biri olarak anılacak olan 2020 ekonomik krizinde ise altın fiyatları çok da tatmin edici bir yükseliş yaşamadı örnekle ifade etsek 2008 krizinin öncesinde altının ons fiyatları 600'lü seviyelerde iken süreç içinde 1.900'lü rakamlar görüldü. 2020 Krizinde ise altın fiyatları 1.500'lü seviyelerde iken büyük bir krizde olduğumuz halde altın şimdilik 1.800'lü seviyelere bile görmüş değil.

 Öncelikle şunu net ifade etmek gerekiyor davranışsal iktisatta geri dönüş yanlılığı olarak ifade edilen bir kavram vardır. İnsanlar geçmişte yaşanan olaylar ile günümüzdeki gelişmeler arasında benzerlikler kurmaya ve bu benzerlikten çıkarımlarla benzer sonuçlar çıkarmaya meyillidir. Bu yönde eğilimler sık sık yatırımcı açısından olumlu şekilde de sonuçlanır (Kendini gerçekleştiren kehanet) fakat tam aksine bu türlü çıkarımlar insanların tamamen hatalı işlemler yapmasına da sebep olabilmektedir bu sebeple her olayı kendine özgü yorumlamak çoğu zaman daha doğru sonuç verir. Sadece altın için değil bütün varlıklara yatırım yaparken geçmişten dayanakla genellemelere yönelmek yerine mevcut durumu kavramak daha karlı sonuçlar vermektedir.(Bu linkte geri dönüş yanlılığı ile ilgili bilgi mevcut okumadıysanız okumanızı tavsiye ederim)

 Altın yatırımcısının altındaki mevcut karlılıktan tatmin olmamasının en önemli sebebi 2008 tecrübesi... 2008 ile 2020 arasında benzerlikler mevcut ve 2008'de altın dibine göre neredeyse 3 kat prim yaparken 2020'de altının yaptığı prim %20 civarında, Bu durum neden yaşanıyor sorusuna gelince;

  • 2008-2020 krizleri arasındaki fark


 Altının 2008'e kıyasla çok daha az prim yapmasının en önemli sebebi iki kriz arasındaki farktır. 2008'de altın neden uçmuştu? Fed önderliğinde büyük merkez bankaları devasa büyüklükte para basmışlardı ve bu para piyasalara akıp bütün varlıkların değerini yükseltmişti. Rakamlara ifade edersek 2008-2017 arasında FED'in bilançosu (basılan parayı, artan teşvik/destekleri ifade eder.) 800 milyar dolardan 4,5 trilyon dolara yükselmişti ve 2020'de şimdiden buna yakın seviyede FED'in bilançosu arttı fakat 2008'de ekonomilerdeki yıkım 2020 ile kıyaslanmayacak kadar küçüktü ve asıl sorun bankacılık siteminde idi. 2008'de çeyreklik olarak görülen en büyük daralma %10'nu bile bulmamış iken 2020'nin ikinci çeyreği için %30-40'lar konuşuluyor.



Konu dışı: Dünya ekonomisine verilen desteği ayrıntısı ile açıklamak sıkıcı ve yazıyı gereksiz seviyede uzatır. Ekonomik krizlerde bütün dünya merkez bankaları FED'in adımlarını takip eder o yüzden FED'in hamleleri dünyada gerçekleşen durumu bize özetler.




 2020'nin ikinci çeyreğinden dünya ekonomisinin 20-25 trilyon küçülmesi bekleniyor yani dünyada olağanüstü sayıda insan gelirlerini kaybettiler. Gelirini kaybeden insan yatırım yapmaz varsa yatırımı bunu ihtiyaçları için harcamaya olan eğilimi artar yani 2020 ile 2008 karşılaştırılıyorsa aradaki yıkımda değerlendirilmelidir.


  • Alternatiflerin durumu

 Bu konu için bir kaç makale yazmak gerekir ama kısaca ifade etmek gerekirse ekonomik krizlerde merkez bankaları finansal şartları gevşetir.(Faizler iner veya bu etkiyi doğuracak önlemler alınır.) Bu durumda da varlık fiyatları yukarı giderken getirileri zayıflar fakat bu durum çok uzun zamandan beri uygulanıyor olduğu için artık geçmişte olduğu gibi işlevsel sonuçlar doğuramamaktadır. İçinde bulunduğumuz kriz ısrarla salgın sebebiyle ortaya çıkmış bir şok olarak sunuluyor olsa da dünya ekonomisi kriz öncesi de devasa desteklerle ayakta durmaktaydı ve bu destekler yıllardan beri işlevselliğini kaybetmektedir. (Konuya şurada değindim. Önemli) Yine ABD'den örnek vereceğim. 2008 krizinde yatırım yapılabilir seviyedeki tahvillerin getirisi çift haneye yakındı ve %3'lerin altına düştü bu süreçte tahvillerin düşen cazibesi ile şu an yaşadığımız süreçteki cazibe kaybı kıyaslanamaz. Alternatiflerin cazibesi düştükçe doğal olarak altının cazibesi de artmaktadır. (Uzamaması için sadece tahviller üzerinden kıyasaladım, genellemeyi size bırakıyorum.)



