28 Eylül 2020 Pazartesi

Flash Crash nedir

  TL dün yeni bir flash crash ile 7.89'u gördü. Prensip olarak yazılarında yabancı terimleri kullanmamaya özen gösteriyorum fakat flash crash kavramının yaygın olarak kullanılan bir Türkçe karşılığı yok.


Flash Crash ne demek

 Flash crash, piyasalarda birden bire ortaya çıkıp kaybolan fiyatlamalara verilen isimdir. Flash Crash, 2010'da ABD borsalarında birden bire ortaya çıkan tuhaf fiyatlamayla literatüre girdi ve o günden beri dünyanın birçok yerinde benzer fiyatlamalar görülüyor. Son yıllarda finansal piyasalardaki işlemlerde algoritmaların etkisi günden güne artmaktadır hatta manuel işlemler çoğu piyasada toplam işlemlerin %20-30'una kadar gerilemiş durumda bu durum da bazı sorunlara sebebiyet verebilmektedir.

flash crash


 Algoritmalar sermaye sahiplerinin duygusal kararlar verip hata yapmasını engellemektedir fakat bahsettiğim bu algoritmaların hepsi aşağı yukarı aynı kıstaslara göre programlandığı için bazı zamanlar piyasalarda anlaşılmaz fiyatlamaları tetikleyebiliyorlar. Örneğin algoritmaları harekete geçiren en önemli kıstaslardan biri işlem hacimleri olmaktadır fakat algoritmalar harekete geçtikçe işlem hacimleri artmaktadır ve kendi kendini besleyen kısır döngüler sebebiyle satışı gerçekleştirenler dahil kimsenin sebebini bilmediği satışlar yaşanabilmektedir.


Türk Lirasında flash crash


 Yazının başında ifade ettiğim gibi dün Türk Lirasında flash crash yaşandı ve geçen haftayı 7.65 civarında kapatan dolar/TL kuru hızlıca %3'ten fazla değer kaybederek 7.9'un sınırından döndü. Türk Lirasında bu ilginç fiyatlama neden ortaya çıktı diye cevap vermek gerekirse;


  •  Dünkü fiyatlamanın sebeplerinden biri bahsettiğim kendi kendini besleyen algoritma işlemleridir. 
  • Türk Lirasında yaşanan fiyatlamanın bir diğer sebebi ise hacimsiz piyasada ortaya çıkan ve daha sonra algoritmalarla beslenen güçlü bir satıştır. Normal şartlar altında Türk Lirası piyasasının hacmi 10 birim iken 1 birimlik satışın kura etkisi ile piyasanın hacmi 5 birim iken 1 birimlik satışın etkisi çok farklı olur. Uzak doğu piyasaları açıkken Türk Lirası işlemlerinin hacmi düşük olabilmektedir. 

TL'deki flash crash büyük bir vurgun muydu


  Bu gece gerçekleşen büyük fiyat değişikliğinden birileri tabii ki kısa sürede büyük bir kazanç sağladı ama bu çok büyük hacimli bir işlemle ortaya çıkmadı zaten gelen satışa cevap verecek büyük bir alıcı olsaydı dünkü oynaklığı görmezdik. Çok küçük hacimde TL'nin büyük bir değer kaybetmesi profesyoneller açısından bir şey anlam ifade etmez fakat günün sonunda Türk Lirasında rekorun çok yüksek bir seviyeye yükselmesi algı açısından olumlu olmadı.


BDDK'nın yabancıların TL'e ulaşımını zorlaştırması






Twitter: Yusuf Yüksel 

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme