2008 krizi dünya ekonomisine etkileri etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
2008 krizi dünya ekonomisine etkileri etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

10 Eylül 2020 Perşembe

2008 EKONOMİK KRİZİ

 Bu makaleyi uzun zaman önce yazmıştım ama eski yazıyı tekrar okuyunca hissettiğim eksiklikler sebebiyle yazıyı güncellemek istedim. 2008 ekonomik krizi dünya için çok önemli bir eşik; bugün bile yaşadığımız birçok sorun aslında 2008 kaynaklı ve bu kriz gerçek anlamda hiç bitmedi dersek hatalı olmaz. 2020 Krizi, çıtayı çok yukarıya taşımış olsa da yakın zamana kadar finansal kriz gözümüzde tarihin gördüğü en büyük krizlerden biriydi ve ancak Büyük Buhran ile kıyaslanabilirdi.

 2008 Krizi ile sadece ABD'de 10 trilyon dolar değerinde servet yok olmuştu ve 10 milyona yakın insan işini kaybetmişti; 2020 perspektifinde bu rakamlar çok büyük görülmüyor olsa da o dönem görülmemiş bir ekonomik yıkımdı.

2008 ekonomik Krizi neden yaşandı



 Bu yazı yazıldığında FED'in bilançosu 7 trilyon doları aşmıştı ve dünyadaki negatif getiri vaat eden tahvil stoku 16 trilyon dolar civarındaydı yani özetle dünya inanılmaz bir likidite bolluğunda bulunuyor. 2008 yılı da yine benzer bir likidite bolluğuna sebebiyet vermişti. 2008 öncesi FED'in bilançosu sadece 800 milyar dolar iken ilerleyen yıllarda krizin etkilerinden kaçınmak için bu rakam 4,5 trilyon dolara kadar çıkmıştı.

2008 ekonomik krizi


Not: FED dünya merkez bankalarının liderliğini yapar. dersek hatalı olmaz; bu sebeple FED'in bilançosu dünyadaki destek/teşvikler hakkında fikir verir.

 2008 ve 2020'deki akıl almaz likidite bolluğunu geçmişle kıyaslamak mümkün değil ama bu iki çok istisnai dönemi saymazsak 2000 sonrası da dünyada likidite bolluğunun görüldüğü bir dönem yani Büyük merkez bankaları neredeyse 20 yıldır daha ne yapabilir ki diye düşünen piyasalara şapkadan yeni tavşanlar çıkarıyor. O yüzden 2008 konjonktürünü anlayabilmek için son yıllardaki tuhaflıkları unutmak gerekiyor. 2008 öncesi dünyada ekonomiler sadece faiz kararlarıyla bile yönlendirilebiliyordu.