  • Enflasyon beklentileri

  Altının binlerce yıl önce servet koruma aracı olarak kullanılmaya başlamasından beri en önemli işlevi insanların enflasyondan korumaktır. 2008 yılı yatırımcılar hatta ekonomistler için önemli bir eşiktir 2008'e kadar enflasyon şöyle anlatılırdı: Piyasada ''1 lira ve 1 ekmek varsa ekmek 1 liradır ve piyasaya 1 lira enjekte edilirse 2 ekmek alınamaz, ekmek 2 lira olur.'' 2008'e kadar akademik camiada bile para arzı=enflasyon denklemi yaygın kabuldü ve son on senede bu önermenin eksik ve günümüzde belki de hatalı olduğunu öğrendik.(Yazının sonuna link bıraktım.)  2008'de yatırımcıları bırakın bu konuda eğitim almış insanlara bile para arzındaki abartılı artışın enflasyon üretmesinin kesin olmadığını anlatmak zordu ve bu durum da doğal olarak enflasyon korkularını besliyordu ki bunun altına son derece olumlu yansıması doğaldı. 2020'de para arzı artıyor>Enflasyon>altın al denklemi 2008'deki gibi güçlü şekilde çalışmıyor.

 Toparlamak gerekirse 2008'deki altın hareketinden 2020 yılı için çıkarımda bulunmak hatalıdır. Bu bir giriş yazısı oldu ve mevcut durumu açıklamakta yetersiz. Bu yazının devamı gelecek.


15 yorum:

  1. bu konu da bir yazı dizisi bekliyoruz hocam emeğinize sağlık teşekkürler.

    YanıtlayınSil
  2. Eed bencede eksik oldu bu konuyu detayı ile anlatmanız gerek .. bekliyoruz hatta çoğu kişi altın para arzı v.ss bekliyor

    YanıtlayınSil
  3. Peki bu kadar basılan para nereye akacak. Cepte durmayacağınıa göre işin sonunda basılan paranın bir kısmı ya borsaya, ya altına yada mevduata gitmek zorunda. Basılan para o kadar fazlaki basılan paranın %10u bile bu saydığım bölgelere kayması fiyatları %100 artırması gerekiyor.

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Bence basılan paraların bir kısmı zaten riskli varlıklara gitti. Sonrası da biriken borçlara gidecek. 2008 yılından daha borçlu artık dünya. Ve bu virüs krizi borçluluğu düşürmek için yaratıldı kuzen 🤗

      Sil
    2. Haklısınız ama yazıda da ifade ettiğim gibi bu konuda bazı itirazlarım var.

      - Büyük bir para basıldı ama bunun bir kısmı gerçekten işe yarayacak kanallarla piyasaya sürüldü bir kısmı da bir şeyler yapıyor görülmeye yarayan ama aslında piyasa şartlarına hiçbir etkisi olmayan para. (FED'in sınırsız para basma vaadi gibi... kağıt üzerinde büyük ama realitede hiçbir anlamı olmayan adım.)

      - Basılan para varlıklara akıyor ama görünüm 2008 gibi değil.

      Sil
  4. yazılarınızı ilgiyle takip ediyoruz hocam, yine güzel noktalara değinmişsiniz. Bu virüsün bir şekilde son bulması durumunda basılan paralardan altın da nasibini alacaktır illaki. Sonrasında altında yukarı yönlü bir hareket muhtemel gibi duruyor. Bu haftalık kapanışında 1,740 dolar üzeri olması olumlu oldu.

    YanıtlayınSil
  5. Merhaba. Gayet guzel bir yazi. Devamini bekliyoruz. ozelliklede dolar, altin ve gumus gibi diger emtialar arasindaki korelsayona deginirseniz mukkemmel olur. Cunku, altin artarken gumus yerinde sayiyor nedense. Ayrica, dolar icin milkshake teorisine nasil bakiyorsunuz? Eger basilan para enflasyon olusturmuyorsa, deflasyona dogru bir gidis olur mu kisa vadede?

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Selamlar. Milkshake teorisini ilk defa sizden duydum ama konu hakkında çok fazla bir bilgi yok, Youtube'ta bir video var ama henüz izlemediğim için konuyu bilmiyorum.

      Sil
  6. Bu yazının devamında yıllık olarak altın arzı ve talebindeki değişimlerden bahsedebilir misiniz? Konu hakkında bilgi sahibiyseniz veya araştırıp bulabilirseniz geçmiş yılların verilerini de öğrenmek isterim.

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Selamlar. Makalelerde konu hakkında sınırlı bilgi var, daha geniş bilgiyi toparlarsam ekleme yaparım. Saygılar.

      Sil
  7. Hocam, ons altının anlık fiyatı nasil belirleniyor? Yani, 467.1 usd'den 467.2 usd'ye bunu çıkaran kim?

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Bunu çıkarıp indiren alıcı ve satıcılar. Alıcılar arttıkça fiyat yukarı, azaldıkça aşağıya gider.

      Sil