24 Temmuz 2020 Cuma

TCMB'nin viop işlemleri

 Merkez Bankası, Vadeli işlemler ve opsiyon piyasasında (VİOP) yeniden işlemlere başladı. TCMB, geçmişte de olduğu gibi talep eden kişi ve kurumlara TL uzlaşmalı döviz kontratları satıyor.


TL uzlaşmalı döviz kontratları nedir


 TL uzlaşmalı döviz kontratları TCMB'nin döviz üzerindeki baskının artmasını engellemek ve muhtemel baskıyı ötelemek için kullandığı bir araç. Döviz (İşlemlerde dolar baz alınıyor.) ihtiyacı olan kişi/kurum TL uzlaşmalı döviz kontratı ile döviz almadan döviz riskinden kaçınabilmektedir. Örneğin 3 ay sonra döviz ödemesi olan bir kişi/kurum makul bir maliyet ile döviz kontratı alabilir ve üç ay sonra döviz artmışsa kişi/kuruma TCMB TL ödemesi yaparak (Fark kadar) zarar etmesi engellenir aksi senaryoda ise kontrat sahibi TCMB'e TL cinsinden ödeme yapar fakat yükümlülüğü de aynı oranda azaldığı için bir zarardan söz edemeyiz. Bu yöntem ile ne kontrat sahibi ne de TCMB kontrat sebebiyle herhangi bir döviz işlemi gerçekleştirmek zorunda kalmamaktadır.

 Bilindiği üzere dolar kuru yaklaşık iki aydır sabit bir bantta, bununla beraber TL faizleri de iyice gerilemiş durumda. Bu durum döviz kredisi olanları tercih ederlerse TL krediye dönmeye, başta ithalatçılar olmak üzere dövize ihtiyaç duyan kişi/kurumları döviz stoklamaya teşvik edebilmektedir; TCMB, TL uzlaşmalı döviz kontratları ile ileride ortaya çıkacak ihtiyaç sebebiyle dövize yönelenleri döviz riskinden koruyarak onlara alternatif sunmaktadır, bununla beraber kontrat sahiplerinin sermayesi de atıl beklemek zorunda kalmamaktadır.


 Kullanılan mekanizma kağıt üzerinde enflasyonist bir yöntem çünkü döviz artıkça TCMB'nin piyasaya likidite sağlaması ( Para arzı> Enflasyon= Yerel para birimi üzerindeki baskının artması) gerekmektedir ve bu durum da doğal olarak bir kısır döngüdür ama gerçekte ise döviz üzerindeki baskının azalmasını ve yerel para biriminin değerlenmesine sebep verebildiği için ( Brezilya'da bir dönem çok iyi uygulandı.) tam aksi sonuçla da karşılaşılabilir. (Spekülatörlerin kur üzerinde sürekli bir baskı uygulaması engellenir. Fikir vermesi açısında spekülatörler kuru nasıl baskı altına alırlar: BDDK neden yabancıların TL'e ulaşmasını engellemek istiyor)


 Sonuç olarak Merkez Bankası, şu an cazipleşmiş olabilen TL krediye dönme (Döviz ile TL krediler neredeyse aynı maliyetlere geldi) ilerideki yükümlülükler için bugünden döviz biriktirme gibi TL için olumlu olmayacak dinamikleri zayıflatmak için döviz yükümlülerine alternatif sunuyor.

 Şu an için henüz dikkate değer bir işlem hacmi yok.Ağustos 2020 için 4.002, Ekim 2020 için 32.531( Döviz ödemelerinin yoğunlaşacağı ay) Aralık 2020 için 1.477 adet kontrat satılmış. (Her kontrat 1.000 dolar değerinde.) İlerleyen günlerde dikkat çekici gelişmeler olabilir.



Twitter: Yusuf Yüksel

   

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme