28 Haziran 2020 Pazar

Enron Skandalı

 Bugünlerde medyada yer bulan Wirecard skandalı büyük ihtimal yakın dönemin en büyük skandallarından biri olarak tarihe geçecek ama borsaya açık bir şirketin bilançosunda manipülasyon deyince akla gelen ilk olay ünlü ''Enron Skandalı'' dır. 2001 yılının sonuna doğru 2000 yılında ABD'nin en büyük 7. şirketi olan ve yıllık 100 milyar dolardan fazla geliri olan Enron iflasını açıklamıştı. Enron skandalının en önemli sebeplerinden biri olarak o zaman çok farklı olan ABD ve Avrupa muhasebe standartları arasındaki fark gösterilmişti ama Avrupa'da da benzer bir skandalın ortaya çıkmış olması garip yine her iki skandalın da inovasyon konusunda ön plana çıkmış şirketlerde ortaya çıkması ayrıca ilginç... Enron da döneminde seneler boyunca ABD'nin en inovatif şirketi olarak anılıyordu.



enron skandalı nedir


Enron Skandalı nedir



 Enron şirketi seksenli yıllarda kurulmuş ve ABD'de bölgeler arasındaki doğal gaz fiyatı farklılıklarının varlığı sebebiyle bu sektöre yatırım yapmış ve olumlu dönüş almış bir firmadır. Zamanında ABD'de her bölgede doğal gaz fiyatları farklılık göstermekteydi ve Enron bu durumdaki fırsatı görüp yaptığı yatırımlarla bölgeler arasındaki doğal gaz fiyatı farklılıklarından para kazanmaya başlamıştır ve kullandığı yöntemler şirketi ABD'nin en inovatif firması olarak anılmasını sağlamıştır. Şirket bu sektördeki başarıdan sonra hiçbir tecrübesi olmadığı halde internet, telekomünikasyon, su  gibi hizmetlere de yatırım yapmıştır.

 Enron skandalına sebebiyet verecek suistimaller ise şirketin yaptığı anlaşmalar ile 5-10 yıl sonra ortaya çıkacak ki çıkıp çıkmayacağı da tartışmalı karları mevcut yılda bilançosunda açıklamaya başlaması ile ortaya çıkmıştır. Enron kar açıkladıkça hisseleri değerlenirken Enron bu makul olmayan şekilde prim yapan hisseleri ipotekleyerek bankalardan borçlanmıştır. Bunun dışında şirket borçlarını sürekli olarak kurduğu yan şirketlere aktarırken yine yan kuruluşlara yapılan satışları da kar gösteriyordu yani batmaya sürüklenen bir şirket sürekli olarak kar açıklarken hisseleri değer kazanıyordu; şirket işleyişi için ihtiyaç duyduğu parayı ise hisselerini ipotekleyerek elde ediyordu ki bu tuhaf akışın devam etmesi için şirketlerin sürekli prim yapması hayati önemdeydi.




Enron skandalı muhasebe ilişkisi


 Enron'daki suistimallerin en önemli sebeplerinden biri şirketin denetim şirketi Arthur Andersen'in şirkete bir nevi bilanço manipülasyonu hizmeti vermesiydi. Arthur Andersen'in en büyük gelirlerinden biri Enron'a ayrıca verdiği danışmanlık hizmetiydi bu sebeple de Arthur Andersen, Enron'un isteklerini yerine getirmeye mecbur olmuştu. Skandal sonrası denetim şirketlerinin faaliyetleri konusunda yeni kurallar belirlendi.


Enron skandalının sonuçları


 Enron'un gelirlerini nasıl ürettiğini analistler anlamakta zorlanıyordu. Bir tuhaflık olduğunu dikkat çekiyor olsa da  Arthur Andersen'in itibari olayın vahametinin ortaya çıkmasını engelliyordu. (Arthur Andersen de skandal sonrası kapandı, sektörde en büyük beş şirketten biriydi.)  Enron'da çalışan ve skandallara şahit olan bazı çalışanların bunu basına duyurması ile resmi kurumlar şirketi denetlediler ve şirketin gelirlerini 55 kat şişirdiğini, hali hazırda ciddi zarar ettiğini gördüler. Bu olay şirketin ipotekli hisselerinin hızla çöp olmasına sebep oldu; bir önceki sene 80-90 dolar civarında olan Enron hisseleri skandalın ortaya çıkmasıyla 1 doların altına düştü. Skandal sebebiyle ABD'de 4.500, dünyada ise 85.000 kişi işsiz kaldı.





Twitter adresim Yusuf Yüksel 


Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme