18 Ağustos 2020 Salı

Geleneksel yöntemli ihale ne demektir

 Son günlerde TCMB'nin geleneksel yöntemli repo ihaleleri ile piyasada sıkılaşmaya gittiğine şahitlik ediyoruz. Yeri geldiğinde bir sıkılaşma yöntemi olabilen Geleneksel yöntemli repo ihalelerinin tercih edilmesinin bir diğer sebebi ise piyasadaki faiz ihtiyacı hakkında fikir edinmektir. 


Geleneksel yöntemli repo ihalesi ne demektir


 Bankaların likidite kaynağı TCMB'dir ve TCMB bankaları genelde haftalık vadeli repo işlemleri ile fonlar, haftalık repo faizi aynı zamanda TCMB'nin faizi olarak da tanımlanır. (Politika faizi) TCMB, paranın maliyeti ve miktarı ile piyasayı yönlendirmek isterken bazen şartlar gereği ortalama fonlama politika faizinin üstünde veya altında olabilir hatta son zamanlarda şahit olduğumuz gibi politika faizi ile fonlama bazı dönemler gerçekleşmeyebilir. TCMB, piyasayı farklı fonlama araçlarıyla yönlendirebileceği gibi (Gecelik faiz, haftalık faiz vs.) tercih ettiği ihale tarzıyla da yönlendirebilmektedir.

geleneksel yöntemli repo ihalesi



 Geleneksel yöntemli repo ihalesinde Merkez Bankası piyasaya sağlayacağı likiditeyi belirlerken faizi teklif atan bankalar belirler. Örneğin TCMB 20 milyar liralık geleneksel yöntemli repo ihalesi açtığında bankalar ihtiyaç duydukları likiditeyi baz alarak teklifler atarlar ve en yüksek faiz teklifinden başlamak üzere faiz tekliflerine göre 20 milyar TL dağıtılır. Bunun dışında MB ihaleleri son fiyat ve miktar ihalesi şeklinde de olabilmektedir. Son fiyat ihalesi, geleneksel yöntemli ihaleye benzer ama ihalenin şekline göre (Repo,ters repo vs.) en düşük veya en yüksek faiz bellidir. Bunun dışında TCMB, miktar ihaleleri ile faizlerin sabit ama dağıtılacak miktarın ihaleyle belirlendiği ihaleler de düzenlemektedir. Örneğin TCMB %10 faizle 20 milyar TL'i ihale eder; tekliflerin toplamı 20 milyar TL'e eşit veya az ise bütün teklif atanlar ihaleyi kazanır ama örneğin toplam talep 40 milyar TL olursa her teklif atan kurum teklifinin yarısı kadar miktarı belirlenen faizle kazanmış olur.

 TCMB'nin ihaleleri ile ihtiyaç duyduğu likiditeye ulaşamayan bankalar başta likidite fazlası olan bankalardan olmak üzere fon arayışına girerler ama bu fonlama doğal olarak TCMB'nin fonlamasından daha maliyetli olur. Hiçbir şekilde fonlama bulamayan bankalar en son Geç Likidite Penceresine yönlenirler ama bunun da maliyeti piyasa şartlarına göre yüksektir. Örneğin bu yazı yazıldığında Politika faizi %8.25 iken GLP faizi %11.25 idi.


Merkez Bankası politika faizi ne demek







Twitter: Yusuf Yüksel

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme