26 Ağustos 2020 Çarşamba

Nikel yeni altın mı

 Finansal piyasalarda elektrikli araçlar/emisyonsuz araçlar ile ilgili varlıklara olan ilgi sürekli olarak artıyor. Daha önce konu hakkında bazı yazılar yazmıştım örneğin Tesla gibi sektörde öncü ama karlılık konusunda çok ciddi sorunlar yaşayan bir şirket henüz ortaya ciddi bir şey sunmamış olmasına rağmen dünyanın açık ara en değerli otomobil şirketi oldu hatta dünyanın en değerli sayılı  şirketlerinden biri olmaya doğru da ilerliyor. Bu yazı yazıldığında TESLA'nın 1/5 bölünmesinin sonlarına yaklaşıyordu ve şirket faaliyet/bilançosu üzerinde hiçbir etkisi olmayan bu işlem sebebiyle şirket hisseleri %50'e yakın prim yaptı. Süreç olarak Tesla'nın çok çok gerisinde olan Nikola gibi şirketlere bile onlarca milyar dolar değer biçilebiliyor; sektöre yatırım yapan ve azıcık makul bir hikaye sunan neredeyse her şirket milyarlarca dolar değer görüyor.




 Bahsettiğim fiyatlamaların mantıklı olup olmadığı tartışılır ama mantıklı veya mantıksız projelerle sektör hızla büyüyor.


Nikel yatırımı: Nikel yeni altın mı


 Elektrikle çalışan araçlarla beraber sektörle ilişkisi olan birçok varlık da yeniden değerlendiriliyor örneğin geçtiğimiz yıllarda lityum stratejik bir maden olarak değerlendirilmeye başlamıştı; son yıllarda ise Nikel için yeni altın yakıştırması yapılıyor.

 Elektrikli araçlar konusunda en öncü şirketlerden Tesla'nın CEO'su Elon Musk, nikel için sık sık yeni altın yakıştırması yapıyor. Tesla'nın Model 3 araçlarında 30 kg. nikel kullanılıyor ve önümüzdeki yıllarda emisyonsuz araçların piyasadaki payının 10 kat artabileceği ifade ediliyor. Musk çevreci bir üretim benimseyen nikel üreticileri ile uzun yılları kapsayan anlaşmalar yapabileceklerini ifade ederek insanları nikel yatırımına teşvik ediyor. Dünyada nikel ihtiyacının kat kat artacağına dair beklentiler var tabii ki nikelin de birden bire lityum gibi abartılmış bir hikayeye dönüşme ihtimali de mevcut.


Nikel yeni bor mu


 Fosil yakıtlı araçların kullanımının sona ermesi onlarca yıldır bekleniyordu. Türkiye'de efsaneleşmeye yüz tutan bor hikayesinin de sebebi budur; geçmişin teknolojisi ile fosil yakıtlı araçların kullanımının sona ermesi boru stratejik bir madene çeviriyordu ama gelişen teknoloji ile bu beklenti gerçekleşmedi. Benzer hikaye nikel için de geçerli olabilir. Günümüzde emisyonsuz araçların en masraflı parçalarından biri bataryalarıdır; bataryalarda Lityum-iyon ibaresi kullanılıyor olsa da bataryanın bileşenleri arasında lityumun payı sadece %2 iken en önemli bileşen nikel olmaktadır ve bu durumda elektrikli araç devrimi sonrası nikelin önemini artırabilecek çok önemli bir faktör ama bataryaların üretiminde nikelin öneminin hızla azalabileceğine dair beklentiler/gelişmeler de var.

 Dünyadaki en büyük 3-4 batarya üreticisinden biri olan Çinli Contemporary Amperex Technology (CATL) bileşeninde nikelin yer almadığı daha ucuz ve daha verimli bir batarya ürettiğini iddia ediyor. Şirketin ürettiği yeni bataryalar eski bataryalara oranlar %20 daha ucuzken verimliliği ise çok çok daha yüksek. Şirketin hali hazırdaki Elektronik araç bataryaları 8 yıl/250 bin km kapasitesinde iken yeni bataryaların 2 milyon km/16 yıl ömürlü olacağı iddia ediliyor. Bir şirketin bu kadar büyük mesafe katetmiş olması şüpheleri beraberinde getiriyor ama bu rakamların çok azı bile sektördeki karlılık sorunu konusunda önemli iyileşme sağlayacak ve emisyonsuz araçların kullanıma girişini hızlandıracak.


Türkiye'nin bor rezervleri neden beklendiği kadar değer kazanmadı






Twitter: Yusuf Yüksel 

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme