7 Eylül 2020 Pazartesi

Philips Eğrisi nedir

 Bu yazı biraz bilgilendirme biraz da güncel önemli bir gelişme ile alakalı. Daha önce FED'in yeni ortalama enflasyon hedefi kararı ile ilgili birkaç yazı yazmıştım çok kısaca özetlemek gerekirse FED artık ABD'de enflasyona karşı çok daha ılımlı olacak ki bu ekonomiler için büyük bir haber. Bununla beraber Powell'ın ifadelerinde yer alan bir diğer önemli mesaj ise şuydu; FED bundan sonra iş piyasasının gevşek olmasını (İşsizlik yüksek) deflasyonist olarak yorumlayacak iken iş piyasasının sıkı olması ileride enflasyonist risk olarak değerlendirilmeyecek veya daha az değerlendirilecek. Bu sadece Powell'ın açıklamalarında yer bulan bir konu değil; geçenlerde FED yöneticilerinden Clarida da aynı mesajı içeren bir açıklama yaptı.

  Piyasalardaki fiyat hareketlerini etkileyen en önemli veriler nedir sorusuna cevap versek bence listenin ilk üç sırasına istihdam verisini koymayacak çok fazla ekonomist yoktur ama FED'in yeni yaklaşımı istihdam verilerinin piyasalar üzerindeki etkinliğini azaltacak çıkarımı yapabiliriz. 


Philips Eğrisi nedir


 Philips Eğrisi, istihdam piyasası ile enflasyon arasında bağı açıklamaya çalışan bir eğridir. Konu hakkındaki çalışmanın sahibi olan William Philips'ten ismini alır. İşin teknik kısmını pek yazmayacağım ama en basit şekilde ifade etmek gerekirse Philips eğrisine göre; bir ekonomide işsizlik azaldıkça insanların alım gücü artar> İnsanların alım gücü arttıkça tüketme talepleri artar>Tüketim talebi arttıkça üretim artar ve daha çok insan istihdam edilir> İşsizlik azaldıkça iş gücü piyasası sıkılaşır ve işverenler için çalışan bulma zorlaşır bu da insanların daha yüksek maaş talep edebilmesine yol açar.>Maaşlar arttığı için enflasyon artar.
philips eğrisi nedir
Philips eğrisi nedir


 Hepimizin yaşayarak bildiği gibi  Philips eğrisinde yukarıda bahsedilen  işsizlik ile enflasyon arasındaki ters korelasyon her zaman ve her koşulda yaşanmaz. Gerçek hayata işsizlik ile enflasyon arasındaki ilişki Philips eğrisinde ifade edilenden daha çok faktörden etkilenir. Philips eğrisine karşı birçok itiraz da vardır ve bu itirazlarla enflasyon-işsizlik ilişkisi daha geniş kapsamlı olarak değerlendirilmiştir ama bu daha çok işin teknik bilgi kısmıdır.

 Philips eğrisi merkez bankalarının da takip ettiği bir veridir. İş piyasasındaki sıkılaşmanın yukarıda bahsettiğim olumlu bir enflasyon (İnsanların alım gücündeki artış kaynaklı) olup olmadığı veya iş piyasasındaki gelişmeler kaynaklı enflasyondaki muhtemel seyir merkez bankaları için önemli bir veridir. Merkez bankaların kağıt üzerindeki asıl görevi (Hepsi süpermancilik oynuyor olsalar da) fiyat istikrarını ve maksimum istihdamı sağlamaktır. Philips eğrisi bu iki olgu arasındaki ilişki üzerine bir çalışmadır o yüzden merkez bankaları kararları üzerinde philips eğirisinin etkilerini her dönem gözlenmiştir.


Philips Eğrisinin geçerliliği


 İfade ettiğim gibi Philips eğrisi enflasyon-istihdam ilişkisini tam olarak ifade etmekte yeterli değildir ve Philips eğrisi üzerinde birçok geliştirme yıllar boyunca olmuştur ama son yıllarda istihdam piyasası ile enflasyon arasındaki ilişki gittikçe zayıflamıştır bu da Philips Eğrisi geçerliliği tartışmalarını beraberinde getirmiştir. ABD'de iş gücü piyasasındaki sıkılaşmanın enflasyona yeterince yansımaması uzun yıllardır tartışılan bir olgu ve 2019'da iş gücü piyasasında tarihi sıkışıklık yaşanırken bile enflasyonun ortaya çıkmaması Philips Eğrisinin en azından sıkılaşan piyasada ücret artışı>enflasyon çıkarımının günümüzde pek çalışmadığını gösteriyor.

Hatırlatmak gerekirse geçen yıl bu zamanlar ABD'de işsizlik oranları tarihi düşük seviyedeydi; buna rağmen her ay istihdam artıyordu (İş gücüne katılım kolaylaşmıştı.) yine de enflasyon ortaya çıkmıyordu. Rakamlarla İfade etmek gerekirse geçen sene bu dönemler ABD'de işsizlik oranı %3,5 civarındaydı ki bunun altında rakamları görmek genelde mümkün değildir. (İş değişiklikleri, istihdama uygun olmayanlar, kağıt üzerinde işsiz olup realitede çok kısıtlı pozisyonlara talip olanlar vs.) 



 ABD'de FED'in işsizlik oranındaki iyileşmelerden enflasyon yükselir çıkarımı yapmayacak olması iş piyasasındaki iyileşmelere FED'in daha zayıf tepki vereceği anlamına gelir. Örneğin bugün ABD'de işsizlik yeniden tek haneye döndü ama piyasanın bu türlü verilerden yapacağı çıkarım yakın zamana göre ciddi değişikliğe uğradı.

Enflasyon nedir





Twitter: Yusuf Yüksel

8 yorum:

  1. hocam 17 yasindayim ve kafama bir sey takildi eger olurda yasarsam 65 yasina jadar 20 yasimdan itibaren yillik 100 kitap okursan tarih,felsefe,politika,finans ve ekonomi konularinda 60 yasima geldigimde basit hesapla 4000 civari kitpa yapar bu beni ekonomi bakani veya mahfi egilmez gibi egitimli olmama yeter mi cevaplarsaniz cok sevibirim

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Mahfi Bey'i tartmak benim haddime değil ama bunun yarısı bile size bence bahsettiğiniz konularda yetkin bir insan haline getirecektir. Size vereceğim tavsiye de böyle bir hedefiniz varsa göz sağlığınıza dikkat edin (Yıpranacaklar!) ve lazer ameliyatı düşünürseniz bunu mümkün oldukça erteleyin. (Tekrarı ber zaman münkün olmuyor.)

      Sil
  2. bu arada yazilarinizizda sabirieiszlikla takio ediyorum.kaleminizie saglik

    YanıtlayınSil
  3. Yazılarınızı severek okuyorum. Sürekli takipdeyim hocam. Teşekkürler.

    YanıtlayınSil